PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wieprzowy klops

Rok 2007 był trzecim z kolei, w którym pogorszyły się wyniki ekonomiczne chowu świń. Przyczynił się do tego spadek ceny sprzedaży żywca wieprzowego, ale głównie znaczny wzrost kosztów produkcji, w tym przede wszystkim kosztów pasz.



Ekonomiczne warunki chowu świń w 2007 r. były jeszcze gorsze niż rok wcześniej. W stosunku do 2006 r. cena skupu żywca obniżyła się, a koszty produkcji znacznie wzrosły. Wyniki badań prowadzonych w Instytucie Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wykazały, że w gospodarstwach, które w skali roku sprzedały średnio 380 tuczników, koszty brutto produkcji 100 kg żywca były w ubiegłym roku o prawie 9 proc. wyższe  niż w 2006 r. Wzrost kosztów był jeszcze większy w gospodarstwach, w których skala chowu jest mniejsza, sprzedających w roku tylko 26 tuczników. Tam koszty wzrosły o prawie 12 proc. Czynnikiem, który miał duży wpływ na ich poziom, był koszt pasz, a zwłaszcza zbóż, które w ubiegłym roku bardzo szybko drożały.

W drugiej połowie ubiegłego roku ceny ziarna były nadal bardzo wysokie mimo dobrych zbiorów zbóż. Przyczyniły się tym samym do znacznego wzrostu kosztów produkcji żywca wieprzowego i dalszego spadku jego opłacalności. Ocenia się, że w największym stopniu odczuli to rolnicy prowadzący chlewnie o stosunkowo małej skali produkcji i żywiący świnie głównie paszami własnymi, w mniejszym zaś stopniu rolnicy, którzy mają duże chlewnie i w żywieniu świń wykorzystują najczęściej mieszanki przemysłowe. Przeprowadzony rachunek wykazał, że w 2007 r. w badanych grupach gospodarstw różniących się wielkością produkcji koszty pasz pochodzących z zakupu wzrosły od 12,5 do 19,4 proc., a własnych z produktów towarowych w granicach 40,5–45,5 proc. Ponadto ceny zbóż, rosnące w znacznie szybszym tempie niż pasz przemysłowych, powodowały wzrost popytu na mieszanki przemysłowe.

Od jesieni 2006 r. relacje ceny skupu żywca wieprzowego do cen zbóż były wysoce niekorzystne dla producentów żywca. Skłoniło to wielu z nich do zmniejszenia pogłowia świń. Dotyczy to szczególnie gospodarstw indywidualnych, prowadzących chów na stosunkowo niedużą skalę i w których zwierzęta żywione są głównie własnymi zbożami. Natomiast w dużych fermach (tzw. spółkach prywatnych) pogłowie świń w ciągu ostatniego roku zwiększyło się, ale w takich chlewniach świnie żywione są głównie mieszankami przemysłowymi, które zdrożały w mniejszym stopniu niż zboża.

Badania prowadzone w Instytucie Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w ramach systemu AGROKOSZTY, dotyczące kosztów wytwarzania poszczególnych produktów rolniczych i ich dochodowości, wykonywane są w gospodarstwach towarowych, ekonomicznie silniejszych i osiągających wyższy poziom produkcji niż gospodarstwa indywidualne średnio w kraju. Dla przykładu: produkcja brutto żywca wieprzowego była w badanych gospodarstwach średnio ponad 12-krotnie większa w porównaniu do jej średniego poziomu w kraju. Dlatego przy ocenie wyników ekonomicznych produkcji żywca wieprzowego należy wziąć pod uwagę rozmiar prowadzonej produkcji, ponieważ jest on istotnym czynnikiem różnicującym koszty oraz uzyskiwane efekty.

Ocenia się, że w 2007 r. rolnicy utrzymujący tuczniki uzyskali znacznie gorsze wyniki niż rok wcześniej. Był to kolejny rok, w którym produkcja nie zapewniła pełnego pokrycia poniesionych kosztów. W głównym stopniu zadecydowały o tym wyższe o 9 proc., w porównaniu z 2006 r., koszty produkcji, ale także niższa o mniej więcej 2 proc. cena sprzedaży. Mimo spadku w badanych gospodarstwach cena sprzedaży żywca wynosiła 3,57 zł za kg i była o 3,8 proc. wyższa w porównaniu ze średnią w kraju. Wskazuje to na znacznie silniejszą ekonomiczną pozycję produkcji żywca wieprzowego w badanych gospodarstwach.

W 2007 r. koszty ogółem produkcji brutto 100 kg żywca wieprzowego wynosiły 439 zł. Ich wzrost w stosunku do 2006 r. o 36 zł (o  9 proc.) był wynikiem głównie wyższych kosztów pasz (o 26,4 proc.). W grupie pozostałych składników kosztów bezpośrednich koszt warchlaków wchodzących do stada na miejsce sprzedawanych tuczników zmniejszył się o 6,6 proc., a wydatki związane z leczeniem zwierząt pozostały na takim samym poziomie.

Produkcja żywca wieprzowego średnio w badanych gospodarstwach pozwoliła na pełne pokrycie poniesionych kosztów bezpośrednich (wymiana stada, pasze, leczenie i ubezpieczenie zwierząt), natomiast koszty pośrednie (paliwo, usługi, remonty bieżące, amortyzacja zaangażowanych środków trwałych, koszt pracy najemnej) zostały pokryte tylko w 15 proc. Rok wcześniej było to możliwe na poziomie 56 proc.

Zarówno w roku 2006, jak i w 2007 produkcja żywca wieprzowego była zdecydowanie niedochodowa. W ubiegłym roku sytuacja rolników jeszcze się jednak pogorszyła. Straty ponoszone przez rolników były bowiem dwa razy większe niż rok wcześniej i wyniosły 82 gr na każdym kilogramie żywca brutto, a w 2006 r. straty te wynosiły 40 gr na kg.

W obydwu latach nakłady pracy rolnika i jego rodziny nie zostały opłacone. Biorąc pod uwagę oszacowany poziom kosztów oraz pracochłonność produkcji, obliczono cenę sprzedaży 1 kg żywca, która zapewniłaby pełne pokrycie kosztów oraz opłatę pracy własnej. Aby te warunki spełnić, cena skupu żywca wieprzowego w 2006 r. powinna wynosić 4,26 zł za kg,  czyli o 0,63 zł więcej od faktycznie zrealizowanej, a w 2007 r. – 4,63 zł za kg, czyli o 1,07 zł więcej od faktycznie zrealizowanej. Nakłady pracy rolnika i jego rodziny wyceniono według stawki parytetowej, należy jednak pamiętać, że wartościowe ujęcie nakładów pracy w gospodarstwach indywidualnych ma zawsze charakter umowny.

Wyniki prowadzonych badań wskazują na zależność między rozmiarem produkcji żywca wieprzowego w gospodarstwie a wysokością poniesionych kosztów oraz uzyskiwanych dochodów. Widoczny jest wyraźny spadek kosztów wraz ze wzrostem skali chowu świń w gospodarstwach. Wynika to między innymi z faktu, że w dużych i nowoczesnych chlewniach stosowane są bardziej intensywne technologie, a zużycie paszy na kilogram  przyrostu jest zdecydowanie mniejsze. Są to czynniki wpływające w zasadniczy sposób na wzrost opłacalności produkcji. Zużycie pasz treściwych na 1 kg przyrostu masy ciała w gospodarstwach o dużej skali (20–100 t), w porównaniu do małej (500 kg–2 t) było niższe o prawie 27 proc.

Większy rozmiar produkcji sprzyja również uzyskiwaniu wyższych cen sprzedaży, a ze względu na tucz zwierząt odpowiednich ras gospodarstwa takie mają bardzo często powiązania z zakładami przetwórczymi. W przypadku dużego rozdrobnienia produkcji jej ekonomiczne uwarunkowania będą zawsze mniej korzystne. Korzystny efekt wpływu skali był widoczny także w 2007 r., który dla producentów żywca wieprzowego był szczególnie niepomyślny. Był to rok, w którym duża podaż żywca i niskie ceny  skupu zbiegły się z wysokimi cenami pasz.

Według opinii ekspertów w pierwszych miesiącach 2008 r. należy spodziewać się dalszego spadku pogłowia świń. Przewidywany jest również znaczny wzrost cen pasz przemysłowych, dlatego niektórzy producenci żywca wieprzowego mogą znaleźć się w szczególnie trudnej sytuacji. Według prognoz niewielkiego wzrostu cen skupu żywca wieprzowego można oczekiwać już w pierwszych miesiącach 2008 r., w II półroczu sytuacja cenowa będzie najprawdopodobniej bardziej korzystna. Przesłanką do wzrostu cen jest spadek produkcji żywca wieprzowego oraz zniesienie embarga na eksport polskiego mięsa do Rosji .

Straty na świniach

W ramach systemu AGROKOSZTY oszacowano koszty i dochody w chowie świń w 2007 r.  Do badań wzięto 114 gospodarstw, w których średnia produkcja żywca netto (roczny przyrost wagowy uzyskany w stadzie tuczników) wyniosła 21 ton, a produkcja żywca brutto (przyrost wagowy tuczników plus waga zwierząt z zakupu) – 39,5 tony. Gospodarstwa te sprzedawały tuczniki średnio po 3,57 zł za kg.

W przeliczeniu na 100 kg żywca brutto wartość produkcji ogółem wyniosła 357 zł, a koszty bezpośrednie ogółem – 343 zł. Obliczona na tej podstawie nadwyżka bezpośrednia (bez dopłat) wyniosła więc 14 zł (w 2006 r. nadwyżka ta wyniosła 50 zł).

Przy kosztach pośrednich wynoszących w ubiegłym roku ogółem 96 zł, okazuje się, że wyprodukowanie każdego kilograma żywca wieprzowego przynosiło 82 gr straty.

Autorka pracuje w Instytucie Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej BiP w Warszawie

Źródło: "Farmer" 04/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.92.153.90
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!