PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zaburzenia rozrodu o podłożu wirusowym

Autor: Iwona Dyba

Dodano: 10-10-2015 08:51

Tagi:

Problemy z rozrodem loch? Być może są spowodowane zakażeniami wirusowymi, które często potrafią po cichu generować koszty.



W czesne porody, mało liczne mioty, poronienia czy częste powtórki rui to nierzadko objawy różnych zakażeń wirusowych świń. Niestety, nie zawsze profilaktyka chorób jest doceniana przez osoby prowadzące produkcję, szczególnie w okresach, kiedy na każdym kroku szuka się cięcia kosztów. Jednak zawsze lepiej jest zapobiegać niż leczyć. Choroby wirusowe dotykające stada świń rozprzestrzeniły się bardzo szybko w ostatnich dziesięcioleciach. Głównymi powodami takiego stanu rzeczy są szybko postępująca globalizacja oraz intensywna wymiana handlowa - zwierząt, pasz, nasienia knurów i wielu innych materiałów wykorzystywanych w codziennej produkcji świń. Często ścieżki czy wektory przenoszenia chorób pomiędzy krajami lub kontynentami nie zostają rozpoznane. Pewne jest wyłącznie to, że jeżeli nagle wystąpi nowa choroba w danym kraju, to prędzej czy później wirus zacznie się rozprzestrzeniać. Jeżeli mamy narzędzia, jakim są dzisiaj skuteczne szczepionki przeciwko powszechnie występującym wirusom, to warto z nich skorzystać. Na pewno nie dotyczy to wszystkich preparatów, jednak podjąć decyzję i przeanalizować tę kwestię powinien lekarz weterynarii opiekujący się stadem. Dlatego zawsze warto ocenić dokładnie status zdrowotny stada i dopasować do niego program profilaktyki.

NAJCZĘSTSZE ZAGROŻENIA

Według raportu Uniwersytetu Stanowego Iowa w USA wirusy są coraz częstszą przyczyną problemów i strat w rozrodzie świń. Na podstawie badań materiału z ronień świń, gromadzonego w latach 2003-2010, stwierdzono, że najczęstszą przyczyną zaburzeń były zakażenia wywołane przez:

wirusa zespołu rozrodczo-oddechowego świń (PRRSV),

cirkowirusa świń typu 2 (PCV2),

parwowirusa świń (PPV),

rzadziej wirusa grypy świń (SIV).

Oczywiście, jest jeszcze szereg wirusów, które mogą powodować poważne zakażenia, ale nie są już tak popularne albo też wywołane przez nie choroby zalicza się po prostu do zwalczanych z urzędu, a wówczas wybuch ogniska wiąże się z wygaszeniem produkcji. Należą do nich np.: wirus zapalenia mózgu i mięśnia sercowego, choroby Aujeszkyego (ADV) czy klasycznego pomoru świń (CSF). Nowym i poważnym zagrożeniem jest również wirus epidemicznej biegunki świń (PEDV), który dotyka także sekcje rozrodu, dziesiątkując nowo narodzone młode. Szczęśliwie, ta choroba nie jest diagnozowana w Polsce, ale trzeba mieć na uwadze, że wirus ten pojawił się już w krajach UE. Dopóki nie zostanie wprowadzona przeciwko niemu skuteczna szczepionka, jedyną słuszną bronią pozostaje zachowywanie wysokiego poziomu bioasekuracji oraz monitoring statusu zdrowotnego ferm, z których są sprowadzane prosięta, czyli sprawdzanie, czy nie pochodzą z krajów czy rejonów, gdzie występowały ogniska PEDV.

PRRS

Zespół rozrodczo-oddechowy to jedno ze schorzeń przynoszących największe straty na tle zaburzeń rozrodu loch, a także układu oddechowego we wszystkich grupach wiekowych świń. Po raz pierwszy choroba została rozpoznana w USA w 1987 r. Stamtąd w ciągu kilku lat rozprzestrzeniła się w charakterze epidemii w Ameryce Północnej, Europie i Azji, a dzisiaj jest już obecna na całym świecie. Ocenia się, że średnie roczne straty z powodu występowania PRRSV w stadach trzody chlewnej w USA wynoszą ok. 664 mln dolarów, w Europie przy ostrych wybuchach choroby w stadach podstawowych świń w analizowanym okresie ostatnich 18 miesięcy wyniosły 126 euro/lochę.

W sekcji rozrodu najczęstszym objawem zakażenia jest poważne obniżenie skuteczności krycia, które może spaść nawet do 40- 45 proc. Po ostrej fazie choroby, po około tygodniu, u loch dochodzi do ronień - dotyczy to zwierząt, które są w końcówce ciąży, czyli po 110. dniu. Jest to wynik śródmacicznych zakażeń płodów. Mioty chorych loch mogą być też mało liczne, słabe o niskiej masie urodzeniowej, a nawet martwe i zmumifikowane. Niekiedy dochodzi do śmierci osesków kilka lub kilkunaście godzin po urodzeniu. Zakażenie płodów w trakcie ciąży może też skutkować ich gorszym rozwojem, wówczas prosięta mogą mieć wrodzoną rozkroczność nóg (z ang. splay leg).

Objawy ze strony układu oddechowego zwierząt mogą być mylone z grypą świń, parwowirusem świń czy chorobą Aujeszkyego. Zwierzęta mają objawy niewydolności oddechowych oraz obserwujemy ich zły stan ogólny. Warto też pamiętać, że PRRSV uszkadza duże węzły chłonne oraz makrofagi w płucach, niszcząc jedną z głównych barier ochronnych organizmu. Poważne uszkodzenie układu immunologicznego powoduje, że chorobie często mogą towarzyszyć inne zakażenia bakteryjne czy wirusowe. Mimo dostępności szczepionek, walka z chorobą nie jest łatwa. Zróżnicowanie genetyczne oraz szybka ewolucja wirusa PRRS mogą zmniejszać skuteczność szczepionek.

PPV

Parwowirus świń jest chorobotwórczy wyłącznie dla zarodków i płodów, a w środowisku występuje powszechnie. Straty w produkcji świń są najczęściej zauważalne, gdy do zakażenia dojdzie pomiędzy zapłodnieniem a 70. dniem ciąży. Później płody przeżywają, bo stają się immunokompetentne i zaczynają produkować swoiste przeciwciała. Na występowanie tej choroby w stadzie mogą wskazywać: powtarzająca się, mimo zapłodnienia lochy, ruja, nieliczne mioty, rodzenie martwych, rzadziej zmumifikowanych płodów i pojawienie się nieregularnych cykli owulacyjnych. Odporność nabyta poprzez naturalne zakażenie się loch utrzymuje się dość długo - ok. 10-12 miesięcy. Jednak ze względu na brak objawów klinicznych nie można stwierdzić, które samice są uodpornione, a które nie. Dlatego celowe jest szczepienie wszystkich loszek. Zalecenia weterynaryjne mówią o szczepieniu samic w każdym kolejnym cyklu, ok. 2 tygodnie przed pokryciem.

SIV

Wirus grypy świń coraz powszechniej występuje w stadach świń. W jednej produkcji prowadzonej w cyklu zamkniętym mogą krążyć dwa, a nawet trzy podtypy wirusa grypy. Pod względem rozrodu choroba ujawnia się głównie u pierwiastek i młodych loch jako okresowy spadek skuteczności inseminacji oraz występujących poronień na każdym etapie ciąży. Rodzące się mioty są niewyrównane, a padnięcia osesków mogą być nagłe i liczne. Często zakażeniom grypą towarzyszą: bezmleczność poporodowa, brak apetytu i spadek spożycia paszy, co przyczynia się do obniżonej produkcji mleka w okresie laktacji i jednocześnie gorszego odżywienie i wzrostu prosiąt.

Grypa w stadach pojawia się okresowo najczęściej jesienią i zimą. W Polsce dostępne są obecnie dwie szczepionki, z których każda zawiera trzy typy antygenów wirusa (H1N1, H3N2 i H2N1).

PCV2

W przypadku zakażeń cirkowirusowych na porodówkach będziemy obserwować rodzenie się słabych miotów i zwiększone padnięcia prosiąt związane z uszkodzeniem mięśnia sercowego poprzez intensywne namnażanie się wirusa w kadiomiocytach. Prosięta mogą padać nawet w okresie okołoodsadzeniowym. W zależności od momentu, w jakim doszło do zakażenia ciężarnych loch, będziemy obserwować różne konsekwencje choroby (tabela).

Na polskim rynku są zarejestrowane cztery szczepionki przeciwko tej chorobie, w tym jedna dopuszczona do stosowania u loch prośnych. Jednak trzeba pamiętać, że szczepienie samych loch nie zawsze chroni potomstwo przed zakażeniami PCV2. W gospodarstwach, gdzie obserwuje się straty wynikające z występowania choroby we wszystkich grupach technologicznych świń, zaleca się szczepienia prosiąt, a w skrajnych i ostrych przypadkach - loch i prosiąt. Program szczepień musi być dokładnie dopasowany do sytuacji zdrowotnej danego stada.

Krótki przegląd wybranych chorób wirusowych świń pokazuje jak trudne czasami może być odpowiednie zdiagnozowanie choroby. Często nie da się tego dokładnie zrobić bez włączenia diagnostyki laboratoryjnej. W niektórych przypadkach możemy obserwować też zakażenia wirusowe lub bakteryjne towarzyszące danej chorobie. Warto o tym wszystkim pamiętać, najlepiej przed załamaniem się wyników rozrodu stada, i odpowiednio dopasować program profilaktyczny.

Artykuł pochodzi z numeru 9/2015 miesięcznika Farmer

Prenumerata miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.227.37
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!