PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Rozpylacze do upraw polowych

Realizacja zapisów integrowanej ochrony roślin wymaga stosowania odpowiedniego sprzętu oraz jego świadomej i fachowej obsługi. W tym zakresie jednym z najważniejszych problemów jest dobór właściwych rozpylaczy.



Oferta rozpylaczy rolniczych jest bardzo szeroka - obejmuje typy i rodzaje pozwalające na wykonywanie specjalistycznych zabiegów w różnych warunkach pogodowych i eksploatacyjnych. W uprawach polowych zdecydowanie dominują rozpylacze ciśnieniowe. W tej grupie najpowszechniej stosowane są wszelkie wersje rozpylaczy płaskostrumieniowych.

STANDARD ISO

Ciśnieniowe rozpylacze płaskostrumieniowe zostały znormalizowane według norm ISO (Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej). Normalizacji podlegają parametry decydujące o jakości pracy rozpylaczy, takie jak:

- powtarzalność wydatku cieczy;

- równomierność rozkładu poprzecznego cieczy;

- kąt rozpylania,

oraz parametry użytkowe umożliwiające wymienne ich stosowanie, tzn. średnica zewnętrzna i kolorystyka w powiązaniu z oznaczeniem rozmiaru rozpylaczy mówiącym o wydatku cieczy. Związek między kolorem, symbolem i wydatkiem rozpylaczy obrazuje rysunek 1. Wykres przedstawia wydatek rozpylaczy różnych rozmiarów (kolorów) i ciśnieniu roboczym 3 barów. Ciśnienie to stanowi środkową wartość z zalecanego zakresu ciśnień roboczych dla większości ciśnieniowych rozpylaczy płaskostrumieniowych (1,5-5,0 barów). Warto zauważyć, że na podstawie liczbowego symbolu oznaczającego rozmiar rozpylacza można łatwo obliczyć jego wydatek. Z dużym przybliżeniem, wystarczającym do celów praktycznych, symbol traktowany jako ułamek dziesiętny (np. symbol 03 należy traktować jako wartość 0,3), pomnożony przez liczbę 4 daje wydatek rozpylacza oznaczonego tym symbolem przy ciśnieniu 3 barów. I tak najpowszechniej stosowane rozpylacze niebieskie o rozmiarze 03 mają przy ciśnieniu 3 barów wydatek wynoszący 1,2 l/min (0,3 x 4 = 1,2), niezależnie od producenta, jeśli tylko są znormalizowane wg standardu ISO.

Kolorystyka powiązana z rozmiarem rozpylaczy ułatwia zatem ich identyfikację i umożliwia szybkie oszacowanie wydatku, a co za tym idzie - realizowanej przez nie dawki cieczy. Rysunek 1. wskazuje poglądowo na jeszcze jedną istotną właściwość, a mianowicie fakt, że im większy rozmiar rozpylacza (większy wydatek), tym większe krople wytwarza. W ramach jednego typu rozpylaczy, np. standardowych rozpylaczy płaskostrumieniowych w zakresie rozmiarów od 01 do 06, wytwarzane krople mogą się mieścić aż w trzech lub nawet czterech klasach wielkości. Jakości rozpylania i klasyfikacji wielkości kropel poświęcony jest kolejny artykuł.

RODZAJE ROZPYLACZY

W celu zapewnienia wysokiej precyzji zabiegów konieczne jest stosowanie odpowiednich rodzajów rozpylaczy. Ramy tego artykułu nie pozwalają na opis wszystkich oferowanych na rynku rozpylaczy. Poniższe zestawienie obejmuje natomiast zalecane typy rozpylaczy (tabela), które umożliwiają wykonanie wszelkiego rodzaju zabiegów w różnych fazach wzrostu upraw polowych i w różnych warunkach pogodowych. Zostały one pogrupowane według rodzajów określających efekt działania.

Wszystkie opisane rozpylacze do stosowania środków ochrony roślin, oprócz krańcowych i pasowych, wytwarzają strumień rozpylonej cieczy o kącie 110° lub 120°, a w pojedynczych przypadkach także 95° lub 100° (tabela). Zalecane zakresy ciśnień roboczych dla rozpylaczy różnych producentów w poszczególnych grupach nie zawsze się pokrywają, dlatego podane niżej wartości mają charakter orientacyjny. Szczegółowe zalecenia producenci zamieszczają w katalogach swoich produktów.

ROZPYLACZE STANDARDOWE

W grupie tej znajdują się tradycyjne rozpylacze płaskostrumieniowe, które w zakresie najpowszechniej stosowanych rozmiarów od 01 do 04, pozwalających na realizacje dawek cieczy od 50 do 600 l/ha, wytwarzają krople drobne lub średnie. Rozmiary większe niż 05 produkują także krople grube. Rozpylacze standardowe pracują zwykle w zakresie ciśnień od 1,5 do 5 barów. Należy pamiętać, że pod niesienie ciśnienia w celu zwiększenia wydatku rozpylacza powoduje jednocześnie spadek wielkości kropel. W przypadku rozmiarów od 025 do 04 może to być zmiana o klasę wielkości (ze średnich na drobne).

Drobne i średnie krople bardzo dobrze pokrywają powierzchnię opryskiwanych obiektów, stanowiąc przesłankę poprawnej skuteczności środków ochrony roślin, szczególnie tych, które działają kontaktowo, a na roślinach powierzchniowo. Ze względu jednak na podatność drobnych kropel na znoszenie rozpylacze standardowe powinno się stosować tylko w optymalnych warunkach pogodowych, tzn. gdy prędkość wiatru nie przekracza 1,5 m/s. Ponadto drobne krople z lepszym efektem osiadają na bardzo drobnych obiektach, takich jak wschodzące chwasty, oraz na obiektach pionowych, np. chwastach jednoliściennych, źdźbłach zbóż czy niektórych gatunkach warzyw. Rozpylacze drobnokropliste przy użyciu obniżonych dawek cieczy można także wykorzystać do opryskiwania roślin pokrytych niezbyt obfitą rosą. Ponadto małe rozmiary tych rozpylaczy (01, 015 i 02) są stosowane na opryskiwaczach polowych PSP (z pomocniczym strumieniem powietrza) do realizacji niskich dawek cieczy w zakresie od 50 do 150 l/ha. Ze względu na penetracyjną i przeciwznoszeniową funkcję wspomagającego strumienia powietrza w technice PSP stosuje się niemal wyłącznie rozpylacze drobnokropliste.

ROZPYLACZE EŻEKTOROWE JEDNOSTRUMIENIOWE

Zgodnie ze swoją nazwą w rozpylaczach tych przyspieszony przepływ cieczy w wąskim kanale powoduje zjawisko eżekcji, tzn. powstanie podciśnienia i zassanie powietrza z zewnątrz przez otwór w bocznej ściance kanału (rysunek 2.). Powietrze miesza się z cieczą, utrudniając podczas rozpylania tworzenie się drobnych kropel. Te, które powstają, są średnie, grube lub bardzo grube i wypełnione pęcherzykami powietrza. Ponieważ mają dużą masę, są mało podatne na znoszenie i dopiero w kontakcie z powierzchnią opryskiwanego obiektu rozpadają się na drobne krople. W efekcie tego pokryta przez ciecz powierzchnia jest większa niż w przypadku podobnie dużych, lecz pełnych kropel. Doniesienia badaczy w kwestii porównania stopnia pokrycia uzyskiwanego przy użyciu grubokroplistych rozpylaczy eżektorowych i drobnokroplistych rozpylaczy standardowych nie są jednoznaczne. Większość z nich przemawia za większym pokryciem dla rozpylaczy drobnokroplistych, lecz są i takie, które nie wykazują różnic. Pomiary przeprowadzone w warunkach polowych przy wietrze powodującym istotne znoszenie drobnych kropel wskazują wręcz na większe pokrycie w wyniku działania rozpylaczy eżektorowch. Fakt ten decyduje o przeznaczeniu tych rozpylaczy. Należy je stosować w warunkach utrudniających nanoszenie rozpylonej cieczy na rośliny, tzn. podczas wietrznej pogody oraz przy dużej prędkości roboczej opryskiwacza (ponad 8 km/h). Są one także bardzo przydatne w warunkach wysokiej temperatury i niskiej wilgotności powietrza, gdyż z drobnych kropel szybko odparowuje woda. Ponadto duża energia ciężkich kropel z rozpylaczy eżektorowych decyduje o ich dobrych właściwościach penetracyjnych w wysokich i gęstych uprawach.

Niektóre rozpylacze eżektorowe produkują strumień cieczy odchylony do tyłu o kilkanaście stopni (ASJ CFA-T - 13°; Hypro GA - 15°). Odchylenie do tyłu ma kompensować skierowaną do przodu prędkość nadawaną ciężkim kroplom przez szybko jadący opryskiwacz. Dzięki temu poprawia się równomierność nanoszenia cieczy na najazdowych i odjazdowych powierzchniach roślin. Jeśli bowiem strumień grubych kropel skierowany jest pionowo w dół, to przy dużej prędkości roboczej naniesienie jest zwykle większe na powierzchniach najazdowych.

Rozpylacze eżektorowe oferowane są w wersji długiej i kompaktowej. Z reguły rozpylacze długie pracują przy wyższym zakresie ciśnień (3,0-8,0 barów) i produkują krople grube oraz bardzo grube, a w przypadku dużych rozmiarów i niskich ciśnień - także ekstremalnie grube. Są one wypierane z rynku przez wygodniejsze w użytkowaniu rozpylacze w wersji kompaktowej, dla których zalecane ciśnienie pokrywa się zwykle z zakresem stosowanym dla rozpylaczy standardowych (1,5-6,0 barów). Rozpylacze kompaktowe wytwarzają krople grube i bardzo grube oraz średnie dla małych rozmiarów i wysokich ciśnień.

ROZPYLACZE EŻEKTOROWE KRAŃCOWE

Rozpylacze krańcowe produkują asymetryczny, jednostronnie "obcięty" strumień rozpylonej cieczy, ograniczając kąt strumienia do 80°. Rozpylacze te montowane są na końcu belki polowej i wykorzystywane podczas opryskiwania skraju pola, tworząc ostrą granicę opryskiwanego obszaru. Jednostronne zmniejszenie szerokości działania rozpylacza w połączeniu z grubymi kroplami daje bardzo dobry efekt ograniczenia znoszenia cieczy. Rozpylacze krańcowe mają zatem zastosowanie wszędzie tam, gdzie konieczna jest minimalizacja ryzyka przedostania się środków ochrony roślin na sąsiednie uprawy lub na wrażliwe obiekty znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie pola.

ROZPYLACZE EŻEKTOROWE DWUSTRUMIENIOWE

Rozpylacze dwustrumieniowe są najbardziej spektakularnym przejawem upowszechnionego postępu, jaki dokonał się w ostatnich latach w technice ochrony upraw polowych. Dzięki swoim zaletom szybko powiększają grono użytkowników, znajdując coraz szersze zastosowanie. Jak wynika z tabeli 1., niemal wszyscy producenci rozpylaczy mają je w swojej ofercie. W najpowszechniejszej wersji produkują one dwa strumienie rozpylonej cieczy o symetrycznym układzie, tzn. jeden jest odchylony o 30° do przodu, a drugi o 30° do tyłu. Opryskiwanie przy użyciu dwóch grubokroplistych strumieni zwiększa i wyrównuje naniesienie na trudne do opryskania pionowe powierzchnie roślin oraz poprawia penetrację kropel w uprawie. Działanie strumieniami cieczy pod pewnym kątem, i to z dwóch stron, ułatwia także dotarcie z fungicydami i insektycydami na dolne powierzchnie liści oraz z herbicydami do chwastów wschodzących w cieniu roślin uprawnych. Zastosowanie rozpylaczy dwustrumieniowych jest zatem bardzo wszechstronne. Mogą być stosowane ze wszystkimi rodzajami środków ochrony roślin, od bardzo wczesnych do późnych faz wzrostu oraz przy zróżnicowanych warunkach pogodowych.

Istnieją wersje rozpylaczy dwustrumieniowych o asymetrycznym układzie strumieni w taki sposób, że kąt odchylenia strumienia do przodu jest mniejszy niż odchylonego do tyłu. Rozpylacz TurboDrop HiSpeed (TDAT) o układzie strumieni 10°/50° jest przeznaczony do stosowania przy bardzo wysokich prędkościach roboczych, przekraczających 12 km/h. Przesunięcie układu strumieni do tyłu kompensuje prędkość, jaką nadaje kroplom jadący opryskiwacz, co w efekcie sprawia, że rzeczywisty kierunek strumieni z rozpylaczy będących w ruchu jest zbliżony do układu symetrycznego. W przypadku rozpylacza TeeJet AI3070 przedni strumień działa pod kątem 30°, podczas gdy tylny jest odchylony aż o 70°. Zadaniem pierwszego jest penetracja w głąb uprawy, a drugiego - nanoszenie cieczy w górnej warstwie łanu, np. na kłosach i liściach flagowych zbóż. Jest to zatem rozpylacz szczególnie przydatny do przeprowadzenia zabiegu T3 w zbożach polegającego na zwalczaniu chorób i szkodników atakujących kłosy.

Podobny efekt jak w przypadku działania rozpylaczy dwustrumieniowych można uzyskać przy zastosowaniu kołpaków dwurozpylaczowych. Dostępne są kołpaki o układzie kierunków działania strumieni: 30°/30°, 45°/45° oraz 10°/50°. Rozwiązanie to umożliwia jednoczesne opryskiwanie upraw przy użyciu dwóch rozpylaczy o różnych wydatkach lub wielkościach kropel w zależności od celu i zadania zabiegu.

ROZPYLACZE PASOWE

Rozpylacze pasowe zapewniają równomierne nanoszenie środka ochrony roślin na całej szerokości strumienia cieczy o kącie 80°. Są one najczęściej wykorzystywane w uprawach rzędowych do pasowego nanoszenia herbicydów selektywnych w rzędach roślin z jednoczesnym zabiegiem mechanicznego zwalczania chwastów w międzyrzędziach. Opryskiwanie pasowe pozwala na daleko idące oszczędności herbicydów wynikające z selektywnego ich stosowania. Wynoszą one co najmniej 50 proc. Dostępne są także rozpylacze pasowe w wersji eżektorowej i dwustrumieniowej.

ROZPYLACZE WACHLARZOWE

Nawozy dolistne można aplikować omówionymi powyżej rozpylaczami do stosowania środków ochrony roślin, lecz nawozy doglebowe, takie jak RSM, należy nanosić przy użyciu rozpylaczy, które w możliwie najmniejszym stopniu zwilżają rośliny. Oznacza to konieczność stosowania maksymalnie dużych kropel lub wręcz ciągłych strumieni powodujących spływanie cieczy z roślin na glebę. Pierwszy warunek spełniają rozpylacze wachlarzowe działające na zasadzie uderzeniowej (refleksyjnej), tzn. ciecz rozbijana jest na ekstremalnie duże krople, gdy pod ciśnieniem trafia w poprzecznie usytuowaną powierzchnię, tworząc szeroki strumień w kształcie wachlarza.

W celu zminimalizowania ryzyka poparzenia upraw przez RSM rozpylacze wachlarzowe najlepiej stosować przedsiewnie lub tuż przed wschodem roślin (maksymalnie 3 dni po siewie). Po wschodach można je stosować przed rozpoczęciem wegetacji wiosną oraz we wczesnych fazach rozwojowych, gdy rośliny są mniej wrażliwe na działanie nawozu (w zbożach do fazy strzelania w źdźbło, w rzepaku do wykształcenia rozety). W uprawach szczególnie wrażliwych na działanie RSM, takich jak kukurydza i ziemniaki, po wschodach najlepiej stosować węże rozlewowe lub montować rozpylacze wachlarzowe na systemie Dropleg, nanosząc nawóz bezpośrednio na glebę w międzyrzędziach.

ROZPYLACZE WIELOOTWOROWE

Rozpylacze te rozlewają płynne nawozy w formie ciągłych strumieni, minimalizując ryzyko kontaktu roślin z cieczą. Oferowane są z liczbą otworów od 3 do 7. W zależności od konfiguracji otworów strumienie cieczy działają w jednej płaszczyźnie lub przestrzennie, tworząc szkielet parasola albo stożka. Ciecz rozlewana w formie ciągłych strumieni bardzo łatwo spływa z roślin, minimalizując ich zwilżenie i tym samym ryzyko wystąpienia fitotoksyczności. Z tego powodu rozpylacze wielootworowe można wykorzystać w nieco większym zakresie niż wachlarzowe, tzn. w pełnym okresie stosowania RSM w uprawach mało wrażliwych na działanie nawozu, takich jak zboża i rzepak, a nawet buraki cukrowe. W bardzo wrażliwej na RSM kukurydzy rozpylacze wielootworowe stosuje się przedsiewnie, a pogłównie nawóz rozlewa się już tylko przy użyciu węży rozlewowych lub systemu Dropleg.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.225.31.188
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!