PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Orka wciąż na topie

Orka wciąż na topie

Autor: Kamil Karkowski, Karol Hołownia

Dodano: 25-10-2014 07:27

Orka to jedna z najbardziej czaso- i energochłonnych prac polowych. Dlatego niezwykle ważny jest odpowiedni wybór i konfiguracja narzędzia do jej wykonania - pługa. Oferta narzędzi jest ogromna, a lista konfiguracji może przyprawić o zawrót głowy. W "temacie numeru" omawiamy najważniejsze elementy konstrukcji nowoczesnych pługów i ich wyposażenia, aby ułatwić wybór narzędzia optymalnie dopasowanego do potrzeb gospodarstwa.



Nowoczesny pług to skomplikowane narzędzie, w którym łączy się różne rozwiązania w konstrukcji głowicy, ramy, regulacji szerokości pracy czy zabezpieczeń korpusów. Oprócz elementów stricte mechanicznych dochodzą układy hydrauliczne, hydro-pneumatyczne, a nawet sterowanie elektroniczne. Bardzo ważne są detale elementów roboczych i regulacje ich ustawienia, które w bezpośredni sposób wpływają na jakość wykonanej pracy. Wszystko po to, aby móc optymalnie dopasować narzędzie do potrzeb danego gospodarstwa. Znajomość oferowanych rozwiązań pomoże w podjęciu właściwej decyzji.

ORKA BEZ ZAGONÓW

Obracalny czy zagonowy? To pytanie jest dzisiaj właściwie rozstrzygnięte. Wraz ze wzrostem powierzchni gospodarstw i upraw konstrukcje obracalne wypierają tradycyjne. Przykładem może być oferta pługów Overum, z której odsetek sprzedaży pierwszej grupy narzędzi sięga 90 proc. Zakup pługa zagonowego jest uzasadniony przede wszystkim jeśli prowadzimy uprawy na polach wskich, o niewielkich powierzchniach. Poza tym pług zagonowy jest znacznie mniej skomplikowany, a co za tym idzie - zdecydowanie tańszy od obrotowego w zakupie (nawet o 50 proc.) ieksploatacji (np. nie zużywa się głowica). Jest też znacznie mniej wymagający co do mocy i udźwigu współpracującego ciągnika. Do głównych zalet pługów obracalnych można zaliczyć wyższą wydajność niż zagonowych (co najmniej 10 proc.), łatwiejsze wykończenie pola i dobre wyrównanie (brak bruzd). Poza tym podwójna liczba korpusów zwiększa dwukrotnie żywotność elementów roboczych, oszczędzając tym samym czas na ich wymianę.

Jednym z ważniejszych kryteriów przy wyborze pługa jest rodzaj ramy. Im większy prześwit pod ramą i odstęp między korpusami - tym mniejsza szansa na zapychanie. Trzeba jednak pamiętać, że takie pługi mają większą masę i potrzebują większej siły uciągu. Dlatego zdarza się, że na przykład określona przez producentów moc ciągnika potrzebna do współpracy z dwoma pługami czteroskibowymi obracalnymi może być inna. Nawet w obrębie oferty jednego producenta, mimo takiej samej liczby korpusów, pługi mogą mieć inne zapotrzebowanie na moc. To efekt różnic w budowie, wyposażeniu i zastosowanych rozwiązaniach. Przykładem mogą być pięciokorpusowe (obracalne) pługi firmy Kuhn, gdzie do modelu Master 103 T-5 zaleca się dopuszczalną moc ciągnika 150 KM, natomiast Multi-Master 153 NSH to aż 225 KM. Różnica w zapotrzebowaniu na moc wynika również z rodzaju zabezpieczeń (śrubowe i hydrauliczne).

Jeśli mamy do czynienia z glebami mozaikowymi, gdzie opór stawiany pługowi przez glebę znacząco się różni, dobrym rozwiązaniem może okazać się hydrauliczna regulacja szerokości pracy narzędzia. Bezstopniowy dobór tego parametru pracy jest dokonywany komfortowo z kabiny ciągnika, a aktualnie ustawiona szerokość jest najczęściej pokazywana na pługu za pomocą mechanicznego wskaźnika. W ten sposób wykorzystamy optymalnie moc ciągnika, osiągając możliwie najlepszą wydajność. Ponadto regulacja taka przyda się na zakończeniach przy skraju pól.

ISTOTNA GŁOWICA

Jednym z głównych elementów konstrukcyjnych pługów jest wieżyczka płużna z głowicą. Element umożliwia sprzęg maszyny z ciągnikiem, jednocześnie ze względu na połączenie z TUZ ciągnika oraz ramą odpowiada za przenoszenie dużych obciążeń. W zasadzie większość stosowanych w pługach obrotowych głowic zawieszona jest na osi o średnicy od 80 do 180 mm (najczęściej 120 mm, a w przypadku pługów do ciągników o mocy ok. 300 KM: 150-180 mm). Im większa głowica, tym większy zakres przenoszonych obciążeń, a co za tym idzie - pług może być agregowany z mocniejszymi ciągnikami. Pług z możliwością dołączenia kolejnego modułu korpusu np. "4+" powinien mieć mocniejszą głowicę od zwyczajnej "4-ki".

W większości przypadków w głowicach instalowane są łożyska toczne igiełkowe bądź stożkowe łożyska wałeczkowe. Wewnątrz głowicy są umieszczone z reguły węże hydrauliczne odpowiedzialne za dostarczenie oleju do układu obracającego pług lub zabezpieczeń hydraulicznych.

Sama konstrukcja wieżyczek jest niemal identyczna. Zazwyczaj sprzęg z ciągnikiem odbywa się za pomocą dolnych ramion TUZ oraz jednego z 3-5 otworów, w tym otworu eliptycznego. Wyjątkiem są głowice pługów Pöttinger wyposażonych w system Traction Control. Podstawowym elementem tego systemu jest siłownik hydrauliczny umieszczony pionowo wzdłuż wieżyczki pługa. Na jego końcu znajduje się kołyska umieszczona w podłużnym otworze, z którą połączony jest górny łącznik hydrauliczny. Poprzez wysunięcie siłownika mamy możliwość regulowania stopnia przenoszenia masy pługa na tylną oś ciągnika. Jest to istotne w przypadku pracy na zmiennych i ciężkich glebach.

Oczywiście zmianę dociążenia ciągnika umożliwia EHR, ale regulowanie dociążenia dedykowanym siłownikiem umieszczonym na pługu jest bardziej precyzyjne.

NIEPRZYPADKOWY OBRÓT

Ułożyskowanie głowicy pługa ułatwia jego obrót. Sama czynność zazwyczaj sterowana jest za pomocą zaworu, który odwraca kierunek przepływu oleju po osiągnięciu przez ramę pozycji centralnej. Nieco innym rozwiązaniem (spotykanym głównie w pługach półzawieszanych) są układy, w których za obrót pługa odpowiada przekładnia zębata zasilana dwoma siłownikami hydraulicznymi. Rozwiązanie to jest nieco bardziej skomplikowane. Jego zaletą jest natomiast pełna kontrola nad obrotem pługa (w przypadku jednego siłownika bez przekładni w środkowym położeniu podczas obrotu pług porusza się, wykorzystując jedynie siłę bezwładności - stąd typowe dla pługów obrotowych szarpnięcie podczas obrotu).

Sam obrót dokonywany jest zazwyczaj poprzez obrót korpusów nad ramą. Zaletą tego rozwiązania jest przede wszystkim fakt, że środek ciężkości pługa przenoszony jest wówczas nisko nad powierzchnią pola. Problem dotyczy natomiast wykonywania zabiegu orki z wykorzystaniem mniejszych ciągników, których podnośnik nie jest w stanie "wydźwignąć" pługa na odpowiednią wysokość. Z pomocą w tym zakresie przychodzą pługi z możliwością obrotu poprzez przeniesienie korpusów pod ramą pługa (np. Overum Xcelsior BX). Wadą tego rozwiązania jest natomiast brak możliwości agregowania pługów z wałami zintegrowanymi. W przypadku wyposażenia pługa w ramię do wałów ciąganych każdorazowo musi być ono przysunięte do ramy pługa.

Kolejnym rozwiązaniem na które warto zwrócić uwagę są siłowniki pozwalające na liniowanie pługa (rozwiązanie spotykane zazwyczaj w przypadku większych konstrukcji). Pługi doposażone są wówczas w zawór hydrauliczny oraz siłownik (w niektórych maszynach siłownik z tzw. pamięcią, pozwalający po obrocie na powrót korpusów do określonego położenia), który na czas obrotu maszyny liniuje ramę pługa, zwiększając tym samym prześwit pod narzędziem. W ten sposób zmniejsza się też zamach ramy z korpusami. Ponadto liniowanie ramy przyda się do transportu - narzędzie nie będzie wystawało poza obrys ciągnika.

NIEZBĘDNE KOŁO

Standardowym wyposażeniem wszystkich pługów jest koło kopiujące, które we współpracy z TUZ odpowiada za głębokość pracy pługa. W przypadku pługów zawieszanych sama konstrukcja koła jest na ogół zbliżona. Różnić się może zazwyczaj jedynie sam sposób regulowania głębokości roboczej. Sporo różnic znajdziemy natomiast w przypadku maszyn półzawieszanych. Część producentów oferuje bowiem pojedyncze koła umieszczone przy ramie na wysokości ostatniego/przedostatniego korpusu (np. pługi Pöttinger). Inni do swoich maszyn oferują tzw. wózki jezdne umieszczone za ostatnim korpusem (np. Kuhn Manager). Zaletą tych pierwszych jest przede wszystkim fakt, że koło znajduje się w obrębie pracy pługa, a zatem ostatni korpus pługa przykrywa ślad koła. Jest to istotne w przypadku pracy na skraju pola i omijania przeszkód. Kolejną zaletą jest fakt, że koło porusza się bliżej bruzdy, cechując się tym samym lepszymi właściwościami co do kopiowania terenu.

Zalety rozwiązania z tzw. wózkiem jezdnym ujawniają się jednak przy poruszaniu się po drogach. Pług jest wówczas bardziej stabilny, przez co możliwe jest osiąganie wyższych prędkości transportowych. Wózek z dwoma kołami ma dodatkową zaletę wynikającą z faktu, że masa pługa rozkłada się równomiernie na dwa koła, przez co niezależnie od panujących warunków koła kopiujące nie tworzą kolein. Fakt umieszczenia wózka w tylnej części pługa dodatkowo gwarantuje możliwość przeniesienia w większym stopniu masy pługa na ciągnik.

Ogromne znaczenie w przypadku maszyn półzawieszanych mają wymiary kół. Np. w austriackim Pöttingerze są z reguły koła kopiująco-transportowe w rozmiarze 500/45 R22.5. Firma Overum oferuje natomiast ogumienie w rozmiarze 420/70 R 24.

Zastosowania wózka transportowego wymagają również konstrukcje pługów o dużej liczbie korpusów (z reguły powyżej 8). Wózek oddziela przednią i tylną część pługa, pozwalając na niezależne zagłębianie się obu części. W praktyce za wózkiem znajduje się zaczep umożliwiający agregowanie kolejnych korpusów, które z reguły są typowymi pługami z oferty producenta (taka sytuacja jest np. w przypadku pługów firmy Kverneland).

Mimo że konstrukcje te na pierwszy rzut oka wyglądają dość skomplikowanie, w praktyce do ich obsługi wystarczy jedna, rzadziej dwie pary złącz hydraulicznych, które pozwalają na jednoczesne liniowanie, obrót oraz zagłębianie poszczególnych części pługa.

NIEODŁĄCZNA ELEKTRONIKA

Wydawałoby się, że w zakresie konstrukcji pługów nie ma już co zmieniać, tymczasem producenci rokrocznie zaskakują nas nowymi i ciekawymi rozwiązaniami. W ostatnich latach sporo zmian dotyczy przede wszystkim samego sterowania maszynami, które coraz częściej są wyposażane w rozbudowane układy elektroniczne.

Na zeszłorocznej wystawie Agritechnica firma Lemken zaprezentowała sterownik TurnContro Pro, który umożliwia sterowanie większością funkcji pługa w technologii Isobus. Sterowanie pługiem może odbywać się zatem za pomocą dedykowanego komputera CCI 200 lub systemu elektronicznego ciągnika z gniazdem Isobus. Terminal CCI 200 jest bardzo przejrzysty, a w celu ułatwienia obsługi może współpracować również z dżojstikiem i dźwignią wielofunkcyjną. W standardowej opcji sterownik kontroluje obrót, szerokość pracy, kąt pracy oraz głębokość roboczą pługa. W dodatkowej opcji za pomocą sterownika można regulować również szerokość pracy pierwszej skiby, położenie wału czy ciśnienie w układzie hydraulicznym zabezpieczającym korpusy.

Nie jest nowością również wykorzystanie w orce systemów rolnictwa precyzyjnego oraz GPS. Mowa o systemie GeoPloughX, który w połączeniu z pługiem o zmiennej szerokości roboczej umożliwia wykonanie zabiegu z większą wydajnością i precyzją. Jednym z podstawowych narzędzi wykorzystywanych przez system jest sterownik AutoPilot, którego zadaniem jest pozyskiwanie informacji o aktualnym położeniu agregatu. Ze względu na wysoką precyzję działania układu wymagany jest przy tym najwyższy stopień dokładności (1-2 cm) uzyskiwany z wykorzystaniem stacji RTK. Poza tym w skład zestawu wchodzi również sterownik GeoPloughX, którego zadaniem jest sterowanie umieszczonym na pługu elektrozaworem, który z kolei steruje siłownikiem hydraulicznym odpowiedzialnym za utrzymanie zadanej szerokości roboczej pługa. Szczególne znaczenie ma to na terenach pagórkowatych. W przypadku systemu GeoPloughX funkcję kontrolną pełni potencjometryczny czujnik skrętu skalibrowany, tak aby w czasie rzeczywistym mierzyć szerokość pracy każdego z korpusów.

AutoPilot służy w tym przypadku do wyznaczenia i określenia odległości aktualnego położenia maszyny od linii bazowej. Aktualna wartość błędu przekazywana jest następnie do sterownika GeoPloughX, który z pomocą elektrozaworu dokonuje korekty szerokości pracy pługa. W większości przypadków linią bazową jest pierwszy przejazd A-B. Istnieje jednak możliwość ręcznego wyznaczenia optymalnej linii bazowej, co ma szczególne znaczenie w pracy na polach o niekorzystnym w uprawie kształcie. W przypadku orki na polu w trakcie trójkąta istnieje np. możliwość zaplanowania ostatniego przejazdu jako linii prostej przy samej granicy pola. Przez cały okres pracy pługa system będzie sterował nim tak, aby w ostatnim przejeździe pracować z maksymalną szerokością roboczą. Ze względu na zmienne warunki uprawy system ma możliwość ograniczenia minimalnej oraz maksymalnej szerokości pracy narzędzia.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (9)

  • rol-nick 2015-01-23 00:18:29
    to straszne Krystian

    I co my teraz biedne małe żuczki zrobimy?
  • Krystian 2015-01-22 23:55:51
    Wybrane wady orki wg Zimnego
    - niszczenie naturalnej warstwy ochronnej gleby

    (roślinności, resztek organicznych),

    - zmniejszenie nośności gleby,

    - sprzyjanie erozji wietrznej i wodnej,

    - przesuszanie warstwy ornej,

    - zmniejszanie populacji geobiontów,

    -wyorywanie nasion chwastów, kamieni i martwicy

    glebowej,

    - tworzenie podeszwy płużnej i zaskorupienia,

    - siew po odleżeniu się roli lub jej zagęszczaniu,

    - niska wydajność i wysoka energochłonność
  • w-40 2014-11-19 17:35:07
    Tylko że u sąsiada nie robią wielkiej szkody bo ryją płytko i na wiosnę wszystko się zabliźni . A jak skończą u sąsiada to przyjdą na wiosnę do ciebie i będą ryć tak głęboko jak było zaorane .
  • Do maniek 2014-11-19 17:24:44
    codzienna wizyta dzików ponieważ w glebie jest więcej dżdżownic niż u Cebie na polu
  • Maniek 2014-11-19 17:04:07
    Ja orzę ssiad nie moja pszenica ok u sasiad codzienna wizyta dzikow
  • kissmy... 2014-11-18 15:42:39
    niektórzy jeszcze podorywki praktykują i bardzo dobrze, różnorodność to podstawa zrównoważonego rozwoju, jednak obecnie preferuje się ekologiczne i efektywne metody produkcji (niskie straty wody i składników pokarmowych) http://www.agengpol.pl/LinkClick.aspx?fileticket=ejNqJvPEHDg%3d&tabid=144
  • prosiak 2014-11-13 11:15:41
    orka jest ble...
    https://www.youtube.com/watch?v=OaY-WKTgKHw
  • Krystian 2014-10-31 19:17:24
    https://www.youtube.com/watch?v=8cujjGcNz2o
  • rolnik 2014-10-27 22:35:42
    na jaką głębokość orać ??? nic w tym nie wiecie......
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.83.221
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!