Świniobicie jest zwyczajem niezwykle silnie zakorzenionym w tradycji polskiej wsi. Każdy, kto czytał "Chłopów" Reymonta, z pewnością pamięta barwny opis uboju gospodarczego jako nierozłącznego elementu krajobrazu wsi przełomu XIX i XX w. Zwyczaj ten sięga jednak wiele stuleci wcześniej.

Choć władza ludowa próbowała zwalczać ubój gospodarczy niemal tak usilnie, jak bimbrownictwo, oba zwyczaje przetrwały zawirowania dziejowe, po to by w ostatnich latach odzyskać dawną świetność. Dziś ubój gospodarczy na własne potrzeby jest w pełni legalny, należy jednak przestrzegać pewnych zasad. Niespełnienie określonych warunków może ściągnąć sankcje ze strony służb weterynaryjnych, a co gorsze, zaniedbania higieniczne mogą stwarzać zagrożenie zdrowotne dla osób spożywających sporządzone przez nas przetwory. Warto zatem napisać słów kilka o podstawowych zasadach prawidłowego i bezpiecznego przeprowadzenia uboju gospodarczego.

CO WOLNO, A CZEGO NIE?

Obecnie obowiązujące przepisy dopuszczają ubój gospodarczy, którego celem jest dostarczenie mięsa i jego przetworów rolnikowi oraz jego rodzinie. Pierwszą rzeczą, o której musimy zatem pamiętać, jest fakt, że pod żadnym pozorem pozyskanego mięsa czy wyprodukowanych wędlin nie wolno sprzedawać. Grożą za to bowiem bardzo poważne sankcje. Ze strony służb weterynaryjnych będzie to grzywna w wysokości od 1000 do 5000 zł. Poważniejsze problemy mogą się jednak pojawić ze strony urzędu skarbowego. W skrajnych przypadkach może to być nawet kara pozbawienia wolności, nie da się również dotkliwych sankcji finansowych. Oczywiście, dotyczy to raczej osób zajmujących się przetwórstwem i sprzedażą mięsa na dużą skalę. Niezależnie od tego, lepiej jednak nie podejmować takiego ryzyka.

Ubój gospodarczy, choć w pełni legalny, nie może się również odbyć bez jakiekolwiek kontroli ze strony służb weterynaryjnych. Osoba mająca zamiar poddać zwierzę ubojowi ma obowiązek zgłosić ten fakt na minimum 24 godziny przed dokonaniem uboju. Może to

być zgłoszenie osobiste, pisemne, a nawet telefoniczne. W jego treści należy podać takie informacje, jak: dane gospodarstwa, miejsce uboju, liczba zwierząt podanych ubojowi i dane osoby przeprowadzające tą czynność. Niestety, nie każdy może ubój przeprowadzić. Zazwyczaj niezbędne jest skorzystanie z usług osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje. Nie jest to jednak zbyt duży koszt: przeciętna cena za ubicie, oczyszczenie i podzielenie zwierzęcia na półtusze wynosi ok. 100 zł.