Kłopoty związane z wyborem skrzyń biegów przeanalizujemy na przykładzie ciągników Massey Ferguson. Jeśli ktoś szuka np. kilkuletniego modelu z serii 6400, na pewno spotka egzemplarze z różnymi przekładniami. Najstarsi jej przedstawiciele mają standardową przekładnię Dynashift, w nieco nowszych standardem jest już Dyna-6. Ponadto równolegle produkowana była seria 7400, która właściwie różni się tylko wyższym standardem wyposażenia, a przy tym też zastosowaniem skrzyni bezstopniowej Dyna-VT (konstrukcja Fendta). Chcąc kupić mniejszy, kilkuletni ciągnik Massey Fergusona z serii 5400, również trzeba dokonywać wyborów między skrzyniami biegów Dynashift i Dyna-4. Pojawia się więc mnóstwo nazw: Dynashift, Dyna-4, Dyna-6, Dyna VT, które nie zawsze są jasne dla potencjalnych nabywców. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku innych marek, np. John Deere czy New Holland.

CZYM SIĘ KIEROWAĆ PRZY WYBORZE?

Przede wszystkim zawsze warto po prostu zapoznać się z poszczególnymi konstrukcjami. Na ogół najbardziej boimy się tego, czego nie znamy (nie zawsze słusznie). Niestety, często nie jest to łatwe ze względu na ograniczony dostęp do informacji technicznych na temat konstrukcji sprzed kilku i kilkunastu lat. Na szczęście w przypadku niektórych firm można zalogować się na stronie importera, by mieć dostęp do katalogów części, instrukcji obsługi czy prospektów.

Żeby ułatwić potencjalny wybór, postaramy się przybliżyć konstrukcję i możliwości najpopularniejszych skrzyń Dyna, a także podstawowe zasady ich eksploatacji. Pominiemy analizę skrzyni bezstopniowej Dyna-VT, która ze względu na odmienny charakter i złożoność funkcji zasługuje na oddzielny artykuł. Warto przypomnieć choćby fakt, że ma ona samodzielny obieg oleju, odizolowany od hydrauliki zewnętrznej.

Najprostszą konstrukcją skrzyni biegów, a jednocześnie najstarszą z wymienionych przekładni jest Dynashift. Dysponuje ona czterema podstawowymi zsynchronizowanymi biegami przełączanymi ręcznie, 4 półbiegami przełączanymi pod obciążeniem oraz wolnym i szybkim zakresem biegów (żółw/zając) przełączanymi przyciskiem przy dźwigni zmiany biegów. Opcjonalnie ciągniki z tą przekładnią mogły być wyposażone również w przełożenia pełzające włączane dźwignią na bocznej konsoli (obok dźwigni zmiany obrotów WOM). Zmiana zakresu biegów z wolnych na szybkie (żółw/zając) nie wymaga zatrzymania ciągnika, ale komputer pozwoli ją wykonać maksymalnie przy prędkości 13 km/h, podczas zmiany na wyższe prędkości i 8 km/h podczas przełączania na niższe biegi. Do załączenia biegów pełzających wymagane jest zatrzymanie ciągnika. Zmianę półbiegów wykonuje się bez użycia sprzęgła, przy czym komputer sterujący dba o racjonalność ich użycia - w niektórych sytuacjach może uniemożliwić zmianę.