PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Systemy żywienia loch utrzymywanych w grupach

Systemy żywienia loch utrzymywanych w grupach fot. farmer.pl

Jednym z kluczowych elementów przy planowaniu nowej chlewni macior jest dobór optymalnego systemu żywienia. Szeroka oferta firm wyposażeniowych skłania inwestora, aby zwrócił uwagę na innowacje, wykończenie oraz rozwiązania technologiczne, które zadecydują o efektywności stada, ale i codziennej ergonomii pracy w chlewni.



Obecna sytuacja na rynku trzody chlewnej zmusza sporą część producentów do ograniczenia produkcji prosiąt. Jednak niektórzy rolnicy nie poddają się i stawiają na rozwój gospodarstwa. Trzeba pamiętać, że aby zawalczyć o większą konkurencyjność gospodarstwa, należy zwiększyć skalę produkcji i stworzyć lepszą ofertę rynkową dla potencjalnych odbiorców. Przed rozpoczęciem inwestycji warto więc pomyśleć o zaplanowaniu odpowiedniego systemu żywienia loch dostosowanego do możliwości inwestora i planowanej skali produkcji. Naprzeciw wymaganiom hodowców wychodzą firmy wyposażeniowe oferujące szeroką gamę produktów przeznaczonych do chlewni macior. Przy zakupie tego rodzaju elementów wyposażenia warto zwrócić więc uwagę na takie aspekty, jak: trwałość materiałów, wygoda pracy, dobrostan zwierząt oraz higiena sprzętu.

MATERIAŁY I WYKOŃCZENIE

Wygodnym i popularnym rozwiązaniem są koryta wykonane z polimerobetonu, mieszaniny betonu, w której cement stanowiący spoiwo zastępuje się żywicami syntetycznymi. Tego typu połączenia bardzo dobrze sprawdzają się w chlewniach. Odpowiednio sporządzona mieszanina jest odporna na zagrożenia ze strony substancji chemicznych, a jej gładka powierzchnia usprawnia pełne pobranie paszy przez zwierzęta oraz higieniczne mycie i dezynfekcję. Dodatkowo gładkie wykończenie koryt zapobiega zaleganiu zanieczyszczeń w drobnych zakamarkach. Duża masa tego typu karmideł sprawia, że mogą być one mocowane stabilnie i nie zostaną zniszczone przez zwierzęta. W praktyce po kilkuletniej eksploatacji koryt polimerobetonowych na powierzchni daje się zauważyć wyszczerbienia i pory, co dodatkowo obniża wartość materiału, zwłaszcza pod względem higieny.

Wysoka twardość polimerobetonu powoduje, że narażony jest on na pęknięcia. Duża masa ma jednak również swoje wady - może utrudniać montaż oraz transport. W związku z tym producenci oferują także koryta stalowe, wykonane zazwyczaj z wysokiej jakości blachy ocynkowanej lub kwasoodpornej, co zapobiega korozji oraz zniszczeniu. Bardziej wytrzymała jest stal kwasoodporna z uwagi na metodę produkcji - to stop z dodatkiem takich minerałów, jak chrom i nikiel, a także mangan, tytan molibden czy miedź. Dzięki temu stal staje się odporna na działanie kwasów o mocy mniejszej od kwasu siarkowego. Cynkowanie natomiast polega jedynie na pokryciu powierzchni stali cienką warstwą cynku. Proces ten również poprawia trwałość materiału, jednak jest to rozwiązanie mniej solidne niż zastosowanie stopów kwasoodpornych, co przekłada się również na cenę - stal kwasoodporna jest droższa. Czynnikiem, na który warto zwrócić uwagę przy wyborze koryt, jest łatwość ich czyszczenia. Niedojedzona pasza psuje się, co może zaszkodzić zdrowiu zwierząt. Ponadto w zalegającej karmie mogą zalęgać się owady, co jest uciążliwe pod względem zarówno utrzymania prawidłowego dobrostanu zwierząt, jak i walki z chorobami. Gładka powierzchnia obu rodzajów blachy również jest wygodna w myciu oraz ułatwia pełne pobranie paszy przez zwierzęta. Niestety, przy korzystaniu z koryt wykonanych z blachy można spodziewać się trudności związanych z dokładnym czyszczeniem karmideł - zagięcia w rogach mogą okazać się trudno dostępne podczas mycia.

BEZSTRESOWE POBRANIE POKARMU

W grupowym utrzymaniu loch można spotkać kilka odrębnych sposobów dostępu zwierząt do paszy. W Polsce większość rolników karmi zwierzęta za pomocą karmników skrzyniowych lub autokarmników typu tube-o-mat. Niezależnie od rodzaju materiału wykorzystywanego przy produkcji koryt należy zadbać o to, aby zwierzęta, pobierając paszę, miały maksymalnie ograniczone ryzyko ataku ze strony innych świń dominujących w grupie. W związku z tym

producenci oferują różne rozwiązania mające na celu ograniczenie tego typu zachowania.

Najprostszym sposobem ograniczenia wzajemnych ataków loch przy pobieraniu paszy jest zastosowanie przegród montowanych przy korytach w odległości 45-50 cm. W ofercie spotkać można zarówno wygrodzenia pełne, ograniczające kontakt fizyczny oraz wzrokowy, jak i niepełne, wykonane z konstrukcji drutów stalowych, ocynkowanych ogniowo. Zaletą wygrodzeń pełnych jest zmniejszenie wzajemnej widoczności zwierząt, co dodatkowo ogranicza ataki, jednakże konstrukcje stalowe, mocowane do podłoża charakteryzują się większą solidnością, a co za tym idzie dłuższą żywotnością w warunkach fermowych.

Bardziej zaawansowanym rozwiązaniem jest zastosowanie w chlewni przegród salonowych z bramkami. Większość producentów oferuje tego typu wygrodzenia - są one wykonane z solidnych, giętych rur wypełnionych drutami stalowymi, całość jest ocynkowana, co zapewnia to solidność całej konstrukcji. Kojce te dzięki zamykanym z tyłu drzwiczkom pozwalają na całkowicie bezstresowe pobieranie paszy przez lochy. Lochy zamknięte są w przegrodach na czas pobierania paszy, przy czym inne zwierzęta nie mają do nich dostępu. Niestety, rozwiązanie to wymaga pracy obsługi chlewni, przez co zwiększają się koszty pracy. Drzwiczki tylne muszą zostać zamknięte ręcznie w porze karmienia, przez co ciągła cykliczna praca w chlewni jest nieunikniona. Szczególnie trudne może się to okazać przy większych stadach, gdzie nawet tak proste zadanie jak zamknięcie drzwiczek za lochą może okazać się pracochłonne.

Unowocześnioną wersją przegród salonowych znajdujących bardzo duże powodzenie wśród inwestorów są kojce indywidualne, samoblokujące. Wygoda ich zastosowania polega na automatycznym zamykaniu lochy w przegrodzie z pożywieniem. Dzięki temu, ograniczając koszty pracownika, jednocześnie umożliwimy zwierzętom bezstresowe pobranie paszy. Kojec działa na zasadzie kołyski, gdzie locha wchodząc pomiędzy ścianki, zamyka za sobą mechanizm, który z kolei blokuje się po jej wejściu. Gdy zwierzę planuje opuścić miejsce pobrania paszy, wychodzi tą samą drogą, którą weszło - mechanizm odblokowuje się. Cały kojec działa na zasadzie wahadła, a jego konstrukcja wbrew pozorom okazuje się bardzo prosta, co ogranicza awarię. Warto też zwrócić uwagę, czy kojce mają możliwość całkowitego zamknięcia loch wewnątrz, co ułatwia prace związane np. z usuwaniem obornika lub czyszczeniem i naprawą elementów pomieszczeń. Jest to również znaczące ułatwienie podczas prac inseminacyjnych.

DOZOWANIE PASZ - WAŻNY ELEMENT ŻYWIENIA LOCH

Podczas żywienia loch prośnych bardzo istotne jest odpowiednie dozowanie paszy, ponieważ nie można doprowadzić do zatuczenia loch - może to powodować utrudnienia akcji porodowej oraz dalsze powikłania związane nie tylko z porodami, lecz także ze stanem zdrowia lochy. W związku z tym rynek zapewnia inwestorom dostęp do sprzętu służącego odpowiedniemu dozowaniu mieszanki paszowej dostosowanej dla poszczególnych zwierząt.

Najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest stosowanie specjalnych dozowników połączonych z systemem zadawania pasz dostosowanym do możliwości oraz potrzeb fermy. Do paszociągu podłączone są zbiorniczki odmierzające określoną ilość paszy. Dzięki takiemu rozwiązaniu do każdego koryta dociera określona ilość paszy. Przykładem może być system DOS 7 firmy Roxell, którego dystrybucję prowadzi polska firma Hodowca. System ten ma 7-litrowe zbiorniki, do których dostarczany jest pokarm, a zamontowany mechanizm pozwala na dokładne zadawanie paszy. DOS 7 to system dozowników paszy wykorzystywanych w celu dokładnego porcjowania, obniżenia pracochłonności i znacznego skrócenia czasu karmienia loch. Połączony z komputerem system zapewnia możliwość zaprogramowania czasów karmienia, co pozwala na automatyczne ustalenie liczby karmień i jego czasu. Dozowniki paszy mogą być podłączone jednocześnie do dwóch linii paszowych. Mechanizm uwalniania paszy zapobiega jej zaleganiu i nie blokuje się w momencie karmienia.

Wygoda systemu polega także na montowanych szybkozłączkach, które ułatwiają czyszczenie, a w zbiorniczkach montowany jest dodatkowy otwór okienkowy, za pośrednictwem którego można uzupełniać mieszankę o specjalistyczne dodatki paszowe lub leki.

ELEKTRONICZNE STACJE PASZOWE

Specyfika polskiego rynku produkcji wieprzowiny z nastawieniem na tucz sprawia, że elektroniczne stacje paszowe do indywidualnego żywienia loch są rzadko wykorzystywane w polskich fermach. Stacja taka ma bowiem sens instalacji w chlewniach utrzymujących minimum 60 loch w stadzie. Dodatkowym ograniczeniem jest wysoki koszt instalacji, jednakże w dużych chlewniach instalacja takiego systemu może przynieść wymierne korzyści. Związane jest to z całkowitą automatyzacją całego procesu żywienia poszczególnych loch w grupie, co ogranicza pracochłonność przy codziennej obsłudze stada. Główną zaletą tego systemu jest zwiększenie wyników produkcyjnych spowodowane dokładnym, sprecyzowanym żywieniem macior oraz możliwością dokładnej obserwacji zwierząt przez hodowcę. Przykładem elektronicznej stacji paszowej stosowanej w chlewniach jest system Call-MatcicPro firmy Big Dutchman.

System Call-MaticPro to system żywienia wywołanego, polegający na całkowitej automatyzacji całego procesu. Urządzeniem steruje komputer, dzięki czemu hodowca może łatwo wprowadzać dane do systemu. Na jedną stację mogą przypadać maksymalnie 64 lochy, a każdą stację obsługuje oddzielny komputer sterujący. Komputer ten notuje takie zdarzenia, jak ilość pobranej paszy przez poszczególne lochy czy częstość wejść do stacji. Centrala sterująca nie musi znajdować się bezpośrednio w otoczeniu stacji, dzięki czemu można ją zamontować np. na korytarzu. System ten może być z powodzeniem stosowany podczas żywienia świń zarówno paszą sypką, jak i na mokro.

Rozpoznawanie zwierząt odbywa się za pośrednictwem zamontowanych w kolczykach transponderów, które są małe i lekkie. Ważne, że urządzenia tego typu nie potrzebują do zasilania baterii, co pozwala na ich długą, bezawaryjną pracę. Opcjonalnie w urządzeniu można zamówić takie dodatki, jak: system rozpoznawania rui, system automatycznej selekcji czy bezprzewodowa antena Bluetooth ułatwiająca prace także poza budynkiem chlewni. Istnieje także możliwość połączenia komputera z domowym PC, co jeszcze bardziej ułatwia zarządzanie.

Urządzenie wymaga jednak dostosowania budynku: świnie muszą mieć przejście oraz specjalny korytarz umożliwiający bezkonfliktowe przechodzenie zwierząt.

ALTERNATYWNE SYSTEMY ŻYWIENIA

Możliwością wyeliminowania nierównomiernego pobierania pasz i podjadania przez konkurencyjne lochy jest zastosowanie systemu bio-fix. Budowa tego systemu wygląda następująco: w kojcach przeznaczonych dla 6-10 loch zamontowane są pojedyncze stanowiska żywieniowe dla poszczególnych zwierząt. Szerokość poszczególnych stanowisk powinna wynosić ok. 45 cm, z tym że zostają one oddzielone od siebie przegrodami o długości ok. 110 cm. System bio-fix polega na stopniowym osypywaniu się paszy do koryt, przez co jej ilość dostosowana jest do najwolniej jedzącej lochy. Wadą tego typu żywienia jest jednak brak możliwości dawkowania indywidualnego.

Podobnym rozwiązaniem jest system roto-fix, który polega na umieszczeniu pośrodku kojca okrągłego karmnika oddzielonego przegrodami dla 8-10 loch. Ze zbiornika znajdującego się ponad karmnikiem obsypuje się pasza. Dzięki zastosowaniu systemu roto-fix można zaoszczędzić około 10 proc. powierzchni kojca. Dodatkowo karmnik taki można umieścić w przegrodzie pomiędzy dwoma kojcami, co pozwala na ekonomiczne żywienie dwóch mniejszych grup loch.

PODSUMOWANIE

Jak łatwo zauważyć, istnieje wiele systemów żywienia loch, które poprawiają wygodę pracy oraz zarządzanie fermą. Niektóre z elementów wyposażenia mogą także obniżyć stres oraz poprawić ogólny dobrostan zwierząt, przez co poprawią się wyniki produkcyjne. Decyzja odnośnie inwestycji w końcowym efekcie należy jednak do inwestora i musi zostać dokładnie przemyślana.

 

Artykuł ukazał się w marcowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Zamów prenumeratę

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.219.236
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!