Szczepienia królików są dobrą okazją do przeprowadzenia przeglądu stada i oceny stanu zdrowotnego zwierząt. Pozwoli to wcześniej zauważyć oznaki choroby, na przykład osowiałość, wyłysienia, rany czy obrzęki. Takie zwierzęta trzeba jak najszybciej odłączyć od innych i usunąć ze stada.

Zabójcze wirusy

Jedną z najniebezpieczniejszych chorób wirusowych królików jest myksomatoza. Atakuje ona zwierzęta w każdym wieku. W jej przenoszeniu biorą udział komary, które pojawiają się w kwietniu, niezależnie od rejonu. Dlatego zaleca się wykonywanie szczepień w stadzie podstawowym od połowy kwietnia i w sierpniu. Króliki młode szczepi się w kwietniu, czerwcu i sierpniu. Do zapobiegawczego uodparniania młodych królików stosuje się szczepionkę Myxovac M. Szczepi się króliki w wieku powyżej 4 tygodni, używając 1 ml szczepionki, bez względu na wielkość, płeć i rasę. Odporność poszczepienna pojawia się po upływie dwóch tygodni i utrzymuje co najmniej przez pół roku.

Ogniska pomoru

Drugą groźną chorobą wirusową jest krwiotoczna bronchopneumonia, zwana potocznie pomorem królików. Szczepienie przeciwko niej powinno być wykonywane dwa razy w roku, niezależnie od systemu utrzymania królików i rejonu kraju. U królików stada podstawowego wykonuje się je w styczniu i lipcu, a u młodzieży w styczniu, maju, lipcu i wrześniu. Optymalnym terminem szczepień jest styczeń, gdyż zapewnia to półroczną ochronę przed zachorowaniami. Kolejnym terminem szczepień będzie wtedy czerwiec lub początek lipca.

Szczepienie takie spowoduje wzrost odporności u zwierząt szczepionych w styczniu oraz obejmie króliki nowo wprowadzane do stada podstawowego. Uzasadnieniem szczepień w tym drugim okresie jest analiza sezonowości zachorowań i bardzo szybki wzrost liczby królików w chowie drobnotowarowym. Najwięcej ognisk pomoru notuje się w sierpniu. W związku z przenoszeniem przez matkę na potomstwo przeciwciał poprzez łożysko i siarę, króliczęta są chronione przed pomorem przez co najmniej kilka tygodni po przyjściu na świat.

Najskuteczniejszym środkiem przeciwko pomorowi królików jest Cunivac. Preparat wprowadza się podskórnie lub domięśniowo w ilości 0,5 ml - w wypadku królików w wieku do 12 tygodni lub 1 ml - królików starszych. Odporność rozwija się w ciągu 10-12 dni i utrzymuje przez pół roku. Bardzo młode króliki, zwłaszcza o masie ciała poniżej 0,5 kg, nie rozwijają zwykle odporności poszczepiennej, Dlatego też królikom młodym, które dostały 0,5 ml szczepionki, po upływie 3 tygodni należy ponownie podać szczepionkę w ilości 0,5-1 ml.

Inwazyjne bakterie

Bakterie Pasterelozy bytują w drogach oddechowych każdego zdrowego królika, nie wyrządzając mu szkody. Dopiero osłabienie organizmu zwierząt powoduje uzjadliwienie bakterii. Może to być spowodowane złymi warunkami chowu, dużym stężeniem amoniaku, nieprawidłowym żywieniem. Zapobieganie polega na szczepieniu królików szczepionką Cunipastivac E, którą stosuje się profilaktycznie od 7. tygodnia życia. Szczepi się podskórnie, w dawce 1 ml, po 0,5 ml po obu stronach szyi. W stadach królików zagrożonych pasterelozą można zwiększyć skuteczność szczepień przez powtórny zabieg po upływie 2-3 tygodni. Nie należy szczepić samic na dwa tygodnie przed wykotem i w dwa tygodnie po wykocie.

Czas trwania odporności poszczepiennej wynosi maksymalnie trzy miesiące. W związku z sezonowością zachorowań wiosną i jesienią króliki stada podstawowego powinny być szczepione trzy razy w roku: w marcu, kwietniu i wrześniu. Króliki młode szczepi się w marcu i kwietniu.

Chorobliwe pierwotniaki

Jedną z najczęściej występujących chorób królików, powodowanych przez pierwotniaki z rodzaju Eimeria, jest kokcydioza. W jej leczeniu stosuje się kokcydiostatyki, zarówno w okresie występowania choroby, jak i profilaktycznie.

Zależnie od umiejscowienia choroby może ona przebierać postać jelitową lub wątrobową. Zakażenie następuje poprzez przewód pokarmowy. Najczęściej chorują króliki młode, zaraz po odsadzeniu. Pojawia się uporczywa biegunka, prowadząca szybko do odwodnienia organizmu i śmierci. By zlikwidować to zagrożenie, konieczna jest więc profilaktyka.

Leczenie kokcydiozy jest stosunkowo łatwe, gdyż jest już wiele środków leczniczych o dużej skuteczności: Cycostat R, Salinomycyna, Baycox, Bencadol RA. Środki kokcydiostatyczne bardzo często są składnikiem premiksów. W Polsce produkowany jest Polfamiks KF, zawierający kokcydiostatyk Robenidynę lub Lerbek.

Premiksy z dodatkiem kokcydiostatyków zadaje się profilaktyczne wraz z paszami granulowanymi przez cały okres życia zwierząt. Podawanie preparatu należy zakończyć na co najmniej tydzień przed ubojem królików. Dawkowanie lecznicze stosuje się natomiast według zaleceń producenta preparatu.

Źródło: "Farmer" 03/2005