Jako najważniejsze aspekty związane z żywieniem trzody chlewnej wymienia się najczęściej: poziom poszczególnych składników odżywczych (energia, białko, aminokwasy, włókno, składniki mineralne), zawartość związków antyżywieniowych czy skład surowcowy mieszanki. Niekiedy zapomina się jednak o tym, jak ważną rolę w żywieniu trzody chlewnej pełni prawidłowe rozdrobnienie składników mieszanki paszowej.

Świnie są bowiem gatunkiem, u którego niedostateczne lub wręcz przeciwnie - zbyt silne rozdrobnienie surowców paszowych może się znacząco odbić na wynikach osiąganych przez stado. Oznacza to, że pomimo wysokiej zawartości składników odżywczych i ich odpowiedniego balansu wadliwie przeprowadzony proces śrutowania może być przyczyną pogorszenia stopnia wykorzystania paszy. Niedostateczne rozdrobnienie mieszanki (czyli potocznie mówiąc zbyt "gruba" pasza) wiąże się z pogorszeniem wykorzystania składników odżywczych obecnych w mieszance: słabe rozdrobnienie cząstek paszy sprawia, że ograniczona zostaje powierzchnia ich kontaktu z enzymami trawiennymi i znaczna ilość składników pokarmowych wydalona zostaje wraz z kałem.

Wbrew pozorom również zbyt silne rozdrobnienie paszy nie jest wskazane: cząstki paszy mogą bowiem obklejać ściany jelit, co także odbije się na pogorszeniu strawności paszy. Zbyt silne rozdrobnienie paszy zwiększa też ryzyko wystąpienia wrzodów żołądka, co może prowadzić do wyższych kosztów opieki weterynaryjnej i krótszego okresu użytkowania loch. Ponadto nadmiernie rozdrobniona pasza wykazuje większą tendencję do pylenia. Prowadzi to do strat paszy, pogorszenia warunków panujących w pomieszczeniach, a przy długotrwałym występowaniu może być przyczyną chorób układu oddechowego w stadzie.

Widać więc, że stopień rozdrobnienia paszy nie jest błahym tematem, a błędy popełnione w tym zakresie mogą być jedną z przyczyn pogorszenia opłacalności naszej produkcji. Chcąc tego uniknąć, warto zwrócić uwagę na to, czy produkowane przez nas pasze są w odpowiednim stopniu rozdrobnione.

Pomóc nam w tym może tzw. analiza sitowa, czyli rozdział cząstek paszy na sitach o odpowiednio dobranej średnicy oczek. Przyjmuje się, że udział cząstek pozostających na sicie o średnicy oczek równej 2 mm nie powinien być większy niż 15 proc., a mniej niż 40 proc. badanej próbki paszy powinno przechodzić przez sito o oczkach o średnicy 1 mm. Wyniki takie możemy osiągnąć, przeprowadzając śrutowanie składników mieszanki śrutownikiem wyposażonym w siatki o oczkach o średnicy 3,5-4 mm. Pamiętajmy jednak, że niewłaściwy wynik analizy sitowej nie musi być efektem złego doboru siatek w śrutowniku. Za nieprawidłowe rozdrobnienie składników mieszanki odpowiedzialne może być również zużycie elementów roboczych śrutownika. Taki stan rzeczy dodatkowo zwiększa zużycie energii elektrycznej, należy zatem regularnie kontrolować stan bijaków śrutownika. Dbałość o stan techniczny urządzenia jest jednym z elementów niezbędnych do uzyskania mieszanki paszowej o pożądanej granulacji. Bez tego osiągnięcie wysokich wyników produkcyjnych może okazać się zadaniem niemożliwym do wykonania.