Większości zanieczyszczeń zagrażających silnikom i układom hydraulicznym nie widać gołym okiem. Mają one średnicę kilku-kilkunastu mikronów, podczas gdy na przykład ludzki włos ma przekrój około 75 mikronów, a granica poniżej której oko nic nie dostrzega to 40 mikronów (mikron to jedna milionowa część metra). Olej optycznie czysty może więc zawierać ilość zanieczyszczeń, mogącą bez problemu spowodować zatrzymanie układu hydraulicznego. Większość tych zanieczyszczeń nie jest wychwytywana przez filtr główny i cały czas krąży w oleju. Stanowią one ponad 80% wszystkich zanieczyszczeń, znajdujących się w układzie olejowym. Czy warto więc zwrócić na nie uwagę? Z pewnością. Ośrodki badawcze, analizując pracę maszyn rolniczych w polu, potwierdziły, że aż 89% awarii układów hydraulicznych jest spowodowane zanieczyszczeniami.

Trzeba pamiętać, że zanieczyszczenia to nie tylko cząstki stałe, w tym najliczniej występujące cząstki metaliczne. To również woda, zbyt wysoka temperatura, płyn chłodniczy, paliwo czy powietrze i inne gazy. Rzadko zdajemy sobie sprawę z tego, że np. podczas spalania litra paliwa powstaje litr wody, która w większości zostaje odparowana. Pod wpływem oddziaływania tlenu z powietrza olej ulega utlenianiu, tworząc różnorakie szkodliwe produkty uboczne. Wysoka temperatura przyspiesza utlenianie oleju. Powstają substancje kwaśne i obojętne. Oddziałując na metal, powodują jego korozję. Kwaśne substancje, głównie kwasy organiczne, reagując z metalami, tworzą sole odpowiedzialne za powstawanie w układach olejowych szlamu. W wyniku dalszych przemian substancji kwaśnych i obojętnych powstają laki i nagary koksowe. Metale takie, jak: żelazo, miedź czy ołów, a także sole kwasów organicznych przyspieszają proces utleniania oleju i dalsze niekorzystne przemiany chemiczne produktów utleniania. Na skutek zanieczyszczeń i utleniania zmienia się lepkość - bardzo ważny parametr oleju. Duża zawartość zanieczyszczeń metalicznych, przegrzewanie czy wilgoć w oleju to niektóre z możliwych przyczyn pogarszania się tzw. liczby zasadowej (TBN), która jest odpowiedzialna za neutralizację kwaśnych produktów.