PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Żywienie prosiąt po odsadzeniu

Żywienie prosiąt po odsadzeniu

Autor: Marian Kamyczek

Dodano: 19-07-2014 10:20

Decyzja o odłączeniu prosiąt od lochy powinna być zależna nie tylko od masy ciała prosiąt, ale także od warunków środowiskowych, w jakich będą przebywać prosięta, oraz od jakości paszy.



Prosięta zwykle odsadzane po ukończeniu 4. tygodnia życia charakteryzują się wciąż niedojrzałym układem trawiennym oraz brakiem stabilizacji flory bakteryjnej w obrębie układu jelitowego. Jednocześnie system immunologiczny 4-tygodniowych prosiąt jest znacznie osłabiony. W okresie 3-4. tygodnia życia bierna odporność (przekazana od matki) prosiąt jest coraz słabsza, o czym świadczy znacznie niższy poziom przeciwciał we krwi. Jednocześnie własny układ immunologiczny jest jeszcze ciągle zbyt słabo rozwinięty, by produkować dostateczną ilość przeciwciał (rysunek 1.).

Decyzja o odłączeniu prosiąt od lochy powinna być zależna nie tylko od masy ciała prosiąt, ale także warunków środowiskowych, w jakich będą przebywać prosięta oraz jakości paszy podawanej szczególnie przez pierwsze dwa tygodnie po odsadzeniu. Duże znaczenie ma także stan zdrowotny prosiąt, będący konsekwencją występowania określonych jednostek chorobowych w stadzie. Przyjęte są zasady, że prosięta po odsadzeniu powinny być przeniesione do czystej, uprzednio zdezynfekowanej odchowalni, w której zachowane są korzystne warunki termiczne. Presja drobnoustrojów jest mniejsza wtedy, gdy cała stawka odsadzanych prosiąt jest zbliżona wiekowo, a jednocześnie wszystkie prosięta posiadają jednakowy status immunologiczny.

Optymalna jest sytuacja, w której prosięta w dniu odsadzenia osiągają średnią masę ciała 7,5-8,0 kg. Jednocześnie liczba prosiąt o masie poniżej 6 kg powinna być jak najniższa (praktycznie nie powinna przekraczać 10 proc. z całej grupy odsadzanych prosiąt). Prosięta o niskiej masie ciała przy odsadzeniu odznaczają się problemami w adaptacji do pobierania paszy stałej i charakteryzują się mniejszymi przyrostami dziennymi. Zdrowy organizm prosiąt utrzymuje równowagę pomiędzy mikroflorą układu pokarmowego a składnikami treści pokarmowej. Dzięki temu zachowana jest tolerancja wobec naturalnej flory, a jednocześnie występuje stan pełnej gotowości w odniesieniu do potencjalnych patogenów.

Podawana odsadzonym prosiętom pasza musi się charakteryzować wysoką wartością odżywczą, być chętnie pobierana przez zwierzęta i nie może stanowić ryzyka dla układu pokarmowego.

ENERGIA DLA PROSIĄT

W krajowych normach żywienia prosiąt zakładany poziom energii w mieszance stosowanej w pierwszych dwóch tygodniach po odsadzeniu powinien wynosić minimum 14 MJ/kg. W normach niemieckich koncentracja energii jest trochę niższa i wynosi 13,4 MJ w jednym kilogramie paszy. Głównym źródłem energii w mieszance dla prosiąt są zboża zawierające wysoką zawartość związków bezazotowych wyciągowych, w tym głównie skrobi. Dużą zawartością energii charakteryzują się kukurydza (14,13 MJ) i pszenica (13,77 MJ). Warto wiedzieć, że strawność składników pokarmowych zbóż zależna jest od zawartości włókna oraz polisacharydów pochodzenia nieskrobiowego (NSP).

Jednym ze składników dostarczających energię są średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe (MCFA). Są one łatwo absorbowane z jelita cienkiego do krwiobiegu, a następnie transportowane do wątroby, gdzie zachodzą procesy szybkiej oksydacji z wydzieleniem znacznej ilości energii. MCFA wykazują również zdolność do pobudzania procesów rozwojowych nabłonka jelita cienkiego, a także wykazują działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne, ograniczając rozwój bakterii z rodzajów Clostridium, Salmonella, E. coli.

BIAŁKO DLA PROSIĄT

Zarówno krajowe, jak i niemieckie normy żywienia zakładają, że mieszanka typu prestarter stosowana bezpośrednio po odsadzeniu prosiąt powinna zawierać 190 g białka ogólnego. Podstawowe znaczenie ma wysoka zawartość aminokwasów egzogennych oraz jakość dostarczanego białka. Produkty mleczne (mleko pełne w proszku, mleko odtłuszczone w proszku, serwatka w proszku) obecne w paszy po odsadzeniu są cennym źródłem aminokwasów o wysokiej przyswajalności. Spośród enzymów produkowanych w układzie pokarmowym u młodych prosiąt laktaza (enzym odpowiedzialny za rozkład laktozy) charakteryzuje się najwyższą aktywnością. Laktoza jest cennym źródłem energii i charakteryzuje się wysoką strawnością i przyswajalnością. Wymienione produkty mleczne są źródłem laktozy, której 5-15. proc. udział w mieszance pełnoporcjowej jest wskazany, gdyż laktoza wpływa korzystnie na obniżenie pH w układzie pokarmowym, zwiększając udział korzystnych bakterii z rodzaju Lactobacillus, a obniża ilość bakterii z grupy coli.

Cennym źródłem białka dla odsadzanych prosiąt jest także dobrej jakości mączka rybna (zalecany udział w mieszance wynosi 4-6 proc.). Suszona rozpyłowo plazma krwi, dzięki dużej zawartości łatwo przyswajalnego białka, w którym 95 proc. frakcji stanowią albuminy i globuliny (w tym głównie immunoglobuliny typu IgG), charakteryzuje się wysoką przydatnością w żywieniu prosiąt. Optymalny udział suszonej plazmy w paszy dla prosiąt w okresie 2 tygodni po odsadzeniu wynosi 5 proc. W odchowie odsadzonych prosiąt mogą być również stosowane krwinki suszone metodą rozpyłową (mączka z erytrocytów). Zalecany udział w paszy dla odsadzonych prosiąt suszonych krwinek wynosi 2-5. proc.

Białko roślinne zawarte w produktach sojowych, stanowiących znaczący udział w mieszance dla prosiąt odsadzonych, powinno być pozbawione obecności niekorzystnie działających czynników antyżywieniowych (inhibitory trypsyny, białka

antygenowe). W porównaniu do śruty sojowej, zawierającej 48 proc. białka, koncentraty i hydrolizaty białka sojowego zawierają 3-4-krotnie mniej inhibitorów trypsyny, a ilość białek antygenowych jest obniżona z wyjściowego poziomu 10 000 ppm do jedynie 2-80 ppm.

Zalecany w normach żywienia poziom 19 proc. białka w paszy dla prosiąt odsadzonych może być z powodzeniem zastąpiony wariantem, w którym mieszanka zawiera jedynie 17 proc. białka. Wymaga to jednak dokładnego uzupełnienia mieszanki o obniżonym poziomie białka aminokwasami syntetycznymi (lizyna, metionina, treonina, tryptofan, walina). Wyniki doświadczenia wskazują, że pomimo niższego poziomu białka w paszy, dzięki dobremu zbilansowaniu mieszanki na poziomie aminokwasowym w okresie 5 tygodni po odsadzeniu

można uzyskać nawet o 10 proc. wyższe dzienne przyrosty masy ciała.

DODATKI PASZOWE DLA PROSIĄT

Celem stosowania dodatków paszowych jest zwiększenie bezpieczeństwa stosowania mieszanek w odchowie prosiąt, uzyskanie poprawy pobrania i wykorzystania paszy, zwiększenie przyrostów masy ciała oraz zachowanie dobrego stanu zdrowia. Rozporządzenie 1831/2003 Parlamentu Unii Europejskiej wyróżnia pięć kategorii, dodatków paszowych:

technologiczne (konserwanty, przeciwutleniacze, emulgatory, stabilizatory),

zagęszczacze (substancje spoinujące, środki przeciwzbrylające),

sensoryczne (barwniki, substancje aromatyzujące),

żywieniowe (witaminy, prowitaminy, aminokwasy i ich sole, mieszanki pierwiastków śladowych, kwasy tłuszczowe),

zootechniczne (prebiotyki i probiotyki, enzymy paszowe).

W żywieniu prosiąt są stosowane dodatki należące do wymienionych kategorii, takie jak kwasy organiczne i ich sole, probiotyki, fitobiotyki, enzymy, kwasy tłuszczowe.

Działanie kwasów organicznych polega na hamowaniu namnażania się bakterii oraz grzybów pleśniowych, a dzięki temu zmniejszaniu ilości patogenów w paszy. W procesie trawienia paszy zakwaszacze pobudzają wydzielanie śliny, powodują obniżenie pH treści w żołądku, wspomagają działanie kwasu solnego, sprzyjają rozwojowi bakterii kwasu mlekowego oraz ograniczają wzrost drobnoustrojów.

Kolejną grupę dodatków stanowią probiotyki, które są wyselekcjonowanymi żywymi kulturami bakterii podawanymi zwierzętom w celu uzyskania korzystnych efektów wynikających z poprawy składu flory jelitowej. Probiotyki odznaczają się zdolnością do kolonizacji ścian jelit, wytwarzają metabolity o działaniu antybakteryjnym i stymulują mechanizmy odporności specyficznej i niespecyficznej. Probiotyki pełnią w organizmie zwierząt funkcje związane z przywracaniem i zachowaniem naturalnej równowagi mikroflory przewodu pokarmowego.

Enzymy należą do grupy dodatków paszowych wspomagających procesy trawienia i rozkładu związków organicznych. Są one wytwarzane przy udziale mikroorganizmów (grzyby, bakterie, drożdże). Enzymy paszowe są przydatne szczególnie w żywieniu młodych zwierząt, u których system trawienny nie jest w pełni rozwinięty. Specyficzne enzymy powodują rozkład polisacharydów pochodzenia nieskrobiowego (NSP), mających negatywny wpływ na procesy trawienia i wchłaniania skrobi, białek oraz tłuszczów w jelicie świń.

Fitobiotyki, do których zaliczane są zioła, ekstrakty z ziół, olejki eteryczne i przyprawy kuchenne wykazują aktywność biologiczną, wpływając korzystnie na apetyt, trawienie, poprawę odporności, działając bakteriobójczo i bakteriostatycznie.

Kwasy tłuszczowe (np. wielonienasycone kwasy tłuszczowe n-3) wpływają na procesy kształtowania odporności u zwierząt oraz modulują przebieg stanów zapalnych, pobudzając komórki biorące udział w odpowiedzi odpornościowej.

Efektywność stosowania poszczególnych dodatków paszowych jest zróżnicowana, co spowodowane jest różnymi czynnikami, np. warunkami środowiskowymi, w których przebywają prosięta, stanem zdrowotnym itp. W tabeli 2. przedstawiono wpływ stosowania różnego rodzaju dodatków paszowych na masę ciała prosiąt po odsadzeniu, w porównaniu do prosiąt grupy kontrolnej. Na podstawie kilku doświadczeń wykonanych w IZ PIB ZD Pawłowice określono, że zastosowanie w okresie pierwszych dwóch tygodni po odsadzeniu mieszanki pełnoporcjowej, zawierającej jeden z dodatków paszowych (probiotyk, fitobiotyk, preparat zakwaszający) powodowało zwiększenie masy ciała prosiąt średnio o ok. 5 proc. w porównaniu do zwierząt grupy kontrolnej. W kolejnym okresie odchowu uzyskano wyższą o 3-7 proc. masę ciała prosiąt w stosunku do grupy kontrolnej po zastosowaniu probiotyku, fitobiotyku lub preparatu zakwaszającego. Przedstawione dane potwierdzają, że dzięki zastosowaniu dodatków paszowych w żywieniu młodych zwierząt można uzyskać lepsze efekty odchowu.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.183.183
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!