PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Żelazna recepta na sukces

Żelazna recepta na sukces Dzięki postępowi, jaki nastąpił w zakresie hodowli zwierząt i technologii produkcji, dziś udaje nam się osiągać wyniki, które jeszcze kilkanaście lat temu wydawały się nierealne

Suplementacja żelaza u prosiąt jest jednym z podstawowych zabiegów, jakie należy wykonać w pierwszych dniach życia osesków. Bez niej trudno oczekiwać powodzenia w rozrodzie stada.



Intensyfikacja produkcji trzody niesie ze sobą wiele korzyści gospodarczych. Dzięki postępowi, jaki nastąpił w zakresie hodowli zwierząt i technologii produkcji, dziś udaje nam się osiągać wyniki, które jeszcze kilkanaście lat temu wydawały się nierealne. W kontekście rozrodu świń zmiany wydają się wręcz astronomiczne. Plenność loch wzrosła w ostatnich dziesięcioleciach bardzo wyraźnie. Niestety, wraz za wzrostem liczebności miotów nie udało się poprawić mleczności loch. Prosięta z licznych miotów są często słabe, a sprawę pogarsza dodatkowo niedostateczna wysokość laktacji u macior. W kontekście tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera odpowiednie postępowanie z prosiętami po porodzie. Dzięki troskliwej opiece i starannie wykonanym zabiegom zootechnicznym udaje się odchować coraz większą liczbę prosiąt. Jednym z elementarnych zabiegów, które powinny zostać wykonane w pierwszych dniach życia prosiąt, jest podanie oseskom preparatu bogatego w żelazo.

GROŹNE SKUTKI ANEMII

Wywołana niedoborem żelaza anemia od lat postrzegana była jako poważne zagrożenie dla prawidłowego wzrostu i rozwoju prosiąt. Za wszystko odpowiada niewielki zapas żelaza, z jakim rodzą się prosięta, a także niska koncentracja tego składnika w siarze i mleku lochy. Prosięta rodzą się z zapasem żelaza rzędu 40-50 mg. Biorąc pod uwagę fakt, iż dobowe zapotrzebowanie osesków na ten pierwiastek sięga 15 mg, łatwo policzyć, w jakim tempie rezerwy żelaza ulegają wyczerpaniu. Sprawy nie poprawia, niestety, bardzo niska zawartość omawianego składnika w siarze i mleku loch. Wynosi ona 1,5-2 mg/l, zatem w tej sytuacji podstawowego pokarmu prosiąt nie można uznać za wystarczające źródło żelaza.

Pomimo iż żelazo stanowi śladowy odsetek masy prosiąt, jego roli w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu młodych zwierząt nie da się przecenić. Podstawową funkcją żelaza w fizjologii zwierząt jest jego aktywny udział w wymianie gazowej. Jako ważny składnik hemoglobiny uczestniczy w transporcie tlenu do wszystkich komórek organizmu, odbiera z nich także będący produktem metabolizmu komórek dwutlenek węgla.

Przy niedostatecznym zaopatrzeniu zwierząt w żelazo poziom hemoglobiny we krwi zaczyna stopniowo spadać. Przy koncentracji hemoglobiny we krwi na poziomie 90-110 g/l mówimy o podklinicznej postaci anemii. Przy większym spadku poziomu hemoglobiny dochodzić może do postaci klinicznej tej choroby.

Anemia stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt, a co za tym idzie - również dla wyników produkcyjnych osiąganych przez stado. Przy poważnych niedoborach żelaza może dochodzić do wystąpienia szeregu charakterystycznych objawów. Początkowo u prosiąt takich obserwuje się zahamowanie wzrostu i spadek

pobrania paszy. W przypadku poważniejszych niedoborów hemoglobiny obserwuje się apatię, bladość skóry i błon śluzowych oraz zaburzenia ruchu. Anemia niekiedy kończy się śmiercią prosiąt, zawsze natomiast wpływa negatywnie na tempo wzrostu i kondycję zwierząt.

Anemia prosiąt od wielu lat postrzegana jest jako poważne zagrożenie. W ostatnich latach w hodowli i chowie świń nastąpiły jednak zmiany, które jeszcze bardziej zaostrzają ryzyko jej wystąpienia. Mowa tu przede wszystkim o wzroście plenności loch. Prosięta z licznych miotów charakteryzują się szczególnie niskimi zasobami żelaza, jednocześnie szybkie tempo wzrostu współcześnie hodowanych genotypów sprawia, że zapotrzebowanie zwierząt na ten pierwiastek jest bardzo wysokie. W jaki sposób ograniczyć zatem ryzyko występowania anemii w stadzie prosiąt?

SUPLEMENTACJA ŻELAZA

Odpowiedź na to pytanie jest dziecinnie prosta: uzupełniając poziom żelaza już w pierwszym tygodniu życia. Warto jednak szerzej omówić związane z tym zagadnienia. Wśród producentów trzody pojawiają się przynajmniej dwa pytania: kiedy podać żelazo i w jakiej postaci. Obie kwestie są ze sobą silnie powiązane, termin wykonania zabiegu zależy bowiem od formy, w jakiej podajemy żelazo.

Obecnie najczęściej stosowaną metodą suplementacji żelaza jest podawanie jego roztworu w postaci iniekcji domięśniowej (rzadziej śródskórnej). Zabieg ten wykonuje się zazwyczaj pomiędzy trzecim a piątym dniem życia zwierząt. Do zalet tej metody należy przede wszystkim wysoka przyswajalność tak podanego żelaza, jednocześnie możliwe jest bardzo precyzyjne dawkowanie preparatu. Na precyzję dozowania należy kłaść szczególny nacisk, ponieważ przedawkowanie preparatu żelazowego podawanego w postaci iniekcji może wywołać groźną dla życia zwierząt kwasicę metaboliczną. Ryzyko przedawkowania jest głównym minusem tej metody suplementacji żelaza. Dodatkowo podanie preparatów żelazowych w postaci iniekcji wiąże się z dużą pracochłonnością i stresem zwierząt. Rozwiązaniem tego ostatniego problemu jest podawanie żelaza w postaci iniekcji śródskórnych, które są mniej inwazyjne niż zastrzyki domięśniowe.

Alternatywą dla suplementacji żelaza w postaci iniekcji są preparaty podawane zwierzętom per os. Stosując tę metodę, żelazo można podać zwierzętom już w drugiej dobie życia. Wyróżnić tu należy dwa rodzaje preparatów - pasty dozowane bezpośrednio do jamy ustnej zwierząt oraz preparaty w postaci proszku, dodawane do paszy lub wody. Zaletą pierwszego rodzaju preparatów jest duża precyzja dozowania, niestety podobnie jak w przypadku iniekcji, wiąże się ono z dużymi nakładami pracy, a także dużym stresem dla zwierząt. Żelazo dodawane do paszy czy wody pozwala uniknąć tych problemów, niestety trudno nam w ten sposób kontrolować, ile pierwiastka pobrały zwierzęta. Dodatkowo wadą wszelkiego rodzaju preparatów doustnych jest słabsza przyswajalność podanego żelaza oraz możliwość wywołania stresu oksydacyjnego. Stąd też należy sądzić, że w najbliższym czasie preparaty przeznaczone do iniekcji domięśniowych będą wiodły prym w większości krajowych ferm.

Na koniec warto odpowiedzieć sobie na jeszcze jedno pytanie: czy jednorazowe podanie żelaza w pierwszych dniach życia pokryje potrzeby intensywnie wzrastających prosiąt? Jeszcze kilkanaście lat temu na to pytanie można było odpowiedzieć twierdząco. Niestety, współcześnie hodowane zwierzęta charakteryzują się tak szybkim tempem wzrostu, że niezbędne może się okazać dalsze uzupełnienie tego pierwiastka. Coraz częściej postuluje się zatem, aby w późniejszym okresie życia podać zwierzętom dodatkową dawkę żelaza. Zabieg taki warto jednak poprzedzić analizą krwi zwierząt, która ma na celu zbadanie aktualnej koncentracji hemoglobiny. Analizę taką można wykonać w warunkach fermowych przy użyciu dostępnych na rynku urządzeń. Na takiej podstawie możemy ocenić, czy podanie dodatkowej dawki żelaza jest zasadne. Wiąże się to być może z podwyższonymi nakładami pracy, w zamian mamy jednak pewność, że naszym zwierzętom nie zagraża anemia.

 

Artykuł ukazał się w grudniowym numerze miesięcznika "Farmer" (12/2016)

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 23.20.25.122
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!