PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zioła nie tracą na znaczeniu

Zioła nie tracą na znaczeniu

Autor: Bartosz Wojtaszczyk

Dodano: 16-11-2014 07:15

Tagi:

Zioła przez wieki ratowały życie zarówno ludzi, jak i zwierząt. Po latach zapomnienia ich znaczenie w profilaktyce chorób zwierząt ponownie wzrasta.



Historia ziołolecznictwa jest równie stara, jak dzieje człowieka. Jeszcze 150 lat temu zioła były jedynym środkiem pomagającym skutecznie leczyć różnorakie schorzenia. Nie zapominajmy, że zioła na równi stosowano w medycynie ludzkiej, jak i weterynaryjnej. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu normą było podawanie zwierzętom naparów z kwiatów rumianku, lipy, czy z nasion lnu. Niestety, rozwój farmacji i medycyny, jaki nastąpił w XX wieku, zmarginalizował znaczenie ziół, zarówno w leczeniu ludzi, jak i zwierząt. Konwencjonalne leki często okazywały się bowiem bardziej skuteczne niż leki na bazie ziół. Dziś, znając negatywne konsekwencje, jakie może nieść za sobą stosowanie syntetycznych lekarstw, zioła stopniowo odzyskują swoje znaczenie. Zainteresowanie dodatkami paszowymi, opartymi na bazie ziół, szczególnie wzrosło, gdy w 2006 r. wprowadzono całkowity zakaz stosowania antybiotykowych stymulatorów wzrostu. Okazało się, że preparaty ziołowe stanowią skuteczną alternatywę dla antybiotyków paszowych.

W minionych wiekach zasady ziołolecznictwa owiane były często tajemnicą, a osoby parające się tym zajęciem były niekiedy posądzane o konszachty z mrocznymi siłami. Dziś wiemy, że ziołolecznictwo nie ma nic wspólnego z magią, a za właściwości prozdrowotne ziół odpowiadają nagromadzone w ich komórkach substancje aktywne. Podstawowy skład chemiczny roślin zielarskich jest taki sam, jak innych gatunków. Tym, co wyróżnia je spośród innych, jest obecność metabolitów wtórnych o działaniu bioaktywnym. Do związków tych należą flawonoidy, saponiny, garbniki, terpeny, olejki eteryczne, glikozydy, alkaloidy, pektyny i śluzy. Każda z wymienionych substancji wykazuje swoiste działanie bioaktywne. I tak garbniki charakteryzują się działaniem przeciwzapalnym, przeciwbiegunkowym i antybakteryjnym. Flawonoidy są silnymi przeciwutleniaczami, wykazując jednocześnie działanie przeciwzapalne. Terpeny charakteryzują się właściwościami moczopędnymi, żółciopędnymi i antybakteryjnymi. Saponiny pobudzają trawienie i korzystnie wpływają na pracę układu oddechowego. Glikozydy uszczelniają ściany naczyń krwionośnych. Olejki eteryczne, w zależności od składu chemicznego, mogą działać moczopędnie, wykrztuśnie, rozkurczowo, przeciwzapalnie czy uspokajająco. Z kolei śluzy i pektyny działają osłonowo na śluzówkę przewodu pokarmowego, przeciwdziałając w ten sposób podrażnieniom i biegunkom. Mimo licznych właściwości zdrowotnych pamiętać należy, że substancje te w dużej ilości często są toksyczne. Oprócz substancji aktywnych zioła są także cennym źródłem soli mineralnych, witamin, i kwasów organicznych.

Ilość substancji aktywnych nie jest jednakowa we wszystkich częściach roślin. W ziołolecznictwie, w zależności od gatunku, wykorzystuje się więc kwiaty, nasiona, owoce, ziele, liście, korę, czy podziemne części roślin. Dużo zależy także od pory zbioru surowca. Okazuje się bowiem, że stężenie substancji aktywnych zależy od fazy rozwoju rośliny, a nawet pory dnia, w której dokonuje się zbioru. Właściwości i działanie wybranych roślin zielarskich przedstawia tabela 1.

ANTYBAKTERYJNE, PRZECIWZAPALNE… I INNE

Okazuje się, że większość surowców zielarskich stosowanych w medycynie ludzkiej można również użyć w profilaktyce chorób trzody chlewnej. W prewencji chorób świń ważną rolę odgrywają zioła o działaniu antybakteryjnym i przeciwzapalnym. Świetnym antybiotykiem jest allicyna zawarta w czosnku. Działa ona zarówno na bakterie gramm dodatnie, jak i gramm ujemne. Ogranicza populację bakterii z takich grup jak Escherichia, Salmonella, Streptococcus, Staphylococcus, Pseudomonas czy Clostridium. Allicyna wykazuje także działanie przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze. Właściwości zbliżone do czosnku wykazuje również oregano i tymianek. Zawarte w nich olejki eteryczne, takie jak kwakrol (oregano) i tymol (tymianek), równie skutecznie hamują wzrost patogennych drobnoustrojów. Działanie to jest szczególnie pożądane u prosiąt w okresie okołoodsadzeniowym. Regulując skład mikroflory przewodu pokarmowego, ograniczają one ryzyko wystąpienia kolibakteriozy. W prewencji wymienionych zaburzeń duży jest także potencjał ziół o działaniu immunostymulującym, takich jak nagietek. Wzmacniają one odporność prosiąt, przez co są one mniej podatne na zachorowanie.

Wymienione zioła dają także dobre efekty w prewencji zaburzeń okołoporodowych. Ich działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i wzmacniające odporność zapobiega przypadkom zapalenia dróg rodnych i wymienia (syndrom MMA). W profilaktyce MMA warto także stosować zioła o działaniu przeciwgorączkowym, takie jak kwiat lipy drobnolistnej.

Mówiąc o dodatkach ziołowych dla loch, nie sposób pominąć ziół o właściwościach detoksykujących, takich jak żeń-szeń czy ostropest plamisty. Lochy, ze względu na długi okres użytkowania, są bowiem szczególnie narażone na zatrucie toksynami grzybów pleśniowych. Zioła te ograniczają szkodliwość mykotoksyn pochodzących z pasz zanieczyszczonych pleśnią. Poza tym sylimaryna zawarta w owocach ostropestu plamistego przyspiesza regenerację komórek wątroby i wspomaga jej pracę.

Na wzrost i prawidłowy rozwój prosiąt ssących korzystnie wpływa obecność ziół o charakterze mlekopędnym w paszy dla loch. Mowa tu o takich surowcach jak koper włoski, kminek czy anyż. Poprawiają one wysokość laktacji, dzięki czemu uzyskujemy zdrowe i silne mioty.

Ważny jest także korzystny wpływ, jakie zioła wywierają na procesy trawienne, zachodzące w organizmie zwierząt. Wiele z nich stymuluje wydzielanie soku żołądkowego czy żółci, inne pobudzają apetyt zwierząt. Dzięki temu układ pokarmowy sprawniej trawi pasze. Niesie to ze sobą kilka korzyści. Zioła te nie tylko bowiem gwarantują szybszy wzrost zwierząt. Zwiększając strawność paszy, zmniejszają również emisję amoniaku i siarkowodoru do otoczenia. Gazy te mają negatywny wpływ na odporność i dobrostan zwierząt, sprzyjają występowaniu chorób dróg oddechowych, a przy dużym nagromadzeniu mogą być przyczyną występowania kani balizmu u świń. W prewencji kanibalizmu dużą rolę odgrywają także zioła o działaniu uspokajającym, takie jak ziele melisy lekarskiej. Ponadto ograniczają one skutki stresu związanego z porodem, transportem czy dużym zagęszczeniem zwierząt.

Na zakończenie rozważań dotyczących korzyści płynących ze stosowania ziół warto wspomnieć o wpływie, jaki wywierają one na zwiększenie spożycia paszy. Większość z nich charakteryzuje się intensywnym aromatem, a niekiedy smakiem. Wskutek tego pasza wzbogacona dodatkiem ziołowym jest chętnie spożywana przez świnie. Duże spożycie paszy niesie korzyści zarówno w żywieniu zwierząt rzeźnych, jak i rozpłodowych. Warchlaki i tuczniki spożywające dużą ilość paszy cechują się szybkim tempem wzrostu. U loch karmiących duża ilość spożytej paszy gwarantuje utrzymanie odpowiedniego poziomu laktacji.

ZIOŁA CZY PREPARATY ZIOŁOWE?

Mimo licznych zalet, jakie niesie ze sobą udział ziół w paszy dla świń, wykorzystanie świeżych czy suszonych ziół niesie ze sobą kilka problemów. Przede wszystkim zawartość substancji aktywnych w surowcu jest zmienna, i zależy od takich czynników, jak przebieg pogody, warunki klimatyczne czy glebowe. Stosując zatem nieprzetworzony surowiec, nie mamy pewności, czy dodatek ten będzie skuteczny. Poza tym samodzielne stosowanie ziół wymaga ogromnej wiedzy. Skuteczne, i bezpieczne stosowanie ziół jest bowiem wielką sztuką. Dlatego też w praktyce lepszym rozwiązaniem jest stosowanie dodatków paszowych zawierających wyciągi i ekstrakty ziołowe. Zaletą preparatów jest fakt, iż są one na ogół standaryzowane pod kątem zawartości substancji czynnych mamy, więc pewność co do skuteczności i bezpieczeństwa preparatu. Stosując dodatki ziołowe, należy pamiętać o ich precyzyjnym dozowaniu, i wymieszaniu z paszą, często są one bowiem silnie skoncentrowane.

Spośród producentów dodatków ziołowych dla trzody wyróżnia się oferta firmy Farmwet. Jest bardzo bogata, znajduje się w niej blisko 20 preparatów opartych na wyciągach ziołowych, dedykowanych dla trzody chlewnej. Są to preparaty przeznaczone do stosowania w żywieniu wszystkich grup produkcyjnych trzody.

W profilaktyce zaburzeń przewodu pokarmowego prosiąt zastosowanie znajdują takie środki, jak Ecostim i Diaromax, naturalnie stabilizujące florę jelitową prosiąt. Preparaty Bio Lactic Sow i Bio Mix LK ograniczają ryzyko wystąpienia syndromu MMA u loch. Inne, takie jak Estrofarm Plus, w naturalny sposób regulują cykl płciowy u lochy i poprawiają wyniki rozrodu. Z kolei Payapro, dzięki zawartości ekstraktów roślinnych, zwiększa wydajność laktacji. W ofercie Farmwet-u nie brak preparatów ograniczających szkodliwość mykotoksyn. Superliv to preparat naturalnie wspomagający pracę wątroby i przyspieszający regeneracje jej komórek, dzięki czemu uniknąć można poważnych skutków zatrucia mykotoksynami. Z kolei Toxiroak, hamując rozwój grzybów pleśniowych, wydłuża trwałość paszy.

Wspomnieć należy także o dodatkach ziołowych dla trzody oferowanych przez firmę Herbiline. Oferta firmy nie jest tak szeroka jak Farmwet-u, warto jednak zwrócić na nią uwagę. Firma oferuje cztery preparaty przeznaczone do stosowania w profilaktyce chorób świń. Dwa z nich - Bronchimox i Pulmox - wspomagają pracę układu oddechowego i zapobiegają jego zakażeniom. Mykocyd forte to mieszanina wyciągów roślinnych i glinokrzemianów, wiążąca mykotoksyny, i wspomagająca pracę układu pokarmowego. Z kolei preparat Diartan T stosuje się w profilaktyce biegunek i innych zaburzeń pracy przewodu pokarmowego u prosiąt.

Uwagę warto zwrócić również na ofertę firmy Bellako. Oferuje ona między innymi skoncentrowany wyciąg z czosnku, a także preparat Bell - Pig, będący mieszaniną wyciągów z czosnku i oregano. Jak mówi Daniel Róg z firmy Bellako, preparaty te wykazują silne działanie antybakteryjne, regulują w ten sposób równowagę mikrobiologiczną przewodu pokarmowego zwierząt. Ma to szczególne znaczenie w żywieniu prosiąt odsadzonych, dodatek wymienionych preparatów ogranicza bowiem ryzyko biegunek. Poza tym wyciąg z czosnku działa także korzystnie na pracę układu oddechowego, wspomaga też odporność.

Produkcją dodatków ziołowych dla zwierząt zajmuje się także firma Herbemin, mająca swoją siedzibę w Puławach. W ofercie firmy znajdują się mieszanki mineralno-ziołowe dla wielu gatunków zwierząt, miedzy innymi bydła, trzody, gołębi czy zwierząt futerkowych. Jeśli chodzi o produkty przeznaczone dla trzody chlewnej, firma oferuje jeden rodzaj mieszanki mineralno-ziołowej. Zawiera ona wyciągi z ziół takich jak pokrzywa, dziurawiec, melisa, tymianek czy szałwia. Marek Sternik z firmy Herbemin zwraca uwagę, że mieszanka cechuje się uniwersalnym zastosowaniem, można jej używać w żywieniu warchlaków, tuczników i loch. Zioła obecne w składzie mieszanki wykazują działanie antybakteryjne i przeciwzapalne, co ma znaczenie w prewencji zaburzeń pracy układu pokarmowego warchlaków, a także w profilaktyce zespołu MMA loch. Poza tym dodatek melisy działa na zwierzęta uspokajająco i redukuje skutki stresu.

Zalety preparatów ziołowych można wymieniać długo. Są one ekologiczne, bezpieczniejsze niż konwencjonalne leki i łatwe w stosowaniu. Poza tym nie zapominajmy o tym, jak korzystny wpływ wywierają zioła na jakość mięsa wieprzowego. Niestety, trudno oczekiwać, by wyparły one tradycyjne leki, a to przede wszystkim ze względu na ich mniejszą skuteczność. Według Daniela Roga z firmy Bellako, zioła są doskonałym narzędziem profilaktyki zaburzeń układu pokarmowego czy oddechowego. Skutecznie ograniczają one ryzyko występowania wymienionych schorzeń. Jednak w momencie zachorowania, niezbędne jest zastosowanie konwencjonalnych leków, gdyż preparaty ziołowe mogą okazać się nieskuteczne. Fakt ten nie podważa jednak sensu stosowania dodatków ziołowych w paszach dla zwierząt. Od dawna przecież wiadomo, że lepiej jest zapobiegać chorobom niż je leczyć.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.205.153
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!