PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jak dbać o turbosprężarkę?

Jak dbać o turbosprężarkę? Aby nasza turbosprężarka sprężała powietrze a nie kłopoty, należy pamiętać o kilku rzeczach; Fot. GS

Autor: Grzegorz Szularz

Dodano: 16-06-2016 10:36

Tagi:

Maszyna z silnikiem turbodoładowanym wcale nie musi obfitować w usterki i dodatkowe koszta. Oczywiście pod warunkiem, że będziemy pamiętali o jej właściwej eksploatacji.



W poprzednich artykułach pisaliśmy o rodzajach turbosprężarek i ich budowie. Wyodrębniliśmy najnowsze osiągnięcie, jakim są turbosprężarki o zmiennej geometii (VGT) i przy okazji wyjaśniliśmy, na czym dokładnie polega ich zdolność do zmiany geometrii. Dokonaliśmy również krótkiego porównania rozwiązań VGT z turbosprężarkami wyposażonymi w zawór upustowy.

Teraz przyszła kolej na omówienie sprawy najważniejszej, czyli eksploatacji. W końcu bez względu na to czy nasza maszyna jest wyposażona w bardziej, czy mniej skomplikowaną turbosprężarkę, zaniedbania mogą nas doprowadzić do bardzo nieprzyjemnych zjawisk, które dla mechanika oznaczają zarobek, a dla nas użytkowników niepotrzebny wydatek.

W pierwszej kolejności przypomnijmy sobie dwa fakty. Bez względu na rodzaj sterowania przepływem, w każdej turbosprężarce znajdziemy łożysko ślizgowe, czyli takie, w którym bieżnie stanowią powierzchnie wałka i obudowy zaś elementem zmniejszającym tarcie i umożliwiającym obrót jest olej. Olej z kolei musi być stale doprowadzany i odprowadzany poprzez kanały, bowiem prócz pośredniczenia między elementami, odbiera również od nich ciepło.

Drugą istotną sprawą jest prędkość, z jaką może obracać się wałek łączącym turbinę i sprężarkę. Dla starszych rozwiązań, było to od około 100 000 do 150 000 obr/min, nowszych konstrukcjach prędkość ta może wynosić nawet 200-300 tys. obr/min. Ponadto, temperatura spalin w silniku o zapłonie samoczynnym wynosi około 600-700 oC, w zależności od wysterowania silnika.

Oczywiście postęp w dziedzinie materiałowej, umożliwił konstruowanie znacznie wydajniejszych i trwalszych elementów, jednakże zwiększanie stopnia komplikacji i prędkości obrotowych powoduje, że całość wcale nie musi mieć dłuższej żywotności niż starsze konstrukcje. Zaawansowane turbosprężarki mają zapewniać przede wszystkim poprawę sprawności, stawiając przy tym znacznie większe wymagania co do ich obsługi.

Zdecydowanie najistotniejszym wymaganiem, jakie stawia przed użytkownikiem silnik wyposażony w turbosprężarkę, i to bez względu czy jest to zatrważające VGT, turbosprężarka z zaworem upustowym czy najprostsza konstrukcja pozbawiona czegokolwiek, jest czystość układu. Czystość zarówno dostarczanego powietrza, jak i oleju silnikowego, którym smarowane jest także łożysko turbosprężarki.

Czyste powietrze ważne także dla maszyny

Choć wydawać by się mogło to błahostką, to właśnie pył, jaki dostaje się do układu dolotowego przez filtr, który zbyt długo nie był wymieniany lub nie należy do produktów specjalnie dobrej jakości, jest przyczyną zużywania się wirnika zarówno sprężarki jak i turbiny. O piasku czy kurzu nie wspominamy, bowiem już leciutkie drobinki pyłu, przy kilkuset tysiącach obrotów, działają w taki sam sposób, jak piasek podczas piaskowania elementu.

Ma to wpływ nie tylko na sam wirnik, który po prostu zaczyna tracić swoje wymiary, lecz także silnik, kolektor czy w końcu na wirnik turbiny. W końcu odspojony metal wirnika sprężarki nie znika, tylko płynie dalej razem z powietrzem, dostając się do komory spalania i dalej, wzmagając zużycie ścierne wirnika turbiny.

Serwisy maszyn jednomyślnie doradzają, aby regularnie sprawdzać stan filtra powietrza, czyścić obudowę i pilnować interwałów wymian. Gdy natomiast pracujemy w mocniej zapylonych warunkach niż zwykle (susza), nalezy podwoić kontrole i nawet skrócić czasy wymian, jeżeli stan filtra wskazuje na zużycie mimo że mamy jeszcze zapas czasu.

Skoro jesteśmy przy zużyciu wirnika turbiny, warto pamiętać, że wszelkie zanieczyszczenia zawarte w paliwie lub pochodzące z niesprawnego układu paliwowego (korozja, łuszczenie się przewodów gumowych), będą przyśpieszały jego zużycie tak, jak to się dzieje w przypadku wirnika sprężarki i dostawania się brudu do dolotu.

Często wymieniaj olej i jeździj bezawaryjnie

Nie jest to tylko pusty slogan. Jakość i stan oleju mają kluczowy wpływ na stan łożyska turbosprężarki. Jeżeli staramy się nie zacierać łożysk w piastach, wału czy skrzyni przekładniowej nie zapominajmy także o łożysku turbosprężarki, które choć nie przenosi aż dużych sił, to jest mocno obciążone ze względu na prędkość i temperaturę.

Zatarcie łożyska zmusi nas do bardzo drogiego zabiegu regeneracji lub wymiany turbosprężarki, który nie jest ani tani, ani szybki w wykonaniu.

W trakcie normalnej pracy turbosprężarki, w wyniku działania wysokich temperatur, olej wewnątrz łożyska ślizgowego, będzie szybciej odparowywany, a w trakcie rozruchu, nim element osiągnie pełną szczelność, może dostawać się do układu dolotowego, zwłaszcza w starszych lub dłużej eksploatowanych maszynach. Nie jest to niczym nadzwyczajnym i objawia się tym, że maszyna będzie zużywała więcej oleju silnikowego niżeli miałoby to miejsce w przypadku barku turbosprężarki.

Oczywiście im nowsza turbosprężarka, tym nacisk położony przez konstruktorów na minimalizację zużycia oleju będzie większy. Niemniej użytkownik powinien pamiętać, aby sprawdzać poziom oleju i w miarę potrzeb uzupełniać jego ilość. Zbyt mała ilość oleju, bliska lub poniżej minimum, może spowodować przerwy w smarowaniu łożyska turbosprężarki, a to prowadzi do szybszego zużycia bieżni, czyli wałka i obudowy, a także wzrostu temperatury w obrębie łożyska, co z kolei może powodować powstawanie twardych osadów węglowych wytrącających się z punktowo przegrzanego oleju. To jeszcze bardziej niszczy powierzchnie współpracujących elementów.

Drugą kwestią jest wymiana oleju. Olej, jak każdy inny płyn eksploatacyjny, ulega zużyciu, starzeniu, a ponadto zbierają się w nim wszelkie pozostałości po współpracujących metalicznych elementach. Zdecydowaną większość zanieczyszczeń powinien zatrzymać filtr oleju, dlatego ważne, aby był dobrej jakości i wymieniony na czas. Niestety ta niewielka pozostała część, może powodować zużycie różnych podzespołów, w tym także łożyska ślizgowego turbosprężarki. W tym przypadku, tak jak przy płynie hamulcowym, częściej znaczy lepiej. Jednak nie trzeba popadać w przesadę i wystarczy stosować się do interwałów podanych przez producenta. Podobnie z typem oleju.

Jeżeli przyjdzie nam wybierać między droższym olejem a częstszą wymianą tańszego (spełniającego wymagania), lepszym rozwiązaniem będzie drugi system, zwłaszcza jeżeli maszyna pracuje przy znacznych obciążeniach.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.167.230.68
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!