Cechą typową dla wszystkich ssaków jest posiadanie sutków oraz podjęcie przez samicę w zaawansowanej ciąży syntezy składników siary, a po urodzeniu potomstwa produkcji i wydzielania pokarmu – siary i mleka.

Liczba sutków u różnych gatunków świniowatych waha się najczęściej od 3 do 6-8 par (niekiedy od 1-2 do 10 par). U świń domowych, a w szczególności ras matecznych minimalna liczba sutków wynosi 14 (tab. 1 i 2). Zdrowa locha bezpośrednio po oproszeniu karmi miot, który u tego wielorodnego gatunku może liczyć 13-14 i więcej prosiąt. W tym okresie gruczoł sutkowy wykazuje szczególnie silny wzrost i rozwój (wykres 1, tab. 3). Odsadzenie prosiąt od lochy kończy fazę laktacji, co powoduje stopniowe zasuszenie (inwolucję) gruczołu sutkowego.
U ssaków wyróżnia się trzy typy gruczołów sutkowych; typ piersiowo-brzuszny charakteryzuje się większą liczbą zespołów mlekowych umiejscowionych w okolicy sutków piersiowych i brzusznych, i jest typowy dla świniowatych. Ważnym elementem budowy każdego gruczołu jest brodawka sutkowa, która może być jedno, dwu lub trzy przewodowa. Najczęściej występującym typem brodawki jest brodawka cylindryczna, rzadziej butelkowa.

JAKICH WAD UNIKAĆ?

Prawidłowa lub wadliwa budowa brodawek sutkowych, ich wielkość, długość, kształt i rozmieszczenie, w zasadniczy sposób decydują o dostępności pokarmu dla osesków (rys. 1, 2, 3). Brodawki sutkowe mogą u loch ulegać zniekształceniom pod wpływem czynników genetycznych, mechanicznych i fizjologicznych.

Do podstawowych wad gruczołów sutkowych, ograniczających pobranie mleka, tempo wzrostu i rozwój prosiąt należą:

    zbyt mała liczba gruczołów sutkowych na listwach mlecznych (mniej niż 7),
    zbyt mała liczba sutków,
    występowanie sutków dodatkowych,
    występowanie sutków nadliczbowych – gruczoł sutkowy ma więcej niż jeden sutek czynny lub ślepo zakończony,
    nieprawidłowa wielkość sutków, zbyt małe lub zbyt duże,
    nieprawidłowy kształt sutków, np. kraterowe,
    nieodpowiednia prezentacja jednej/obu listew mlecznych przy karmieniu,
    asymetria ułożenia sutków na listwach mlecznych,
    zbyt mała odległość sutków względem siebie na listwie mlecznej.