Przy ocenie świń używa się dwóch pojęć: „wartość użytkowa” i „wartość hodowlana”. Czasami używa się ich zamiennie, co jest błędem. Terminy te nie są bowiem tożsame, ponieważ „wartość użytkowa” charakteryzuje produkcyjność zwierzęcia, którą można zmierzyć lub zważyć. „Wartość hodowlana” natomiast przedstawia potencjalne możliwości produkcyjne zwierzęcia zapisane w jego genotypie, a jej właściwa ocena  zależy od zastosowanych metod obliczeń i ich dokładności.

Dokładność oceny

Każda ocena wartości hodowlanej obarczona jest pewnym błędem szacowania. W przypadku stosowanej od końca lat 60. metody indeksowej na wielkość błędu, z jakim szacowano wartość hodowlaną świń, wpływał fakt, że nie pozwalała ona na określenie wpływu czynników środowiskowych na uzyskiwaną produkcyjność świń. W związku z tym nie było możliwe dokładne określenie, w jakim stopniu wyniki produkcyjne zwierzęcia są rezultatem działania genotypu, a w jakim czynników środowiskowych, takich na przykład,  jak liczebność miotu, z którego oceniane zwierzę pochodziło, rok i sezon urodzenia, region kraju, wpływ chlewni itd.

Ponadto punktem odniesienia, względem którego oceniano danego osobnika, była średnia użytkowość stada, w którym się znajdowała dana sztuka, lub rasy – w przypadku oceny stacyjnej. Prace zmierzające w kierunku eliminacji wpływu czynników środowiskowych na użytkowość zwierząt w procesie szacowania wartości hodowlanej doprowadziły do opracowania metody, która obecnie wyparła w wielu krajach nieco archaiczną metodę indeksu selekcyjnego. Jest to metoda znana jako BLUP.

Co to jest BLUP

Metodę opracowano prawie 70 lat temu, ale w hodowli świń w Europie zastosowano ją dopiero 20 lat temu. Obecnie metoda BLUP uznawana jest na świecie za najlepszą z metod szacowania wartości hodowlanej zwierząt. W tłumaczeniu na język polski skrót BLUP można określić jako: najlepsze, liniowe, nieobciążone przewidywanie. Najlepsze – gdyż oszacowane wartości hodowlane charakteryzują się wysoką dokładnością. Liniowe, ponieważ model statystyczny, za którego pomocą szacuje się wartość hodowlaną, opiera się na sumującym działaniu poszczególnych czynników wpływających na poziom określonych cech. Nieobciążone, ponieważ oznacza, że uzyskane wartości hodowlane nie są „zniekształcone", a ściślej mówiąc, są w niewielkim stopniu „zniekształcone" poprzez wpływ czynników niegenetycznych (odróżnia to metodę BLUP od indeksu selekcyjnego).