Urządzenia i maszyny do czyszczenia i sortowania ziarna zbóż stosowane są w: punktach przyjęcia ziarna, rolniczych magazynach zbożowych, magazynach nasiennych i młynach. Urządzenia te mogą być stacjonarne lub przewoźne. Przewoźne stanowią integralną część kombajnów zbożowych.

Najprostszym sitowym urządzeniem czyszczącym ziarno jest przenośnik ślimakowy, w którym jeden z segmentów przenośnika jest częściowo lub całkowicie wykonany z blachy sitowej. Z przemieszczanego w przenośniku ziarna oddzielają się zanieczyszczenia drobne i wysypują się przez kolektor zbiorczy.

Czyszczenie wstępne

Do wstępnego czyszczenia ziarna powszechnie używane są proste urządzenia pneumatyczne, w których wykorzystuje się strumień powietrza do oddzielenia lekkich resztek (aspiratory). Stosowanie tych urządzeń podnosi czystość ziarna oraz jest uzupełnieniem sekcji czyszczącej kombajnu zbożowego. Czyszczalnie te mogą być urządzeniem z pionowym kanałem pneumatycznym wykonanym w kształcie stożka. Zanieczyszczone ziarno wysypuje się z zsypu do zamkniętej wewnętrznej przestrzeni kanału pneumatycznego, gdzie opada na stożkową tarczę, z której zsypuje się przez szczelinę w strumieniu powietrza do leja wysypowego. Powietrze zasysane przez wentylator unosi zanieczyszczenia lekkie i pył. Większa część tych zanieczyszczeń oddziela się od powietrza w cyklonie. Szczelina między kanałem pneumatycznym i tarczą jest regulowana poprzez podnoszenie lub opuszczanie tarczy. Oferta urządzeń pneumatycznych oraz czyszczalni do wstępnego i dokładnego czyszczenia jest duża. Produkują je m.in.: Araj, Kongskilde, Riela, POM Augustów, Drzewicz.

Czyszczalnie sitowo-pneumatyczne są najczęściej używane w magazynach rolniczych. W czyszczalniach tych ziarno od zanieczyszczeń jest oddzielane w strumieniu powietrza i na sitach różniących się wielkością i kształtem otworów. Sita mogą mieć otwory okrągłe lub podłużne (ułożone równolegle lub ukośnie). Są one przeznaczone do wstępnego lub, po odpowiedniej zmianie sit, do dokładnego czyszczenia w sposób ciągły. Urządzenia te potocznie nazywane są wialniami. Z zasady wyposażone są dodatkowo w tryjery, czyli urządzenia, w których następuje segregacja ziarna według ich długości.