PARTNERZY PORTALU
partner portalu farmer.pl partner portalu farmer.pl
Program Ochrony Roślin
Cechy diagnostyczne chorób zbóż oraz orientacyjne progi szkodliwości

Choroba

(sprawca choroby)

Cechy diagnostyczne

Orientacyjne progi szkodliwości

Łamliwość źdźbła zbóż i traw

(Oculimacula yallundae,

O. acuformis Wallwork,

st. kon. Pseudocercosporella herpotrichoides (Deighton) Fron.)

Objawy można zauważyć już jesienią lub wczesną wiosną. Początkowo są one trudne do rozpoznania. Są to niewielkie, nieco wydłużone, brązowe plamy występujące na powierzchni pochew liściowych.

W centralnej części plam wywołanych przez P. herpotrichoides tworzą się czarne „łatki”. Przy silnym porażeniu murszeje cała podstawa źdźbła. W miejscu porażenia źdźbło jest kruche i łatwo się łamie.

Silnie porażone źdźbła mają zbielałe, płone kłosy i urywają się łatwo przy wyciąganiu ich z ziemi.

Sprawcy choroby nie porażają korzeni.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Pszenica ozima, pszenżyto ozime, jęczmień ozimy, żyto 20-30 proc. źdźbeł z pierwszymi objawami porażenia

Fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła i korzeni zbóż


(Grzyby: Fusarium culmorum (W.G. Smith) Sacc., Fusarium avenaceum (Fr.) Sacc., Fusarium graminearum Schwabe, Microdochium nivale, syn. Fusarium nivale, Fusarium spp.)

Porażeniu przez grzyb ulegają korzenie i podstawa źdźbła. Pierwsze symptomy choroby widoczne są już jesienią. Pochwy liściowe zmieniają barwę z zielonej na brązową. Początkowo mogą to być brunatne lub brązowe smugi, kreski oraz plamy nieregularnego kształtu. Niekiedy można obserwować zbrązowienie całej podstawy źdźbła i korzeni. Końcowym etapem fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni jest całkowite, przedwczesne zamieranie porażonych pędów i tak zwane bielenie kłosów.

Mączniak prawdziwy zbóż i traw

(Blumeria graminis DC., syn. Erysiphe graminis)

Pierwsze objawy choroby na zbożach ozimych można obserwować już jesienią. Na liściach, pochwach liściowych, a w późniejszym okresie na zielonych źdźbłach pojawiają się skupienia białego nalotu złożonego z grzybni, trzonków i zarodników konidialnych (oidiów) sprawcy choroby.

Na starszym, zbitym nalocie powstają ciemnobrunatne otocznie zamknięte, wyglądające jak czarne punkty (klejstotecja).

Silnie porażone liście oraz pochwy liściowe żółkną i przedwcześnie obumierają.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Pszenica ozima, pszenżyto ozime, żyto 50-70 proc. roślin z pierwszymi objawami porażenia

Jęczmień ozimy 25-35 proc. roślin z pierwszymi objawami porażenia

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Pszenica ozima, pszenżyto ozime, żyto 10 proc. roślin z pierwszymi objawami porażenia

Jęczmień ozimy10 proc. źdźbeł z pierwszymi objawami porażenia

Brunatna plamistość liści

(Pyrenophora tritici – repentis (Died) Drechs., st. kon. Drechslera tritici – repentis (Died) Drechs., syn. Helminthosporium tritici – repentis Sacc.)

Wiosną na dolnych liściach pojawiają się małe owalne plamy barwy żółtej z brunatnym punktem w centrum. Plamy te otoczone są wyraźną chlorotyczną obwódką. Choroba może też objawiać się w postaci brunatnych plam otoczonych chlorotyczną obwódką. Objawy nasilają się w czasie, gdy w sezonie wegetacyjnym notuje się liczne opady i wysoką wilgotność powietrza. Na starszych liściach opisywane plamy łączą się ze sobą, a liście żółkną i brunatnieją. Porażone liście zasychają.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Pszenica ozima, pszenżyto ozime

10-15 proc. roślin z pierwszymi objawami porażenia

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Pszenica ozima, pszenżyto ozime

5 proc. liści z pierwszymi objawami porażenia

Rdza brunatna pszenicy

(Puccinia recondita Rob. ex Desm., syn. Puccinia triticina Erikss.)

W obrębie tego gatunku występuje szereg ras fizjologicznych różniących się wirulencją w stosunku do odmian pszenicy. (Puccinia recondita f. sp. tritici, Puccinia recondita f. sp. recondita)

Objawy porażenia można obserwować we wszystkich fazach rozwoju roślin.

Uredinia, czyli skupienia urediniospor (zarodników propagacyjnych) rozwijają się głównie na liściach pod skórką; pojawienie się chlorotycznych plam często poprzedza obecność uredinii, które początkowo są lekko wzniesione, poduszeczkowate, owalne lub prawie okrągłe, koloru jasnobrązowego. Pod koniec wegetacji widoczne są czarne skupienia teliospor (zarodniki jesienne).

Wcześnie i silnie porażone przez rdzę brunatną liście mogą częściowo lub całkowicie zasychać.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Pszenica ozima, pszenżyto ozime

10-15 proc. liści z pierwszymi objawami porażenia

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Pszenica ozima, pszenżyto ozime

10 proc. źdźbeł z pierwszymi objawami porażenia

Rdza żółta zbóż i traw

(Puccinia striiformis Westend, syn. Puccinia glumorum Schmidt Erikss, et Henn.)

Objawy rdzy żółtej zbóż są bardzo charakterystyczne i najlepiej jest obserwować je w maju lub w czerwcu. Uredinia powstają pod skórką i są ułożone liniowo, między nerwami. Mają one kolor żółty, wydłużony kształt i są lekko wzniesione. Rzędy urediniów tworzą żółte paski o długości kilku mm.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Pszenica ozima, pszenżyto ozime

30 proc. liści z pierwszymi objawami porażenia

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Pszenica ozima, pszenżyto ozime

10 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego

Rdza źdźbłowa zbóż i traw

(Puccinia graminis Pers.)

Rdza źdźbłowa poraża przede wszystkim źdźbła i pochwy liściowe zbóż. Skupienia zarodników tej rdzy rozwijają się początkowo pod skórką. Następnie skórka pęka, a jej postrzępione brzegi są dobrze widoczne na brzegach dojrzałych, ciemnoceglastych urediniów.

W nieco późniejszym okresie obserwuje się w miejscach porażenia powstawanie czarnych skupień zarodników jesiennych (teliospor).

Septorioza paskowana liści pszenicy

(Mycosphaerella graminicola (Fuck.) Schrot, st. kon. Septoria tritici Rob. ex Desm.)

Początkowo jesienią i wczesną wiosną obserwuje się owalne szarozielone plamy, które szybko żółkną, a na powierzchni plam pojawiają się piknidia (owocniki grzyba). Są one ułożone wzdłuż nerwów liści. Plamy na liściach starszych w późniejszych fazach wzrostu są wydłużone, ograniczone nerwami, między którymi rozwijają się piknidia w postaci czarnych punktów. Plamy w tym czasie mogą mieć kształt nieregularnych prostokątów, a przy silnym porażeniu blaszki liściowej nekroza może obejmować znaczną jej część.

Wcześnie i silnie porażone liście mogą zamierać.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Pszenica ozima

30-50 proc. liści z pierwszymi objawami porażenia lub 1 proc. liści z owocnikami

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Pszenica ozima

10-20 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego lub 1 proc. liści z owocnikami

Septorioza plew pszenicy

(objawy na liściach)

(Phaeosphaeria nodorum (E. Muller), st. kon. Stagonospora nodorum (Berk.) Castellani et Germano, syn. Septoria nodorum Berk.)

Plamy mają początkowo żółtozieloną barwę, a następnie brązowieją i przybierają kształt zbliżony do soczewkowatego. Młode plamy mają często chlorotyczną obwódkę. Starsze plamy są przeważnie jasnobrązowe, zlewają się i mogą obejmować także pochwy liściowe. Silnie porażone liście występują u nas dopiero w czerwcu, lipcu. Na powierzchni plam mogą pojawiać się słabo widoczne piknidia (rozrzucone nieregularnie na plamie), z których w czasie wilgotnej pogody wydostaje się różowa, śluzowata wydzielina, zawierająca zarodniki konidialne.

Wcześnie i silnie porażone liście mogą zamierać.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Pszenica ozima, pszenżyto ozime

20 proc. roślin z pierwszymi objawami porażenia lub 1 proc. liści z owocnikami

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Pszenica ozima, pszenżyto ozime

20 proc. porażonej powierzchni liścia podflagowego lub 1 proc. liści z owocnikami

Fuzarioza liści zbóż

(Fusarium graminearum Schwabe, Fusarium culmorum (W.G. Smith) Sacc., Fusarium nivale (Fr.) Rabenh; syn. Microdochium nivale Samuels et Hallett, Fusarium spp.)

Pierwsze objawy choroby mogą być widoczne już jesienią. Początkowo są to zielonoszare, a następnie żółte plamy na blaszkach liściowych. W miarę rozwoju grzyba plamy te brunatnieją, co związane jest z zamieraniem porażonej części liścia, na której może być obecna grzybnia sprawcy.

Plamistość siatkowa jęczmienia

(Pyrenophora teres (Died.) Drechs., st. kon.Drechslera teres (Sacc.) Shoem., syn. Helminthosporium teres Sacc.)

Objawy występują we wszystkich fazach rozwojowych roślin. Na liściach początkowo są to małe brunatne plamki, które składają się z poprzecznych i podłużnych brunatnych nekroz, tworząc wzór „siatki” i mogą występować jednocześnie w kilku miejscach na liściu (objawy typowe). Stopniowo w tym miejscu pojawia się chloroza i żółknięcie blaszki liściowej, silnie porażone liście zamierają. Niekiedy można też obserwować plamy brunatnoczarne lub ciemnobrunatne o nieregularnym kształcie z wąską żółtą obwódką. Mogą to być plamy punktowe lub w postaci smug (objawy nietypowe).

Typ objawów zależy od szczepu grzyba i reakcji odmiany. Objawy w postaci brązowych, nieregularnych plam obserwuje się też na pochwach liściowych, źdźbłach, kłosach, ościach i plewach. Porażone mogą zostać również ziarniaki, które przybierają ciemniejszą barwę.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Jęczmień ozimy

15-20 proc. powierzchni liści z objawami porażenia

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Jęczmień ozimy

15-20 proc. powierzchni liści z objawami porażenia

Rdza jęczmienia

(Puccinia hordei Otth., syn: P. simplex (Koern.) Erikss.)

Objawy porażenia można obserwować na liściach i pochwach liściowych roślin.

Uredinia, czyli skupienia urediniospor (zarodników propagacyjnych) rozwijają się głównie na górnej stronie lisci pod skórką w postaci pomarańczowych lub rdzawobrunatnych poduszeczek. Pod koniec wegetacji widoczne są na dolnej stronie liści czarne skupienia teliospor (zarodniki jesienne). Wcześnie i silnie porażone przez rdzę jęczmienia liście mogą zasychać.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Jęczmień ozimy

10-15 proc. liści z pierwszymi objawami porażenia

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Jęczmień ozimy

10 proc. liści z pierwszymi objawami porażenia

Rynchosporioza zbóż

(Rhynchosporium secalis (Oud.) Davis)

Objawy mogą wystąpić już jesienią. Na liściach są to plamy owalne lub soczewkowate, o barwie stalowozielonej, szarobiaławej lub słomianej z wyraźną brunatną obwódką odgraniczającą część porażoną od zdrowej. Niekiedy wokół plam występuje chlorotyczna obwódka. Wcześnie i silnie porażone liście mogą zasychać.

Progi szkodliwości w okresie krzewienia

Jęczmień ozimy

15-20 proc. powierzchni liści z objawami porażenia

Progi szkodliwości w fazie strzelania w źdźbło

Jęczmień ozimy

15-20 proc. powierzchni liści z objawami porażenia



BĄDŹ NA BIEŻĄCO


RYNEK, KONTRAKTY, KOMENTARZE


» WSZYSTKIE WYDARZENIA

EKSPERCI FARMERA

OFERTY

TU KUPISZ FARMERA

FORUM FARMERA

Pałuczanin81

@sapek-chwaliłeś słoneczną sobotę,a u nas takiej nie było. Co tu jest niezrozumiałe?sąsiad mój z rodzicami się TU sprowadził 40 lat...

Marecki

Nie wiedziałem, że Pałuczanin ma Krużewniki po sąsiedzku... ;)  Chociaż po zgrzewce wszystko jest możliwe, nie powiem.