PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Czym smarować maszyny? Cz.1. Smary stałe

Czym smarować maszyny? Cz.1. Smary stałe Wybór samych tylko olejów jest dziś ogromny, a co z pozostałymi środkami smarnymi? fot. GS

Autor: Grzegorz Szularz

Dodano: 27-06-2016 13:32

Tagi:

Nawet w przypadku stosunkowo prostych maszyn rolniczych, ilość i rodzaj punktów smarowania łączy się z koniecznością zastosowania różnego rodzaju środków smarnych. Jak zatem wybrać odpowiedni?



Jeżeli mowa o środkach smarnych podział należy rozpocząć od wyselekcjonowania dwóch głównych grup: olejów oraz smarów. Jeżeli chodzi o smary to podgrup mamy naprawdę wiele, w zależności od miejsca zastosowania, temperatur pracy, składu, obciążenia czy zadań jakie mają realizować. Smary mogą mieć także różną gęstość, konsystencję (ciecz, ciało stałe, gaz).

 To co odróżnia smary od olejów, to fakt, że najczęściej należy aplikować je samodzielnie, wedle zaleceń producenta lub własnych doświadczeń. Niekiedy w droższych maszynach mamy do czynienia z centralnym układem rozprowadzającym smar do głównych węzłów tarcia. Wówczas musimy jedynie dbać o odpowiedni zapas smaru w układzie.

Smary litowe

 Największą grupę smarów stanowią smary litowe, często określane jako: uniwersalne, maszynowe, do łożysk itp. Są to produkty najbardziej uniwersalne, których parametry odpowiadają większości zadań (przeguby, łożyska, zawiasy, cięgna, prowadnice).

Maksymalna temperatura pracy smarów litowych wynosi około 130-150 oC zaś minimalna około -30 oC.

Oprócz działania w szerokim spektrum temperatur, zaletą smarów litowych jest także ich niska cena i dobra odporność na działanie wody. Dlatego są tak chętnie i powszechnie stosowane.

Dodanie dwusiarczku molibdenu do smaru litowego powoduje wzrost zakresu obciążeń w jakich można taki smar stosować, wówczas taki smar określany jest jako smar molibdenowy.

Smar miedziowy

 Smar na bazie miedzi powinien znajdować się w każdej skrzynce narzędziowej, zaraz obok smaru uniwersalnego. Cechuje go wyjątkowo duża odporność na wysokie temperatury, dochodzące nawet do 1200 oC, choć jego właściwości typowe dla smaru zanikają przy 300-330 oC. Powyżej tej temperatury smar miedziowy stanowi jedynie zabezpieczenie przeciwko zapiekaniu się powierzchni i działa jak smar suchy.

Choć nie ma sensu stosować go do elementów wykonujących ruch obrotowy, czy silnie obciążonych, smar miedziowy jest niezastąpiony jako element ochrony wszelakich połączeń rozłącznych (sworzniowych, gwintowych), bywa także pomocy podczas montażu rur, elementów układów hamulcowych czy wszelakich części pracujących w wysokich temperaturach.

Smar silikonowy

 Niezbędny w przypadku konieczności zapewnienia poprawnego kontaktu wszelkim elementom wykonanym z tworzyw sztucznych. W odróżnieniu od smarów mineralnych, które mogą rozpuszczać niektóre tworzywa sztuczne, smary silikonowe nie tylko nie reagują z nimi ale często wręcz je konserwują i wydłużają żywotność takich elementów.

Ponadto, nic nie stoi na przeszkodzie aby stosować tego typu smary także do elementów wykonanych z ceramiki, szkła, stali czy innych metali.

Smar grafitowy

 A w zasadzie smar wapniowo-grafitowy. Dodatek grafitu powoduje, że nawet w wysokich temperaturach, gdy część wapniowa ulegnie wypaleniu, można liczyć na dość dobre smarowanie grafitem (smarowanie na sucho).

Ten typ smaru nadaje się idealnie do połączeń charakteryzujących się silnymi naciskami powierzchniowymi, negatywnym działaniem warunków atmosferycznych oraz wysokich temperatur, za wyjątkiem elementów mechaniki precyzyjnej oraz łożysk tocznych. Można go stosować np. do przekładni łańcuchowych starszego typu.

Wazelina techniczna

 W przypadku mechanizmów stosowana rzadko, bywa jednak nieocenionym środkiem zapobiegającym utlenianiu się styków np. akumulatora, czy ochrony gumowych uszczelek przed przymarzaniem. Poza tym bywa przydatna podczas montażu różnych elementów z tworzyw sztucznych.


Smary półpłynne

To grupa specjalnych środków smarnych, o bardzo dużej lepkości (większej niż w przypadku olejów), przeznaczonych do stosowania we wszelakich wolnoobrotowych przekładni zamkniętych, zarówno na kołach o zębach prostych, śrubowych czy przekładni ślimakowych.

Każda przekładnia pracująca w obudowie, z niezbyt dużymi prędkościami, odwdzięczy się nam długą i bezawaryjną pracą jeżeli regularnie będziemy pamiętali o jej smarowaniu.

Smar teflonowy

Smary teflonowe w sprayu, to dosyć nowa grupa środków, które dopiero zyskują uznanie na rynku. Teflon lub raczej PTFE, gdyż nazwa Teflon jest zastrzeżona i zarezerwowana dla firmy DuPont, to fluoropolimer o bardzo przydatnych właściwościach takich jak: wysoka odporność na temperaturę (podobnie jak smary miedziowe czy grafitowe), odporność na działanie wielu agresywnych związków chemicznych, hydrofobowość czyli odpychanie kropli wody. Ponadto smary zawierające teflon są najczęściej bezbarwne, bardzo szybko wysychają, przez co powierzchnia na którą naniesiony jest taki smar nie przyciąga zanieczyszczeń.

Za właściwości ślizgowe odpowiada powłoka utworzona z PTFE, która jest odporna zarówno na wysokie temperatury, sól, wodę, promieniowanie UV czy znaczne obciążenia. Nie mniej, powłoka jest dość cienka i niewidoczna, przez co trudno jest stwierdzić (bez dotykania) czy nasz smar wciąż działa. Tego typu środki można stosować do bardziej precyzyjnych mechanizmów, które często mają wyższe wymagania odnośnie czystości środowiska w którym pracują.

WD-40 i pochodne

 Oprócz smarów teflonowych w sprayu, jest jeszcze znane WD-40, które jak mawiają Amerykanie, jest wszystkim co wystarczy prawdziwemu fachowcowi do naprawienia połowy rzeczy w obrębie gospodarstwa domowego, na drugie pół potrzeba jeszcze szarej taśmy „duck tape”.

Ale żarty na bok. WD-40 w rzeczywistości wcale nie był stworzony z myślą o smarowaniu i nie powinniśmy go stosować w zastępstwie któregokolwiek z wcześniej wymienionych smarów. Nie mniej, jako produkt pochodzący wprost z przemysłu kosmicznego (podobnie jak szara taśma), spektrum jego zastosowań obejmuje również smarowanie – choć powinniśmy ograniczyć się do lekko obciążonych węzłów tarcia np. zawiasów drzwi, maski czy okien.

Skład WD-40 jest równie znany co skład Coca-Coli, co oczywiście nie znaczy, że każdy środek à la WD-40 będzie miał właściwości oryginału.

Skupmy się więc na właściwościach, po odparowaniu fazy lotnej jaką stanowi propan-butan, na powierzchni pozostaje mieszanka spirytusu mineralnego, olejów mineralnych oraz tych „specjalnych” składników, które decydują o podobnych do teflonu właściwościach: wypieraniu wody czy np. penetrowaniu zapieczonych połączeń gwintowych.

Warstewka olejów zapewnia właściwości smarne i ochronę przed wilgocią. To wszystko sprawia, że WD-40 i jemu podobne środki są bardzo wygodnymi preparatami ułatwiającymi zarówno montaż jak i demontaż niektórych elementów.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • smarownik 2018-01-14 19:51:07
    No niestety nie ma tu konkretnych informacji o centralnym smarowaniu jakich poszukuję. Cieszy mnie jednak to, że mam dobrą firmę (gacol), która robi to dla mnie bardzo należycie i od kilku miesięcy oddałem tę częśc eksploatacji maszyn właśnie im.
    • henryk 2018-07-09 14:15:53
      mi też gacol dba o maszyny.. śmigają jak nowe
    • kondzio 2018-09-20 13:37:52
      no Gacol to dobra firma, ostatnio się do nich wybrałem po opiniach w internecie bo żadnych innych informacji na temat centralnego smarowania nie znalazłem i tam Panowie mi wszystko wyjaśnili i pomogli dobrać odpowiednie systemy
  • rol-maz 2016-06-28 09:16:30
    A kto dobiera smar po jakichś wydumanych klasach? Bardziej bym się czepił tego że nie ma nic o Towocie, który wystarcza zamiast tych wszystkich wynalazków (poza miedziakiem).
  • Rolnik 2016-06-28 01:01:30
    Artykuł typu zapchajdziura, nic sensownego ponad wikipedię, brak nawet wzmainki o klasach NLGI
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.205.153
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!