PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wykorzystanie soi w żywieniu trzody chlewnej

Autor: Marian Kamyczek

Dodano: 19-11-2017 13:55

Tagi:

Obecnie śruta sojowa jest podstawowym surowcem białkowym stosowanym w żywieniu świń. Warto wiedzieć jednak, jak przedstawiają się możliwości zastosowania całych nasion tej rośliny.



Śruta sojowa, jako surowiec białkowy, jest powszechnie wykorzystywana w żywieniu zwierząt gospodarskich. Decydującymi czynnikami są zarówno korzystny skład aminokwasowy, wysoka strawność, jak i stosunkowo niska cena śruty sojowej, która spowodowana jest dużymi zbiorami w ciągu ostatnich dwóch lat. Rosnące zapotrzebowanie na wysokiej jakości białko paszowe wpływa na zwiększanie się areału uprawy głównie w Ameryce Północnej i Południowej. W sezonie 2000/2001 światowa produkcja nasion soi wyniosła 176 mln t, a w sezonie 2016/2017 wielkość ta podwoiła się, osiągając poziom 341 mln t (rys. 1). Soja jest najważniejszą rośliną oleistą, natomiast drugie miejsce zajmuje rzepak, którego produkcja w sezonie 2016/2017 wyniosła jedynie 68 mln t.

Kraje Unii Europejskiej importują rocznie ok. 14 mln t soi oraz 18,3 mln t śruty sojowej, co wiąże się z wysokimi kosztami importu. Dlatego w tych krajach, gdzie uprawa soi może być prowadzona, zainicjowane zostały programy zmierzające do częściowego uniezależnienia się od tak dużego importu surowców białkowych. Według danych MRiRW w roku 2016 do Polski zaimportowano aż 2,24 mln t śruty sojowej, w tym ponad 66 proc. z tej ilości pochodziło z Argentyny, a kolejne 2 0 proc. z Paragwaju.

NIEZBĘDNA OBRÓBKA

W porównaniu do innych dostępnych w kraju roślinnych pasz białkowych nasiona soi charakteryzują się najwyższą zawartością białka ogólnego oraz aminokwasów egzogennych (lizyny, metioniny z cystyną, treoniny i tryptofanu). Nasiona soi odznaczają się również wysoką koncentracją energii metabolicznej w 1 kg paszy, ustępując jedynie nasionom rzepaku.

Strawność białka i aminokwasów w surowych nasionach soi jest znacznie niższa w porównaniu do strawności mierzonej w śrucie sojowej, co świadczy o znacznie niższej wartości odżywczej nieprzetworzonych nasion soi. Ponadto surowe nasiona soi zawierają liczne substancje antyżywieniowe, do których należą:

  • inhibitory trypsyny i chymotrypsyny stanowiące 6 proc. wszystkich białek (ich niekorzystne działanie powoduje zaburzenia w trawieniu białek oraz stany zapalne trzustki),
  • lektyny jako białka wiążące węglowodany,
  • hemaglutyniny - zdolne są do aglutynacji, czyli zlepiania czerwonych krwinek,
  • glicynina i β-konglicynina, które są białkami antygenowymi powodującymi powstawanie reakcji alergicznych w przewodzie pokarmowym (uszkadzają kosmki jelitowe, co w efekcie zmniejsza wchłanianie składników pokarmowych oraz zwiększa podatność na zaburzenia pokarmowe).

Większość z wymienionych substancji antyżywieniowych ulega denaturacji w czasie ogrzewania, którego efektem jest unieczynnienie szkodliwych związków. W stanie surowym nasiona soi nie są bezpiecznym surowcem paszowym. Pokazały to badania prowadzone w Bawarii, w których oszacowano, że podawanie prosiętom w okresie odchowu mieszanki zawierającej 10-proc. udział surowych nasion soi powoduje istotne zmniejszenie dziennych przyrostów masy ciała o 29 proc. oraz istotne zwiększenie zużycia paszy o 9 proc. Po 6 tygodniach odchowu prosięta otrzymujące w mieszance 10-proc. udział surowych nasion soi osiągnęły średnią masę 28 kg, podczas gdy prosięta w grupie kontrolnej posiadały o 7 kg wyższą masę ciała (tab. 2). W kolejnym doświadczeniu porównywano użytkowość tuczną i rzeźną świń otrzymujących w grupie kontrolnej mieszanki z udziałem poekstrakcyjnej śruty sojowej, natomiast w grupie doświadczalnej mieszanki zawierające w pierwszej fazie tuczu 10 proc., a w drugiej fazie tuczu 5 proc. udziału surowych nasion soi. Uzyskane wyniki świadczyły o tym, że wprowadzenie do składu surowych śrutowanych nasion soi spowodowało statystycznie istotne pogorszenie parametrów tucznych i rzeźnych (tab. 3). Średnie dzienne przyrosty masy ciała w grupie doświadczalnej były o 7 proc. niższe, zużycie paszy na przyrost 1 kg było o 6 proc. wyższe, natomiast zawartość mięsa w tuszy była o 1,7 proc. niższa w porównaniu do zwierząt w grupie kontrolnej.

Ujemny wpływ na wyniki produkcyjne świń spowodowany był niekorzystnym działaniem związków antyodżywczych zawartych w nasionach soi. W tabeli 4 przedstawiono porównanie zawartości czynników antyżywieniowych w komponentach paszowych, których źródłem są nasiona soi. Zabieg toastowania, jakiemu poddawana jest śruta sojowa, znacznie redukuje zawartość substancji antyodżywczych. Jeszcze bardziej uszlachetnione są koncentraty białka sojowego, w których zawartość substancji antyżywieniowych jest śladowa. Tego typu pasze są źródłem wysokowartościowego białka pochodzenia roślinnego przeznaczonego głównie dla odsadzonych prosiąt.

CZY KRAJOWA UPRAWA SOI MA PRZYSZŁOŚĆ?

W tabeli 5 zestawiono ograniczenia udziału pasz wytworzonych na bazie soi, które pokazują, jaką ilość surowca paszowego można wprowadzić do mieszanki, tak by nie nastąpiło istotne pogorszenie wyników produkcyjnych. Według tych danych surowe nasiona soi można jedynie zastosować u tuczników w ilości nie większej niż 5 proc. Dla pozostałych kategorii świń podawanie surowych nasion soi do mieszanki jest niewskazane. Nasiona soi poddane prażeniu mogą być stosowane u tuczników i loch karmiących w ilościach nieprzekraczających 8 proc. Ten sposób obróbki termicznej nasion soi, jakkolwiek unieczynnia substancje antyodżywcze, to jednak wpływa na znaczące obniżenie strawności aminokwasów. Znacznie lepsze pod tym względem jest toastowanie nasion soi, co pozwala na stosowanie nieznacznie wyższych udziałów tego rodzaju paszy w mieszankach. Jeszcze wyższy udział w paszy mogą stanowić toastowane lub ekstrudowane makuchy sojowe. Najbardziej bezpiecznym surowcem paszowym jest toastowana śruta sojowa, dla której podane maksymalne dopuszczalne udziały nie są w praktyce przekraczane z uwagi na wzrastający koszt mieszanki.

Jak wynika z przedstawionych danych, surowiec, jakim są zebrane nieprzetworzone nasiona soi, praktycznie w bardzo ograniczonym zakresie nadaje się do żywienia trzody chlewnej.

Soja, jako roślina wzbogacająca płodozmian, poprawiająca jakość próchnicy, niezbyt wymagająca w zakresie nawożenia, jest rośliną, która może być uprawiana w znacznie większym niż dotychczas zakresie na terenie południowej Polski. Uzyskany plon nasion wymaga jednak prawidłowej obróbki termicznej, by z powodzeniem można było zastosować ten surowiec w żywieniu zwierząt.

Do czynników ograniczających wzrost popularności uprawy soi w Polsce należą plonowanie wynoszące 15-25 q/ha (niższe w porównaniu do doświadczeń COBORU), utrzymujące się na rynku światowym niskie ceny śruty sojowej, popełniane błędy w uprawie, trudności ze zbytem nasion soi. Bardzo istotnym czynnikiem jest również niska opłacalność krajowej uprawy, a także konkurencyjna cena importowanej śruty sojowej. Na podstawie danych z 2015 roku oszacowane koszty produkcji krajowej soi wynosiły 324 euro/t (przy założonym plonie 28 q/ha). Analogiczne koszty produkcji soi w Argentynie wynosiły 120-140 euro/t, natomiast w Brazylii wynosiły 220-240 euro/t. Niskie koszty produkcji, wysoka zawartość białka i aminokwasów, brak ograniczeń w stosowaniu czynią ten surowiec wciąż bardzo atrakcyjnym w żywieniu trzody chlewnej.

 

Artykuł ukazał się w listopadowym numerze miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • zgredek1 2017-11-20 22:52:01
    Dell kujawiak-Święta prawda,ale niemcy nigdy nie pozwolą żebyśmy żywili świnie mączką mięsno-kostną bo nagle okazało by się,że produkujemy taniej od nich.
  • Dell kujawiak 2017-11-20 07:04:15
    Kraje UE niech zniosą, zakaz stosowania mączki mięsno kostnej w żywieniu trzody i drobiu. Nie trzeba będzie tyle importować,spadnie cena sobie!
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.146.195.24
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!