Koszty eksploatacji maszyn można podzielić na stałe (m.in. koszty amortyzacji, koszty ubezpieczeń i konserwacji maszyn) oraz zmienne (tj. koszty napraw, płynów eksploatacyjnych, obsługi maszyn i koszty paliwa). Koszty paliw zależą od ich ceny, na którą nie mamy bezpośredniego wpływu, ale na poziom ich zużycia - mamy. W przypadku ciągników rolniczych poprawne ich użytkowanie zależy od wielu czynników. Są one głównym i najbardziej uniwersalnym narzędziem w gospodarstwach, dlatego odpowiednia ich eksploatacja może wpłynąć na znaczącą redukcję kosztów paliwa.

Aby lepiej poznać zagadnienie, należy dokonać klasyfikacji czynników mających wpływ na zużycie paliwa i przyjrzeć się bliżej każdemu z nich z osobna.

Podstawa to dobór maszyn Odpowiedni dobór mocy ciągnika do wielkości gospodarstwa rolnego gwarantuje optymalny poziom zużycia paliwa.

Wysokie koszty produkcji można zaobserwować w małych gospodarstwach rolnych, gdzie nieodpowiedni dobór ciągnika do pracy powoduje straty paliwa. Ciągniki o dużej mocy współpracujące z małymi maszynami lub odwrotnie są głównym powodem wysokich nakładów energetycznych na wykonywaną pracę. Ciągniki względem wielkości gospodarstwa rolnego należy dobierać zgodnie z tzw. wskaźnikiem wyposażenia gospodarstwa w ciągniki w zależności od areałów rolnych (UR).

Kolejną przyczyną strat paliwa jest stan techniczny ciągnika. Warto jest wykonywać regularnie przeglądy techniczne, zwracać uwagę na odpowiednie wyregulowanie silnika oraz równe ciśnienie we wszystkich cylindrach. Moc wysłużonych ciągników z reguły odbiega od mocy nominalnej, co w konsekwencji sprowadza się do nieefektywnej pracy dużych, paliwożernych maszyn. W celu sprawdzenia, czy wydajność ciągnika jest w normie, można wykonać badania mocy ciągnika.

Tego rodzaju badania wykonuje na przykład Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach, gdzie zespół pracowników z laboratorium wykonuje pomiar mocy i zużycia paliwa ciągników w gospodarstwie.