Do siewu kukurydzy najczęściej stosowane są uniwersalne punktowe siewniki pneumatyczne: podciśnieniowe i, rzadziej spotykane, nadciśnieniowe. Zaletą siewników pneumatycznych jest zespół wysiewający. Pracuje on tak samo dobrze, bez względu na kształt i wielkość nasion. Wadą zaś jest bardziej złożona budowa w porównaniu z siewnikami mechanicznymi, a także większe zapotrzebowanie mocy do napędu dmuchawy. Prostsze konstrukcyjnie i tańsze siewniki mechaniczne stosowane są rzadziej, gdyż źle pracują przy niewyrównanych nasionach. Siejąc tymi siewnikami należy używać nasion kukurydzy o podobnej wielkości.

Najważniejsze parametry siewu kukurydzy to: odpowiednia głębokość siewu, stopień zagęszczenia gleby wokół wysianych nasion i właściwe przykrycie ich glebą, równomierność rozłożenia nasion w rzędzie i związana z nią wymaga obsada roślin. Aby siewnik spełnił te parametry należy najpierw wykonać czynności obsługowe na stanowisku w gospodarstwie, a następnie w polu.

Na podwórzu
W pierwszej kolejności należy sprawdzić stan ogólny siewnika i jego mechanizmów, a także przesmarować ruchome elementy, takie jak piasty talerzy znaczników, rolek dociskowych czy kółek ugniatających. Następnym krokiem jest dobór tarcz wysiewających i przełożeń układu napędowego. Wybór tarcz z otworami o właściwej średnicy jest szczególnie ważny w siewnikach mechanicznych. Przy nieprawidłowo dobranych tarczach mogą wystąpić przepusty lub wysiew podwójny. Dobór przełożenia układu napędzającego tarcze, a także liczby otworów w tarczach, to czynności pozwalające uzyskać wymaganą (lub najbliższą do wymaganej) obsadę roślin w rzędzie. Jeśli koła zębate i łańcuchy w skrzyni przekładniowej siewnika są zużyte, powinno się je wymienić w komplecie. W przeciwnym razie ich żywotność ulega znacznemu skróceniu.

W siewnikach pneumatycznych należy ustawić, zgodnie z zaleceniami producenta (podawanymi w instrukcji obsługi), podciśnienie lub nadciśnienie wytwarzane przez wentylator. Jest to szczególnie ważne w siewnikach nadciśnieniowych, w których zbyt małe ciśnienie powoduje wysiew podwójny, a zbyt duże - przepusty, spowodowane brakiem nasion (wydmuchanych) w stożkowych gniazdach tarcz wysiewających. W siewnikach podciśnieniowych ważne jest z kolei odpowiednie ustawienie zgarniaczy nadmiaru nasion. Należy uwzględnić ich wielkości oraz zalecenia w instrukcji obsługi. Właściwe ustawienie zgarniaczy można sprawdzić podczas próbnego wysiewu: obracając kołem jezdnym przy włączonym wentylatorze.

W siewnikach pneumatycznych należy też sprawdzić szczelność komór i przewodów ciśnieniowych. Przewody nie powinny być zagięte, a wskaźnik ciśnienia musi być sprawny. Warto też skontrolować napięcie paska wieloklinowego, napędzającego wentylator. Zbyt luźny spowoduje nierównomierną pracę wentylatora, a więc "pulsowanie" ciśnienia. Podczas regulacji ciśnienia w układzie pneumatycznym trzeba pamiętać, że wpływ na jego wartość mają obroty wałka odbioru mocy. Należy utrzymywać takie obroty silnika, przy których WOM napędzający wentylator ma 540 obr./min. Zalecaną prędkość roboczą ustala się, dobierając odpowiednie przełożenie w skrzyni biegów ciągnika. Przekroczenie optymalnej prędkości roboczej może powodować przetaczanie się nasion w bruzdce, co wpływa na ich nierównomierne rozmieszczenie w rzędzie.

Próba kręcona
Końcowej oceny regulacji siewnika dokonuje się podczas stanowiskowej próby wysiewu. W tym celu kołem siewnika obraca się tyle razy, aż z aparatu wyleci np. 100 nasion. Jeżeli odległość między nasionami w rzędzie ma wynosić np. 20 cm, to 100 nasion powinno być wysianych na odcinku pola o długości 20 m. Podczas jednego obrotu koło napędowe siewnika przebywa drogę równą jego obwodowi (obwód koła = 6,28 x promień koła w metrach). Jeśli więc koło ma np. promień 0,3 m, to podczas jednego obrotu pokona odległość 1,88 m, a na odcinku 20 m obróci się 10,6 razy. Właśnie tyle obrotów (w tym przykładzie) należy wykonać, aby wysiać 100 nasion z każdego aparatu wysiewającego.

Gdy uzyskana w próbie liczba wysianych nasion w każdej sekcji jest zgodna z oczekiwaną, można przyjąć, że siewnik ustawiony jest prawidłowo. Komórki tarczy wysiewającej muszą być przed próbą napełnione nasionami, a prędkość obrotowa koła napędowego powinna być taka, jak podczas siewu w polu.Na polu
Do podstawowych czynności regulacyjnych siewników punktowych na polu należą: poziomowanie siewnika, próba wysiewu, głębokość umieszczania nasion, dogniatanie gleby wokół nasion, przykrywanie nasion glebą, regulacja znaczników bocznych.

Przed rozpoczęciem pracy siewnik zawieszany należy wypoziomować poprzez zmianę długości łącznika górnego w trójpunktowym układzie zawieszenia, według wskazań zawartych w instrukcji obsługi (np. położenia śruby w środku podłużnego otworu w górnym ramieniu równoległoboku w siewnikach Monosem). Oceny równomierności rozłożenia nasion w rzędzie można dokonać podczas próby wysiewu w otwarte bruzdy. W tym celu należy unieść i podwiesić tylne koła dociskowe, znajdujące się za redlicą, oraz zablokować zagarniacze śladów. Po przejechaniu kilkudziesięciu metrów należy zmierzyć odstępy między nasionami wysianymi w bruzdki. W wypadku dużych różnic w stosunku do wartości wymaganej należy dokonać ewentualnej korekty i zmienić przełożenie w skrzyni przekładniowej na sąsiednie.

Przyczyną nierównomiernego rozmieszczenia nasion w rzędzie może być też zużyta stopka redlicy, która będzie tworzyła zbyt szeroką bruzdkę. Może to sprzyjać przetaczaniu się nasion, zwłaszcza przy większej prędkości roboczej. Aby zużyte stopki zregenerować (zamiast wymieniać na nowe), można przyspawać od dołu redlicy odcinek pręta o podwyższonej odporności na ścieranie, a następnie oszlifować go.

Głębokość siewu reguluje się w dwojaki sposób: bezstopniowo za pomocą mechanizmu korbowego lub stopniowo – za pomocą śruby przekładanej w otworach. Zmiana głębokości siewu redlicy zespolonej z przednim kołem podporowym polega na zmianie położenia tylnego koła dociskowego, formującego bruzdkę. Przy siewie płytszym należy obniżyć tylne koło. Jeśli siewnik jest wyposażony w redlicę zespoloną z tylnym kołem dociskowym, regulacji dokonuje się za pomocą przedniego koła podporowego. W tym wypadku, aby uzyskać płytszy siew, należy zamocować koło w niższym otworze, co spowoduje uniesienie redlicy. Przy regulacji bezstopniowej dużym ułatwieniem jest skala umieszczona na sekcji, umożliwiająca precyzyjne ustawienie głębokości siewu. Stwarza to możliwość ograniczenia kontroli głębokości pracy do jednej sekcji, a następnie wyregulowanie pozostałych sekcji w taki sam sposób. Kontroli rzeczywistej głębokości siewu dokonuje się po przejechaniu odcinka o długości co najmniej 20-30 m. Prędkość powinna być taka sama, jak podczas pracy. Następnie odsłania się przykryte glebą nasiona i mierzy się głębokość, na jakiej leżą.

Podczas pomiaru głębokości siewu przeprowadza się też kontrolę zagęszczania gleby pod nasionami, dociskania nasion, zagarniania roli. Wielkość tych parametrów uzależniona jest od panujących warunków na polu i powinna być korygowana na bieżąco. W ocenie warunków najważniejsze jest przede wszystkim doświadczenie rolnika. Regulacja intensywności zagęszczania gleby, w której umieszczane są nasiona, oferowana jest tylko w niektórych siewnikach. Zwykle dokonuje się jej za pomocą zmiany położenia sprężyn w równoległoboku. Zmianę intensywności dociskania nasion do bruzdy uzyskuje się poprzez zmianę nacisku rolki dociskowej lub założenie rolki o innej szerokości. Powinno się zwrócić uwagę na zagęszczenie gleby pod nasionami, które powinno być wyraźnie większe niż nad nasionami. Ważna jest również głębokość pracy zgarniacza brył. Należy go tak ustawić, aby odgarniał kamienie i bryły przed redlicą, ale by nie tworzył bruzdy. W razie potrzeby przesuwa się odpowiednio zgarniacz w pionie w stosunku do uchwytu mocującego.

Znaczniki do pionu
Aby szerokość międzyrzędzi powstających między kolejnymi przejazdami siewnika była taka sama, jak pozostałych, należy właściwie ustawić znaczniki. Długość (wysunięcie) znacznika lewego i prawego, mierzoną od skrajnego rzędu lewego lub prawego do śladu pozostawianego na polu przez talerz lub radełko, oblicza sie według wzoru: długość znacznika = 75 cm + (S-L) : 2, gdzie S oznacza odległość między skrajnymi sekcjami siewnika, a L - rozstaw kół ciągnika. Przy tak ustawionych znacznikach ciągnik prowadzi się raz prawym, raz lewym kołem po śladzie znacznika. Niektórzy producenci w ramach regulacji znaczników oferują jeszcze możliwość wpływania na wielkość znaczonego w glebie śladu – poprzez zmianę pochylenia talerza względem gleby lub jego nacisku. Niektóre siewniki (np. Omega) wyposażane są w znaczniki przejazdów, składane do pionu za pomocą siłowników hydraulicznych. Taki sposób sterowania umożliwia wysiew nasion blisko przeszkód terenowych.

Podczas siewu kukurydzy siewnikiem pneumatycznym ważne jest, aby nie rozpoczynać pracy bez włączonego wałka odbioru mocy oraz bez osiągnięcia właściwego podciśnienia lub nadciśnienia. Aby uniknąć zapychania się redlic podczas rozpoczynania lub kończenia siewu, siewnik należy opuszczać i podnosić zawsze podczas jazdy.

Źródło: "Farmer" 07/2005

Podobał się artykuł? Podziel się!