PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jaki siew - takie plony

Jednym z istotnych zabiegów agrotechnicznych wpływających na potencjał plonotwórczy roślin jest siew nasion. Kluczowe parametry prawidłowego wykonania tej czynności są uzależnione od rozwiązań technicznych zastosowanych w siewnikach. Jakie warunki powinny spełniać elementy siewników odpowiedzialne za umieszczenie nasion w glebie w technologii uprawy bezorkowej i co oferują w tym zakresie producenci maszyn - o tym piszemy w niniejszym artykule.



Siew w mulcz czy w ściernisko rządzi się swoimi prawami. Łoże siewne jest bardziej twarde niż w tradycyjnej uprawie płużnej, dlatego wymaga wysokiej wartości jednostkowego docisku redlicy do gleby. Nie ma wszakże określonej wartości granicznej nacisku redlic, jednakże może on przekraczać nawet 100 kG na sekcję.

Spośród czynników wpływających na wschody roślin niebagatelną rolę odgrywają głębokość siewu nasion i stan zagęszczenia (ubicia) gleby. Oba parametry są ze sobą powiązane. Przy dostatecznej wilgotności warstwy uprawnej optymalne stany jej zagęszczenia, przy których można uzyskać pożądaną liczbę wschodów, determinowane są głębokością umieszczania nasion w glebie. Siew na większą głębokość wymaga niższej wartości zagęszczenia gleby niż w przypadku płytszej aplikacji nasion. Konsekwencją przekroczenia optymalnych zagęszczeń gleby może być spadek plonów wynikający z hamowania penetracji korzeni, która powstaje wskutek nadmiernego zwiększenia się oporów mechanicznych.

Nieodpowiednia głębokość siewu skutkuje nieprawidłowymi wschodami nasion. Na przykład ich zbyt głębokie umiejscowienie sprawia, że kiełki roślin mają dłuższą drogę do pokonania i przez to tracą energię niezbędną do wzrostu. Osłabione kiełki są bardziej podatne na choroby i przymrozki. Słabiej rozwinięty jest też system korzeniowy. W przypadku zbyt dużej głębokości siewki utworzą też międzywęźle korzeniowe i zawiążą drugi węzeł krzewienia. W takich przypadkach ma miejsce zachwianie równowagi fitohormonalnej, co prowadzi do nieprawidłowego wzrostu roślin.

GŁĘBOKOŚĆ SIEWU

Głębokość siewu jest uzależniona od wielu warunków, stąd istotne znaczenie ma możliwość prostej i skutecznej zmiany tego parametru w siewnikach. Przede wszystkim parametr ten jest uzależniony od rodzaju gleby: na glebach mocniejszych i zasobniejszych nasiona umieszcza się płycej, natomiast na glebach lekkich nieco głębiej. Ponadto na głębokość siewu ma oczywiście wpływ również wielkość nasion i sposób ich kiełkowania, a także termin siewu.

Utrzymanie stałej głębokości siewu nasion ma istotne znaczenie w zmieniających się warunkach pracy (jazda pod górę i w dół, nawroty, zróżnicowanie glebowe itp.) oraz przy dużych prędkościach jazdy, od których zależy wysoka wydajność praktyczna agregatu. Redlice wysiewające powinny być tak dociążone, żeby osiągnąć założoną głębokość pracy zarówno na bardziej zwięzłych, jak i lżejszych fragmentach pola.

Stąd istotne znaczenie odgrywają rozwiązania techniczne zastosowane w sekcjach wysiewających siewników zbożowych pozwalające na utrzymanie właściwej głębokości aplikacji nasion, niezależnie od warunków pracy. W obecnie produkowanych siewnikach żądaną głębokość siewu uzyskuje się zazwyczaj poprzez nacisk na redlice sprężynami ściskanymi lub rozciąganymi, ewentualnie stosuje się docisk hydrauliczny. Hydrauliczne sterowanie pozwala zmieniać docisk redlic z poziomu kabiny operatora. Może ono być sprzęgnięte z urządzeniami precyzyjnego rolnictwa ,w których na podstawie map aplikacyjnych zmiana głębokości siewu odbywa się w sposób automatyczny. Do innych rozwiązań umożliwiających automatyczną zmianę głębokości siewu należą agregowane z ciągnikiem skanery glebowe, które dokonują bieżącej analizy struktury gleby, w tym wilgotności, na podstawie przewodności elektromagnetycznej. Najbardziej precyzyjne utrzymanie głębokości siewu przy zmieniającym się ukształtowaniu pola jest uzyskiwane najczęściej za pomocą połączenia z redlicami rolek kopiujących.

Siewniki do siewu w technologii uproszczonej są z reguły wyposażone w redlice talerzowe (tarczowe), natomiast rzadziej w redlice zębowe (zwane także dłutowymi lub radełkowymi). Te pierwsze dzięki ostrym krawędziom talerzy łatwo wcinają się w twardszą i wysuszoną glebę. Redlice talerzowe wyróżnia możliwość pracy z regulowanym naciskiem. Montowane w niektórych siewnikach redlice radełkowe najłatwiej zagłębiają się w glebę, ale gorzej utrzymują zadaną głębokość pracy.

ZAGĘSZCZENIE GLEBY

Wysiewane nasiona powinny trafić na odpowiednio zagęszczoną glebę. Przykrywająca nasiona gleba powinna być dostatecznie luźna, tak aby umożliwić korzeniom wymianę gazową tlenu i powstającego w procesie oddychania nasion dwutlenku węgla z powietrzem atmosferycznym. Zachwiana wymiana gazowa oraz wzrost zawartości dwutlenku węgla w glebie wpływają negatywnie na kiełkowanie nasion. Gęstość gleby wpływa na strukturę naczyń kapilarnych, którymi woda podsiąka z głębszych warstw ziemi. Dostępność podsiąku ma istotne znaczenie dla wschodów szczególnie w warunkach suszy, która w ostatnich latach jest zjawiskiem coraz częściej nękającym polskich rolników.

Precyzyjne i równomierne ugniecenie gleby przed redlicami producenci siewników realizują najczęściej za pomocą wałów oponowych, na których opiera się konstrukcja maszyny podczas manewrów i przejazdów transportowych.

Do zagęszczenia gleby za redlicami stosowane są elementy rolkowe (znane pod nazwami: rolki dociskające, rolki lub kółka zagęszczające), których nacisk jest regulowany (mechanicznie lub hydraulicznie) niezależnie od nacisku redlic. Wielkość rolek dociskających jest uzależniona od masy redlicy i stosowanego docisku. Na słabsze gleby są proponowane szersze rolki, na gleby cięższe - wąskie. Zagęszczenie gleby nad wysianym ziarnem zapewnia lepszy dostęp do wilgoci, co ma szczególne znaczenie w przypadku siewu na glebach piaszczystych oraz aplikacji drobnych nasion (np. rzepak, gorczyca).

Ostatnim elementem w sekcji wysiewającej siewników stosowanych w uprawie uproszczonej są zagarniacze, których zadaniem jest przykrycie nasion glebą. Pozostawiają one luźną wierzchnią warstwę gleby, co ma istotne znaczenie podczas opadów deszczu. Zbita gleba sprzyja spływaniu wody i utrudnia wschody. Rozwiązania techniczne sekcji wysiewających zastosowane w siewnikach wybranych producentów stosowanych w uprawie uproszczonej przedstawiamy poniżej.

AMAZONE

W oferowanych przez niemieckiego producenta siewnikach zbożowych są montowane jednotalerzowe redlice RoTeC, przeznaczone szczególnie na stanowiska z dużą ilością resztek pożniwnych, a także na lżejsze i średnie gleby, na których występuje ryzyko oklejania. W systemie RoTeC, obok odpornej na ścieranie głównej tarczy, znajduje się rolka prowadząca (Control 10 o przekroju przylegania 10 mm lub Control 25 z przekrojem przylegania 25 mm), która pozwala szybko i dokładnie ustawić podstawową głębokość siewu przez nacisk redlic. Głębokość pracy w tym systemie można regulować w trzech zakresach. W celu uzyskania większej głębokości aplikacji nasion, dysk wykonany z tworzywa sztucznego może zostać zdemontowany.

Zależnie od warunków glebowych i prędkości jazdy, do wyboru są dwa rodzaje redlic: RoTeC lub RoTeC+. W pierwszej wersji średnica metalowej tarczy wynosi 300 mm. Redlice te pracują z naciskiem do 35 kG. Tarcze RoTeC+ polecane są podczas pracy z prędkościami powyżej 12 km/h, na glebach średnich i ciężkich. Charakteryzuje je większa średnica tarczy (400 mm) oraz wyższy nacisk na jednostkę wysiewającą dochodzący do 50 kg. Na potrzeby wyższych prędkości roboczych redlice RoTeC+ zostały zmodernizowane do wersji RoTeC pro, które charakteryzuje wzmocnione ułożyskowanie. Siewniki z redlicami RoTeC pro mogą optymalnie pracować z prędkością od 8 do 16 km/h.

W ofercie niemieckiego producenta są dostępne także dwutalerzowe redlice TwinTeC+, które mogą być zamontowane w siewnikach Cirrus i Cataya Super. Są one wyposażone w hydrauliczny docisk, który pozwala pracować z naciskiem od 15 do 100 kg na każdy element wysiewający nasiona. Siewniki z tymi redlicami mogą pracować w zakresie prędkości od 10 do 20 km/h. W redlicach TwinTeC+ redliny wysiewu są rozcinane, podczas gdy w systemie RoTeC pro rozsuwane.

Przy redlicach RoTeC pro można, zależnie od warunków pracy, wyposażyć siewniki w zwykły zagarniacz palcowy lub w zagarniacz rolkowy. Redlica TwinTeC+ zawsze dysponuje rolką prowadzenia głębokościowego.

BEDNAR

Firma Bednar w siewnikach zbożowych Omega montuje system PSP (Precise Seed Placement), w którym każda z redlic jest zawieszona na równoległoboku przegubowym. To rozwiązanie w opinii czeskiego producenta umożliwia dokładne prowadzenie redlicy w profilu glebowym. Umieszczająca w glebie nasiona redlica jest zbudowana z dwóch tarcz o średnicy 380 mm zamontowanych w układzie V. Jeden z talerzy nachodzący na drugą tarczę tnie resztki pożniwne, tworząc w ten sposób bruzdę do aplikacji nasion. Druga tarcza pozwala utrzymywać zadaną głębokość siewu.

Gleba z umieszczonymi w niej nasionami jest zagęszczona za pomocą koła dociskowego o średnicy 330 mm i grubości 50 lub 65 mm, które jest zintegrowane redlicą za pomocą zakrzywionej listwy. Sekcję zamyka dwuzębowa brona palczasta o regulowanym położeniu. Zgarnia ona glebę, tworząc odpowiednie warunki do kiełkowania roślin.

Głębokość siewu jest regulowana centralnie za pomocą mechanizmu zapadkowego. Docisk redlic można ustawiać za pomocą siłowników hydraulicznych. Redlice ustawiono tak, by zachować odległość międzyrzędzi wynoszącą 12,5 cm. Producent przewidział możliwość wyłączania co drugiej lub co trzeciej sekcji. W ten sposób można wysiewać nasiona rzepaku w międzyrzędziach oddalonych o 25 oraz 37,5 cm. W przypadku siewu na polach o dużej ilości resztek pożniwnych możliwe jest ustawienie szerokości międzyrzędzi wynoszącej 16,5 cm.

HORSCH

Niemiecki producent stosuje dwa systemy aplikacji nasion. Jedną z nich jest technologia siewu redlicami zębowymi. Jest ona stosowana w siewnikach zębowych Sprinter przeznaczonych do siewu bezpośredniego lub w technologii uproszczonej. Aplikujące do gleby redlice mają postać zębów kultywatora, do których są doprowadzone przewody nasienne. Redlice są montowane w trzech rzędach na ramie na zabezpieczeniach przeciwkamiennych. Siła odchyłu redlic wynosi ponad 200 kg, co zapewnia stałą głębokość siewu również w trudnych warunkach. Redlice umieszczają nasiona w pasach siewnych. Każdy pas jest dociskany przez oponę tylnego wału. Za redlicami Sprintera znajduje się brona dwurzędowa lub brona typu Y, która przykrywa nasiona. W wersjach siewników z systemem nawożenia mineralnego do redlicy jest doprowadzony przewód dostarczający nawóz stały lub płynny. Nawóz jest aplikowany na głębokość 5 cm pod pasem siewnym.

W siewnikach Focus niemiecki producent stosuje system TurboDisc z podwójnymi redlicami o średnicy 340 mm. Są one na sztywno połączone z rolkami dociskającymi (320 mm). Każda redlica siewna pracuje na czterech gumowych amortyzatorach, które zapewniają nacisk od 5 do 120 kG.

KUHN

Pomysłem konstruktorów siewników francuskiej firmy Kuhn jest system sekcji wysiewających SeedFlex, który zdaniem producenta odpowiednio zaaplikuje nasiona w każdych warunkach. Redlice są wyposażone w dwa duże przesunięte względem siebie o 41 mm talerze o średnicy 350 mm, które pozostają w kontakcie z glebą przez cały okres eksploatacji. Duże przesunięcie talerzy względem siebie ma na celu utworzenie wyraźnej bruzdy. Między talerzami zachowano mały kąt, co ma się przyczynić do zachowania wysokiej precyzji wysiewu, gdyż powietrze z dmuchawy łatwiej przepływa do góry, dzięki czemu nasiona wpadają do bruzdy wyłącznie w wyniku działania siły grawitacji bez odbijania się od jej dna.

Redlice umieszczone są w dwóch rzędach, a prześwit między nimi wynosi 35 cm, co w opinii producenta umożliwia efektywną pracę nawet w przypadku dużej ilości resztek pożniwnych. Redlice SeedFlex są montowane w parach na równoległoboku, co umożliwia zachowanie ustalonej głębokości siewu nawet przy dużych prędkościach. Konstrukcja równoległoboku umożliwia zastosowanie dużych sił nacisku na redlicę, która zależnie od modelu może wymościć nawet od 75 do 90 kG. Warto wspomnieć, że łożyska redlic talerzowych są całkowicie bezobsługowe, czyli nasmarowane i uszczelnione na cały okres ich eksploatacji.

Z redlicami na sztywno jest połączone kółko podporowo-dogniatające. Jego zadaniem jest przede wszystkim dociśnięcie gleby w obrębie wysianych nasion i zapobieganie zbyt głębokiej pracy redlic na glebach lekkich. Każde kółko wyposażone jest w skrobak. Skrobaki z końcówkami utwardzonymi węglikiem spiekanym zamontowano także w talerzach redlic. Za kółkiem dogniatającym w co drugiej redlicy zamontowano dwupalcowy zagarniacz z możliwością regulacji agresywności jego działania. Jedne z najnowszych produktów francuskiego producenta, czyli siewniki Kuhn Espro, wyposażono w system CrossFlex wykorzystujący redlice SeedFlex. W tym rozwiązaniu każda z redlic jest na sztywno przymocowana do ramienia, które jest połączone z poprzeczną belką na poliuretanowych rolkach ułożonych na profilu w kształcie krzyża. Pełnią one rolę sprężyn utrzymujących stały docisk wynoszący 80 kg. Regulację głębokości i docisku redlic wykonuje się z wykorzystaniem siłowników hydraulicznych poprzez zmianę liczby klipsów.

LEMKEN

W siewnikach Solitair firmy Lemken są montowane podwójne redlice talerzowe o nazwie OptiDisc, które mogą być używane niemal w każdych warunkach i pozostawiają rolnikowi swobodę wyboru metody uprawy (tradycyjna lub uproszczona). Redlice są zamocowane na równoległoboku wraz z ogumionym kołem, które zapewnia utrzymanie jednolitej głębokości wysiewu przy zmieniających się ukształtowaniu gleby i prędkości jazdy. Nacisk redlic jest regulowany centralnie poprzez szynę w sposób mechaniczny lub hydrauliczny. Ustawienie głębokości siewu odbywa się poprzez ustawienie kółka kopiującego względem redlicy, obracając szynę redlic za pomocą dwóch śrub rzymskich.

Od kilku lat siewniki Solitair mogą być wyposażone w zmodernizowany system o nazwie Optidisc M. Różnica w porównaniu z poprzednim układem polega na tym, że redlica i koło dogniatające są zamontowane do szyny na oddzielnych ramionach. Ramiona są połączone z szyną za pomocą gumowych łożysk, które tłumią drgania. Ramię redlicy i pałąk rolki są ze sobą połączone elementem sprężystym. Dolne ramię trzymające redlicę jest połączone z górną częścią za pomocą hydraulicznego amortyzatora. System ten umożliwia dokładniejsze kopiowanie terenu przez redlicę i koło dociskowe. Redlice Optidisc M mają sześć poziomów mechanicznej regulacji nacisku na glebę. Maksymalna wartość siły dociskającej redlicę do gleby wynosi 45 kG.

PÖTTINGER

Austriacki producent w wersjach siewników przeznaczonych do siewu w systemie uproszczonym (Terrasem, Vitasem, Aerosem) montuje dwutalerzowe redlice o nazwie Dual Disc o średnicy 380 mm. Każda z redlic jest zamontowana na równoległoboku, który umożliwia dobre kopiowanie nierówności terenu. Podczas siewu talerze przesuwają resztki roślinne na bok, nie wciskając ich w glebę. Na sztywno z redlicą jest zintegrowana rolka kopiująca, której średnica wynosi 380 mm. Zapewnia ona równomierne rozłożenie ziarna na głębokości. Docisk redlic (od 40 do 120 kG) jest regulowany centralnie - mechanicznie lub hydraulicznie. W podobny sposób dokonuje się ustawienia głębokości pracy.

Ciekawym rozwiązaniem jest również układ belki z aparatami wysiewającymi w dużych modelach C siewnika Terrasem, gdzie trójdzielna budowa zapewnia bardzo dobre kopiowanie nierówności terenu na całej szerokości roboczej. Boczne, składane elementy są utrzymywane w swojej pozycji przez ciśnienie ze zbiornika azotu. W ten sposób na całej szerokości roboczej, w każdej pozycji występuje równomierne rozdzielenie ciśnienia.

VÄDERSTAD

Skandynawski producent siewników realizuje dwie koncepcje w konstrukcji sekcji wysiewających. Mianowicie w maszynach Rapid uprawa bezorkowa - za i przeciw stosowane są redlice jednotarczowe, za którymi znajduje się wał oponowy. Ta opcja przeznaczona jest głównie dla siewu w systemie uprawy uproszczonej lub siewu bezpośredniego na polach z dużą ilością resztek pożniwnych, na glebach ciężkich oraz w przypadku roślin wymagających głębszego siewu. W siewnikach Spirit producent zastosował redlice dwutalerzowe. W tym rozwiązaniu wał oponowy znajduje się przed redlicami. Opcja ta jest przeznaczona na nierówne pola oraz luźne gleby i uprawy niewymagające dużych głębokości siewu.

Redlice siewników Rapid mają pojedynczą tarczę z wycięciami, która pracuje w glebie ze znacznym naciskiem wynoszącym co najmniej 150 kg. Pozwala to na utrzymanie żądanej głębokości siewu podczas pracy z dużą prędkością. Jednotarczowe redlice oprócz aplikacji nasion jednocześnie doprawiają glebę, wzmacniając efekt poprzednich narzędzi uprawowych.

W siewnikach Rapid zastosowano unikalny system połączenia redlic. Każde koło wału oponowego utrzymuje żądaną głębokość roboczą dwóch redlic nasiennych, a jednocześnie konsoliduje glebę. Głębokość siewu jest regulowana za pomocą siłownika hydraulicznego, który jest uruchamiany za pomocą panelu sterującego znajdującego się w kabinie ciągnika. Rozwiązanie to pozwala ustawić głębokość z dokładnością do 1 mm.

Sekcja wysiewająca siewników Spirit składa się z dwutalerzowej redlicy o średnicy 380 mm zintegrowanej na sztywno ze szprychowym kołem dogniatającym (380x65 mm). Ustawione w kształcie litery V talerze redlicy są wysunięte względem siebie, co zwiększa zdolność penetracji, a jednocześnie sprawia, że szczelina nasienna jest dość wąska. Redlic nasienne są przymocowane do ramy nośnej za pomocą trzech elementów gumowych (tzw. układ TriForce). Rozwiązanie w opinii producenta umożliwia precyzyjne kopiowanie powierzchni pola i utrzymanie głębokości siewu. Głębokość siewu jest regulowana z kabiny operatora.

 

Artykuł ukazał się we wrześniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

  • Pusik 2017-09-19 20:51:26
    Jedna prosta zasada. Jak najplycej byle bylo 100% przykryte. Czy to mazur, polonez za 5tys czy horsch za 150
  • Czarek 2017-09-19 19:16:56
    Im wieksze biodra tym wiekszy luz na cylindrze. Im nizsza dziunia tym lepsza kompresja
  • Gryzon 2017-09-19 16:35:48
    Jakie stopa. .. taki.... but
  • znafca 2017-09-19 15:57:46
    jaka świnia taki schab
  • imen 2017-09-19 15:40:15
    Zadam przewrotne pytanie czy oby na pewno potrzeba 5 łożysk na jedna redlice i do te tego 2 sterowniki elektryczne ? Myślę że można o wiele prościej ale co by się miało zepsuć ?
  • pisior mimo odmowy 2017-09-19 14:14:18
    Jaki prezydent taka reelekcja!!!
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.166.172.180
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!