PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Mechaniczna integracja

Od wejścia Polski do Unii Europejskiej trwa ożywienie na rynku maszyn rolniczych. W latach 2004



Po wejściu Polski do Unii Europejskiej popyt na środki mechanizacji rolnictwa w 2004 r. kształtował się pod wpływam dwóch czynników: zmian cen maszyn oraz zwiększenia dostępu do środków pomocowych w ramach wspólnej polityki rolnej.

Uciec przed podatkiem

Wraz z akcesją nastąpiło zwiększenie podatku VAT na maszyny rolnicze z zera do 22 proc. Spowodowało to wzrost cen sprzętu rolniczego. W czerwcu 2004 r. ceny środków mechanizacji rolnictwa były o 15–58 proc. wyższe niż rok wcześniej. Średni wzrost w porównaniu do stanu z 2003 r. wyniósł 26 proc. Ceny większości maszyn rosły także w następnych latach, jednak dynamika tego wzrostu malała. W stosunku do lat poprzednich cena zestawu 31 maszyn była w 2005 r. o 16 proc., a w 2006 r. o 6 proc. wyższa. Wstępne szacunki wskazują na to, że w 2007 r. wzrost cen będzie podobny jak rok wcześniej.

Cena zestawu 31 maszyn rolniczych

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Cena zestawu 31 maszyn rolniczych

Skutki wzrostu cen sprzętu rolniczego łagodziły częściowo większy dostęp do środków pomocowych i dopłaty obszarowe. Nie zniwelowała ich także pewna poprawa koniunktury w rolnictwie polskim po wejściu Polski do UE. Relacje cen maszyn rolniczych do cen zbóż początkowo pogorszyły się. Poprawa nastąpiła dopiero w 2007 r. Rosła cena zestawu 31 maszyn wyrażona w tonach ziemniaka. Zmiany relacji cen były natomiast początkowo korzystne dla producentów buraków cukrowych. Jednak już w 2006 r. nastąpiło ich pogorszenie.

Dynamika ceny zestawu środków mechanizacji rolnictwa

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Dynamika ceny zestawu środków mechanizacji rolnictwa

Wzrost ceny zestawu maszyn wyrażony w litrach mleka wyniósł w 2004 r. – 3 proc., w 2005 r. – 12 proc. i w 2006 r. – 18 proc. Poprawa relacji nastąpiła dopiero w 2007 r. Zestaw potaniał wówczas o 1 proc. w porównaniu do stanu z 2003 r. Ceny zestawu maszyn liczone w tonach żywca wołowego były w trzech kolejnych latach niższe niż w 2003 r. (o 7 proc. w 2004 r., o 10 proc. w 2005 r. i o 5 proc. w 2006 r.). W 2007 r. nastąpiło pogorszenie relacji.

Dynamika ceny zestawu środków mechanizacji rolnictwa

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Dynamika ceny zestawu środków mechanizacji rolnictwa

Niezwykłe ożywienie w handlu maszynami odnotowano przed 1 maja 2004 r., a więc przed wprowadzeniem 22-procentowego podatku VAT. Rolnicy spieszyli się, aby kupić maszyny po starych cenach. Ich sprzedaż wzrosła w 2004 r. o 50–80 proc. Po ożywieniu w pierwszych miesiącach 2004 r. popyt na niektóre środki mechanizacji rolnictwa w 2005 r. zmniejszył się, a w konsekwencji zmalały ich dostawy. Dostawy ciągników były mniejsze niż przed rokiem o 1,5 proc., pługów – o 12 proc., sadzarek ziemniaków – o 29 proc. Spadek sprzedaży maszyn stosowanych przy uprawie ziemniaków wiąże się ze zmniejszaniem powierzchni ich uprawy w Polsce. W 2006 r. odnotowano wzrost popytu na ciągniki (o 36 proc.), pługi (o 83 proc.) i sadzarki (o 37 proc.). W mniejszym stopniu zwiększyły się dostawy siewników nasion i kombajnów zbożowych. Natomiast o 5 proc. zmniejszyły się dostawy pras zbierających.

Ciągniki coraz większe

Dostawy ciągników na rynek krajowy

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Dostawy ciągników na rynek krajowy

Zmienia się też struktura dostarczanych maszyn. W 2006 r., w porównaniu z 2005 r., o 5 proc. zmniejszyły się dostawy ciągników o mocy do 18 kW, a o 22 proc. – ciągników o mocy 37–59 kW. Zwiększyła się podaż krajowa ciągników w pozostałych przedziałach mocy. W 2006 r. największy udział (31 proc.) miały jednostki z silnikami o mocy 59–75 kW.

W dostawach na rynek krajowy ciągników, siewników nasion i kombajnów zbożowych zwiększa się udział maszyn importowanych. Wzrostowi zainteresowania nimi sprzyja zmniejszanie się różnic cen w porównaniu do maszyn krajowych.

Popyt na maszyny zmienia się również pod wpływem wprowadzania nowoczesnych technologii i koncentracji produkcji w rozwojowych gospodarstwach rolniczych. Zmniejsza się na przykład popyt na maszyny i urządzenia nieodpowiadające standardom nowoczesnych technologii, m.in. tradycyjnych dojarek konwiowych, wypieranych przez dojarki z rurociągiem mlecznym. Zmiany wiążą się w tym przypadku ze zwiększaniem obsady zwierząt w gospodarstwach prowadzących rynkową produkcję mleka oraz z koniecznością spełnienia rosnących wymagań jakościowych.

Nasze miejsce

Udział rynku poszczególnych krajów UE

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Udział rynku poszczególnych krajów UE

W latach 2004–2006 wartość zakupów środków mechanizacji rolnictwa w Polsce wzrosła o blisko 40 proc. Dynamika tego wzrostu była wyższa od średniej dla 27 krajów UE, wynoszącej około 12 proc., oraz dla piętnastki „starych” krajów członkowskich – 8 proc. Ale jeszcze więcej niż w Polsce wzrosła wartość zakupów maszyn w dwunastu „nowych” krajach członkowskich, w których średni wzrost wyniósł 47 proc. Szybki wzrost w „nowych” krajach członkowskich, w tym w Polsce, zaczynał się jednak od bardzo niskiego poziomu początkowego. Wartość rocznych zakupów maszyn w Polsce stanowiła w 2006 r. zaledwie 4 proc. wartości zakupów w całej UE. Dla porównania udział naszego kraju w użytkowaniu ziemi rolniczej wynosi 9 proc.

Udział procentowy wybranych krajów UE

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Udział procentowy wybranych krajów UE

Popyt na środki mechanizacji rolnictwa wpływa na rozmiary ich produkcji. W 2004 r. produkcja większości rodzajów tych środków była większa niż przed rokiem, ale wciąż utrzymywała się na niskim poziomie. Pomimo wzrostu o 47,5 proc. Polska ustępowała w zakresie produkcji ciągników sześciu krajom piętnastki UE, zaangażowanym w tego typu produkcję. Według danych niemieckich w 2004 r. łączna produkcja w krajach UE (wraz z montażem) wyniosła 232 487 ciągników, w tym w Polsce – 8510 (3,7 proc.).

W 2005 r. produkcja ciągników w Polsce spadła o 30 proc. Mniejsza niż przed rokiem była produkcja sprzętu do uprawy roli (z wyjątkiem bron zębatych i glebogryzarek), rozsiewaczy nawozów mineralnych, maszyn do siewu i sadzenia, opryskiwaczy, silosokombajnów, kopaczek i kombajnów do zbioru ziemniaków, urządzeń sortujących do owoców i roślin okopowych, dojarek jedno- i dwustanowiskowych oraz parników węglowych. Wzrosła natomiast produkcja pras zwijających i kombajnów zbożowych.

W 2006 r. produkcja ciągników była o blisko 13 proc. większa niż rok wcześniej. Produkcja ciągników z silnikami o mocy 18–37 kW zwiększyła się o 18 proc., 59–75 kW – o 121 proc., 75–90 kW – o 47 proc., a ciągników o mocy ponad 90 kW – o 61 proc. Produkcja ciągników o mocy 37–59 kW spadła o 21 proc. Większa niż przed rokiem była produkcja sprzętu do uprawy roli, maszyn do siewu i sadzenia, opryskiwaczy, większości maszyn do zbioru roślin i produkcji zwierzęcej. Spadła produkcja pras zwijających, kopaczek do ziemniaków, urządzeń do czyszczenia i sortowania owoców i parników węglowych.

W pierwszym półroczu 2007 r. produkcja większości rodzajów maszyn wzrosła w porównaniu do stanu sprzed roku. Zmniejszyła się jedynie produkcja kombajnów zbożowych i parników węglowych.

Wartość zakupów

Dynamika wartości produkcji maszyn rolniczych w UE

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Dynamika wartości produkcji maszyn rolniczych w UE

W latach 2004–2006 wartość maszyn wyprodukowanych w Polsce zwiększyła się o blisko 32 proc. Wzrost ten był wyższy od średniej dla 27 krajów UE, gdzie wyniósł 11 proc., oraz dla piętnastki „starych” krajów członkowskich (9 proc.), lecz niższy od średniej w dwunastu „nowych” krajach członkowskich, wynoszącej 36 proc. W 2006 r. udział Polski w unijnej produkcji maszyn rolniczych wyniósł zaledwie 3 proc.

Dynamika wartości sprzedaży maszyn rolniczych w UE

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Dynamika wartości sprzedaży maszyn rolniczych w UE

Po wejściu Polski do UE rosła wartość zakupów i produkcji maszyn mierzona w pieniądzu. Jednocześnie obserwowano zarówno wzrost, jak i spadki produkcji i podaży krajowej poszczególnych środków mechanizacji. O wyższej dynamice wzrostu w wymiarze pieniężnym przesądziło ożywienie na rynku maszyn droższych, zwłaszcza kombajnów zbożowych. Nabywcami droższego sprzętu są właściciele rozwojowych gospodarstw rodzinnych oraz gospodarstw wielkoobszarowych, a także przedsiębiorcy świadczący usługi mechanizacyjne. Przy dużej skali produkcji w tego typu gospodarstwach oraz znacznych rozmiarach zadań usługowych, niezbędne są maszyny o wyższej wydajności i niezawodności. Gospodarstwa te mają też większe możliwości uzyskania środków pomocowych, z których korzystanie przy zakupach maszyn wiąże się z koniecznością uprzedniego zainwestowania własnego kapitału. Rolnicy mniej zamożni częściej kupują tańszy sprzęt używany.

Autor jest pracownikiem naukowym Instytutu Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa w Warszawie

Źródło: "Farmer" 03/2008

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.86.28
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!