PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Pszenżyto - zboże idealne dla świń?

Pszenżyto - zboże idealne dla świń? Fot. W. Konieczny

Autor: Bartosz Wojtaszczyk

Dodano: 24-09-2018 08:55

Tagi:

Ziarno pszenżyta jest bardzo chętnie wykorzystywane przez producentów trzody. Przedstawiamy właściwości tego surowca oraz najważniejsze zasady stosowania go w paszach dla świń.



Historia uprawy pszenżyta jest niezwykle krótka w porównaniu z innymi gatunkami zbóż. Pierwsze próby wyhodowania krzyżówki żyta i pszenicy sięgają połowy XIX wieku. Jednak na większą skalę zboże to zaczęto uprawiać dopiero 100 lat później, a prawdziwy rozkwit popularności pszenżyta przypada na początek lat 80. minionego stulecia. Duży w tym udział polskich naukowców, którzy odpowiadają za wyhodowanie szeregu odmian pszenżyta. To właśnie Polska wiedzie prym w globalnej uprawie tego zboża. Według danych FAO pochodzących z 2016 r. powierzchnia uprawy pszenżyta w naszym kraju wyniosła ponad 1,4 mln ha i pozostawiamy daleko w tyle innych znaczących producentów tego zboża, takich jak Białoruś, Niemcy czy Rosja.

Jeśli wziąć pod uwagę uwarunkowania środowiskowe naszego kraju, nie powinien dziwić fakt, że pszenżyto zyskało w Polsce aż tak dużą popularność. Jego wymagania glebowe i pokarmowe są bowiem znacznie niższe niż pszenicy, a wysoka zimotrwałość sprawia, że stosunkowo rzadko zdarzają się przypadki wymrożeń. Jednocześnie ziarno tego gatunku charakteryzuje się wyższą przydatnością paszową niż ziarno żyta. Szczególnie chętnie pszenżyto jest skarmiane w żywieniu trzody chlewnej. Warto przedstawić zatem właściwości, zalety i wady stosowania t ego zboża w paszach dla świń.

ILE PSZENŻYTA MOGĄ ZJEŚĆ Ś

WINIE?

Skład chemiczny pszenżyta zbliżony jest naturalnie do innych zbóż stosowanych w żywieniu trzody chlewnej. Na tym tle wyróżnia się jednak przede wszystkim stosunkowo wysoką zawartością białka. Według ostatniego wydania Norm Żywienia Świń (Jabłonna, 2014) pszenżyto zawiera bowiem 12,2 proc. białka ogólnego, czyli więcej nawet niż pszenica. W dalekim tyle pozostawia żyto (9,5 proc. BO), kukurydzę (9 proc. BO) czy jęczmień (11 proc. BO). Białko pszenżyta, podobnie jak w przypadku innych gatunków zbóż, nie jest naturalnie białkiem kompletnym, zawiera jednak stosunkowo dużo lizyny. Uboższe jest natomiast w aminokwasy siarkowe.

Mocną stroną pszenżyta jest również ograniczona zawartość włókna. Zboże to zawiera ok. 2,7 proc. tego składnika, czyli znacznie mniej niż jęczmień i owies. O ile zatem zastosowanie jęczmienia w paszy dla trzody jest ograniczone, a owies wykorzystuje się w zasadzie tylko w żywieniu stada podstawowego, o tyle pszenżyto w przypadku wielu grup produkcyjnych może być głównym surowcem energetycznym użytym w recepturze paszy.

Jednak to nie relatywnie wysoka zawartość białka czy ograniczony poziom włókna są głównymi przyczynami sukcesu pszenżyta. Wynika on przede wszystkim z niskiej zawartości związków antyżywieniowych. Obecnie również nowoczesne odmiany żyta mogą pochwalić się ograniczonym poziomem alkilorezorcynoli, tanin czy fitynianów, jednak

gdy kilkadziesiąt lat temu pszenżyto wchodziło dopiero do użycia, biło pod tym względem na głowę tradycyjne odmiany żyta. Dziś zawartość związków antyżywieniowych w życie i pszenżycie znajduje się na podobnym poziomie. Niestety, wciąż jest ona jednak na tyle wysoka, że pszenżyto należy ostrożnie stosować w paszach dla młodych zwierząt. Wprawdzie krajowe zalecenia żywieniowe mówią o możliwości stosowania do 25 proc. pszenżyta w paszach dla prosiąt, jednak w praktyce rolnicy w żywieniu prosiąt i warchlaków stosują mniejsze dawki tego zboża, a na szerszą skalę pszenżyto stosują od początku tuczu. W początkowej fazie wzrostu tuczników mogą one pobierać paszę nawet w połowie składającą się z ziarna pszenżyta. W końcowej fazie tuczu mieszanka może z kolei zawierać nawet 70 proc. pszenżyta. Z kolei w żywieniu stada podstawowego krajowe zalecenia żywieniowe dopuszczają 50-proc. udział omawianej paszy.

O CZYM PAMIĘTAĆ, STOSUJĄC PSZENŻYTO?

W pierwszej części opisaliśmy pokrótce najważniejsze cechy składu chemicznego pszenżyta. Pamiętajmy jednak, że nigdy nie jest on stały i zależy od szeregu czynników. Przy prawidłowej agrotechnice i korzystnym przebiegu pogody zawartość białka i aminokwasów w surowcu może być nawet wyższa niż wspomniane wartości. Jednocześnie w przypadku błędów technologicznych (zwłaszcza związanych z dawkowaniem i terminem stosowania nawozów azotowych) może okazać się, że w zebranym czy zakupionym przez nas ziarnie białka jest znacznie mniej, niż zakładaliśmy. W tej sytuacji nietrudno o błędy żywieniowe, które odbiją się na parametrach wzrostu zwierząt. Jedyną skuteczną receptą na ten problem jest badanie składu chemicznego wykorzystywanego przez nas ziarna. Wygeneruje to wprawdzie pewne koszty, bez tego jednak trudno o precyzyjne żywienie naszych zwierząt, co spowodować może niewykorzystanie potencjału wzrostowego, a także pogorszenie kondycji zwierząt i warunków ich chowu.

Stosując pszenżyto, zwróćmy także uwagę na występowanie sporyszu. Zboże to wprawdzie nie jest tak podatne na porażenie buławinką czerwoną, jak żyto, niemniej również w tej uprawie może być ono problemem. Stąd też każdą stosowaną przez nas partię ziarna warto ocenić pod tym kątem.

Zwłaszcza w obecnym czasie pamiętajmy również, że stosowanie świeżo zebranego pszenżyta może mieć niekorzystne efekty dla zdrowia świń. Cechuje się ono bowiem wysoką aktywnością biochemiczną, przez co skarmianie świeżo zebranego ziarna może prowadzić u świń do biegunek i zahamowania wzrostu. Teoria mówi o konieczności uprzedniego przechowywania pszenżyta przez okres 6-8 tygodni. W praktyce niewielu rolników może sobie na to pozwolić, dlatego w razie konieczności skarmiania świeżego ziarna pszenżyta pamiętajmy o dodatku preparatów enzymatycznych, które ograniczą ryzyko negatywnego oddziaływania takiego ziarna na zdrowie zwierząt.

Artykuł ukazał się w sierpniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.118.107
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!