PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Pasożyty zewnętrzne świń

Pasożyty zewnętrzne świń

Autor: Bartosz Wojtaszczyk

Dodano: 16-07-2014 12:06

Tagi:

Choroby pasożytnicze świń rzadko prowadzą do upadków, dlatego są często lekceważone przez hodowców. Niesłusznie, bo ich występowanie może być źródłem znacznych strat.



Infekcje pasożytnicze bardzo rzadko prowadzą do śmierci żywiciela, a jeżeli zgon już nastąpi, na ogół jest wynikiem długotrwałego i wyniszczającego działania znacznej populacji parazytów. Znacznie częściej dochodzi do utajonego działania pasożytów. Brak jest wówczas widocznych objawów infekcji, pogorszeniu ulegają natomiast wyniki produkcyjne. Podstawowym i najbardziej szkodliwym działaniem pasożytów jest "okradanie" zwierząt z substancji pokarmowych. W szczególności dotyczy to robaków występujących w układzie trawiennym, odżywiających się substancjami odżywczymi, zawartymi w jego treści. Zaburzenia, wynikające z występowania "nieproszonych gości", mogą również być powodem mechanicznego uszkadzania tkanek i narządów, a także wydzielania przez pasożyty toksycznych produktów przemiany materii. Uszkodzenia skóry, wynikające z bytowania pasożytów na jej powierzchni, są często "bramą" dla drobnoustrojów chorobotwórczych, wywołujących zakażenia. Skutki infekcji pasożytniczych, choć często lekceważone, są niestety bardzo poważne. Intensywny rozrost populacji parazytów w organizmie świni prowadzi do spadku wykorzystania paszy, zaburzeń apetytu i ograniczenia przyrostów. Pasożyty wywoływać mogą także biegunki, wymioty i inne zaburzenia pracy układu trawiennego. Prowadzi to do spadku wyników produkcyjnych, a także pogorszenia stanu zdrowia zwierząt. Występowanie pasożytów może również prowadzić do zaburzeń płodności, takich jak problemy z zapłodnieniem czy występowanie mniejszych, słabszych miotów.

Niektóre gatunki pasożytów mogą także stanowić zagrożenie dla ludzi, zarówno pracowników ferm, jak i konsumentów produktów pochodzenia zwierzęcego. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i zwalczanie występowania pasożytów.

Jak wiadomo, pasożyty dzielą się na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne. Te pierwsze, jak sama nazwa wskazuje, bytują wewnątrz organizmu żywiciela - najczęściej w przewodzie pokarmowym, choć niektóre bytują również w drogach oddechowych, mięśniach czy mózgu. Pasożyty zewnętrzne żerują natomiast na powierzchni skóry żywiciela oraz w naturalnych otworach ciała zwierząt. W niniejszej publikacji przedstawione zostaną najważniejsze gatunki pasożytów zewnętrznych świń. Omówione zostaną również metody profilaktyki i zwalczania najgroźniejszych z nich.

ŚWIERZB

Do najpowszechniejszych pasożytów zewnętrznych trzody chlewnej zalicza się świerzb. Gatunkiem bytującym w populacji świń jest świerzbowiec drążący (Sarcoptes scabiel), należący do rzędu roztoczy. Cały cykl życiowy pasożyta, trwający od 12 do 16 dni zachodzi na powierzchni skóry zwierząt. Samice świerzbu wygryzają w naskórku kanały, w których składają jaja. Podrażnienie naskórka oraz produkowane przez świerzbowce metabolity wywołują u prosiąt silne swędzenie. Wskutek tego zwierzęta intensywnie ocierają się o ściany czy elementy kojców. Inne objawy występowania świerzbu to fałdowanie skóry, a także pojawienie się na jej powierzchni szarego lub brunatnego nalotu. Długotrwałe występowanie pasożyta prowadzi do pojawienia się strupów i zrogowaciałego naskórka. Pierwsze objawy występowania świerzbu pojawiają się za uszami oraz po wewnętrznej stronie ud. Przy silnej infekcji objawy chorobowe mogą pojawić się na całej powierzchni ciała.

Wywoływane silnym swędzeniem drapanie powoduje powstanie rozległych ran, które w łatwy sposób mogą ulec zakażeniu bakteryjnemu. Dodatkowo, zarażone świnie stają się nadmiernie ruchliwe i nerwowe. Prowadzi to do pogorszenia stopnia wykorzystania paszy i wolniejszych przyrostów. W przypadku wyjątkowo silnych infekcji stwierdza się także przypadki padnięć, spowodowane najprawdopodobniej wycieńczeniem organizmu.

Jako źródło zakażenia w pierwszej kolejności należy wymienić zwierzęta wprowadzane do stada z zewnątrz. Do infekcji może dojść również poprzez zakażone narzędzia czy odzież roboczą pracowników. Zdarzają się także przypadki, gdy źródłem infekcji jest przypadkowy kontakt świń z gryzoniami.

Przypuszcza się, że czynnikiem sprzyjającym występowaniu świerzbu jest niewłaściwe żywienie zwierząt. Słabe i niedożywione zwierzęta są bardziej podatne na infekcje. Dlatego przypadki świerzbu mogą występować u prosiąt żywionych mieszanką o niewystarczającym poziomie energii i białka. Istotna jest także optymalna zawartość żelaza w paszy. Ma to szczególne znaczenie w przypadku prosiąt. Ich zapotrzebowanie na żelazo jest bowiem wysokie, a jego niedobór prowadzi do osłabienia organizmu i anemii. Takie osobniki łatwo ulegają zarażeniu. Przypuszczalnie na częstotliwość występowania świerzbu wpływają także niedobory niektórych witamin. Dodatkowo, występowaniu przypadkom świerzbu sprzyja nieprawidłowy mikroklimat pomieszczeń inwentarskich. Świerzbowce lepiej rozwijają się przy wysokiej temperaturze i wilgotności powietrza.

Leczenie świerzbu polega na zastosowaniu leczenia farmakologicznego. Preparaty można podawać za pomocą iniekcji podskórnej, środków do spryskiwania zwierząt lub za pomocą premiksu, służącego do przygotowania paszy leczniczej.

W prewencji świerzbu najistotniejsza jest kontrola zwierząt wprowadzanych na fermę. Zwierzęta wprowadzane do stada powinny najpierw zostać przebadane na obecność pasożyta. Najprostszą i najszybszą metodą jest badanie zeskrobin naskórka świń.

Jeżeli występowanie pasożyta zostanie stwierdzone w stadzie, wszystkie zwierzęta należy odrobaczyć, a chlewnie starannie zdezynfekować.

WSZAWICA

Jest wywoływana przez wesz świńską (Haematopinus suis), należącą do gromady owadów. Wesz świńska jest największym przedstawicielem wszy bytujących na zwierzętach domowych. Długość samca przekracza 4 mm, a samicy 5 mm. Pasożyt potrafi przeżyć poza organizmem żywiciela zaledwie od kilkunastu do kilkudziesięciu godzin. Cały cykl rozwojowy zachodzi na skórze żywiciela, w tym przypadku świni domowej. Wesz świńska odżywia się krwią zwierząt, pobierając ją za pomocą specjalnie przystosowanego narządu gębowego. Pasożyt potrafi pobierać krew do 6 razy dziennie.

Ze względu na relatywnie duże rozmiary występowanie wszy można stwierdzić gołym okiem, bez użycia dodatkowych przyrządów optycznych. Najczęściej wszy występują w okolicach uszu, a także na brzuchu i po wewnętrznej stronie ud. W przypadku masowej inwazji mogą rozprzestrzenić się na cały organizm. Nakłucia wywołują u zwierząt silny świąd. Drapanie prowadzi często do powstania rozległych ran, które w łatwy sposób ulegają zakażeniu. Szkodliwe drobnoustroje mogą również wnikać do ustroju świni poprzez same nakłucia. Zwierzęta zarażone wszawicą są niespokojne, często ocierają się o ściany pomieszczeń lub elementy kojców. U zainfekowanych świń osłabieniu ulega apetyt, skutkiem czego maleją przyrosty. Silnie zawszawione lochy rodzą słabsze, mniej żywotne mioty. Zmniejszeniu ulega także laktacja. Masowe występowanie wszy na prosiętach prowadzi do spowolnienia wzrostu, osłabienia i anemii. W skrajnych przypadkach może doprowadzić nawet do upadków, będących następstwem wyniszczenia organizmu.

W zwalczaniu wszawicy najlepsze efekty daje zastosowanie preparatów na bazie iwermektyny, podawanych w postaci iniekcji podskórnej. Zabieg należy powtórzyć po 14 dniach, gdyż preparat nie działa na jaja wszy.

Zasady zapobiegania wszawicy są podobne, jak w prewencji świerzbu. Najważniejszym czynnikiem ograniczającym występowanie pasożytów jest kontrola zwierząt wprowadzanych do stada oraz dbałość o higienę pomieszczeń inwentarskich. Zwierzęta pochodzące z zakupu przed wprowadzeniem do chlewni warto profilaktycznie poddać odrobaczeniu.

MUSZYCA

Muchę domową (Musca domestica) trudno jest zaliczyć do pasożytów bezwzględnych, z powodzeniem może ona bowiem egzystować poza organizmem żywiciela. Mimo to, szczególnie w okresie letnim, gdy wysokie temperatury sprzyjają rozmnażaniu owadów, muchy mogą w znaczący sposób "uprzykrzyć" zwierzętom życie. Owady przebywające na powierzchni skóry zwierząt odżywiają się na ogół złuszczonym naskórkiem, nie powodując większych podrażnień. Większe zagrożenie stanowią larwy much. Mogą one bowiem rozwijać się wewnątrz ran wywołanych w skutek pogryzień czy występowania innych pasożytów. Zainfekowane rany trudno się goją i stają się "bramą" dla patogennych bakterii czy grzybów. Intensywne występowanie much sprawia również, że świnie stają się nadmiernie pobudzone i niespokojne. Osłabieniu ulega ich apetyt. Wskutek tego zwierzęta wolniej rosną, a stopień wykorzystania paszy maleje.

W przypadku much szczególnie uciążliwe jest ich masowe występowanie. W sprzyjających warunkach (wysoka temperatura i wilgotność powietrza) cykl życiowy muchy może zajść nawet w ciągu 7 dni. Oznacza to, że po tygodniu od złożenia jaj powstają osobniki dorosłe, zdolne do dalszego rozrodu. W ciągu swojego życia samica może złożyć do 1000 jaj. Muchy mogą więc w krótkim czasie stać się poważnym utrudnieniem, zarówno dla zwierząt, jak i personelu pracującego w chlewni.

Spośród sposobów zwalczania much wciąż najlepsze efekty dają metody chemiczne. Szczególnie istotne jest to, aby preparaty nie były toksyczne dla zwierząt, tak by zabieg można było wykonać bez wyprowadzania zwierząt. Ważny jest także okres działania preparatu. Alternatywą dla preparatów chemicznych są lepy. Najczęściej występują one w postaci podłużnych pasków papieru, pokrytych mieszaniną kleju i substancji wabiącej. Zaletą lepów jest z pewnością ich nietoksyczność. Niestety, przy silnej inwazji owadów już po kilku dniach lepy tracą swoje właściwości. Ciekawym sposobem zwalczania much są lampy owadobójcze. Oprócz źródła światła wabiącego owady, wyposażone są w siatkę znajdującą się pod wysokim napięciem. Metoda ta jest niestety mało wydajna i sprawdza się wyłącznie przy niewielkim występowaniu owadów.

W zapobieganiu występowania much ważne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu czystości pomieszczeń. Muchy bowiem składają jaja w odchodach zwierząt, resztkach paszy i zastoinach wodnych. Dlatego tak ważne jest utrzymanie karmideł w czystości, a także regularne usuwanie obornika. Owady mogą także namnażać się w pryzmach obornika, dlatego, o ile to możliwe, dobrze jest lokalizować je w większej odległości od chlewni. W tym przypadku pomóc mogą również siatki montowane na okna.

Zwalczanie pasożytów nie jest proste. Występują one bowiem w dużych populacjach, bardzo łatwo się rozprzestrzeniając. W nowoczesnym rolnictwie ich eksterminacja jest jednak niezbędna. Na szczęście metody walki z pasożytami są coraz bardziej skuteczne. Nadmierny rozrost ich populacji szkodzi bowiem nie tylko hodowcy. W pierwszej kolejności pogarsza dobrostan i kondycję zdrowotną świń.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.205.153
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!