Woda jest niezbędnym składnikiem produkcji rolno-spożywczej. Ale, podczas gdy wiele owoców i warzyw jest doskonałym źródłem wody, ich uprawa często wymaga również znacznych ilości wody.
Według KE, średnio 44 proc. całkowitego zużycia wody w Europie dotyczy rolnictwa, sięgając nawet 80 proc. w niektórych regionach. Wraz ze wzrostem globalnej populacji i zmianami klimatycznymi rośnie ryzyko niekorzystnych warunków klimatycznych, takich jak susze i rosnąca presja na zasoby naturalne. Właśnie, dlatego Komisja Europejska opracowała zarówno krótko-, jak i długoterminowe strategie, aby zapewnić bardziej zrównoważone zużycie wody.


W ramach obecnej wspólnej polityki rolnej tzw. mechanizm współzależności przyczynia się do zrównoważonego zużycia wody, zobowiązując rolników do spełnienia konkretnych celów rolno-środowiskowych, w tym w odniesieniu do wody, warunkuje to uzyskanie bezpośredniego wsparcia płatności. Inne środki, takie jak ustanowienie obszarów proekologicznych i trwałe użytki zielone, również przyczyniają się do zrównoważonego zachowania wody. Chronią różnorodność biologiczną, w tym wodę, poprzez ograniczenie stosowania pestycydów na tych obszarach.


PROW w ramach wspólnej polityki rolnej również odgrywają rolę w promowaniu zrównoważonego zużycia wody. Finansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i zarządzane przez państwa członkowskie we współpracy z KE, programy są opracowywane wokół sześciu priorytetów, z których jednym jest promowanie efektywnego gospodarowania zasobami. Istnieje wiele dobrych przykładów z całej UE na dobre wykorzystanie środków unijnych w ochronie wody, na przykład sesja szkoleniowa na temat retencji wodnej na małą skalę dla 150 osób w Polsce w regionie łódzkim. Wraz ze zmianami klimatu, zwiększającymi ryzyko wystąpienia suszy w Polsce, ich potencjalny wpływ na rolnictwo jest znaczny, a projekt finansowany ze środków UE ma na celu dostarczenie praktycznej wiedzy i metod konserwacji wody.


Unijne badania i innowacje w tym sektorze pomagają również zwiększyć efektywność zużycia wody. Za pośrednictwem takich funduszy, jak Horizon 2020, wspierane są projekty innowacyjne i wykorzystujące rolnictwo precyzyjne w celu poprawy zużycia wody. W La Mancha w Hiszpanii nadużywanie zasobów wodnych w celu nawadniania pól uprawnych prawie spowodowało wysychanie wody gruntowej. Od tego czasu powstał projekt oferujący narzędzia wsparcia dla lokalnych rolników. Na przykład takie narzędzie pozwala rolnikom oszacować zużycie wody w ich uprawach, sprawdzając, czy odpowiada ilości wody, którą zgodnie z prawem można użyć do nawadniania. Innego narzędzia, znanego, jako Optiwine, można użyć do obliczenia dokładnej ilości wody do zastosowania w winnicach, poprawy, jakości winogron przy jednoczesnym zmniejszeniu zużycia wody. Obliczenia są oparte na danych satelitarnych i danych zebranych przez czujniki pogodowe, instalacyjne i gruntowe zainstalowane na ziemi.


Komisja Europejska poszukuje również innych sposobów zapewnienia zrównoważonego zużycia wody w przyszłości. Utworzono grupę zadaniową ds. wody w celu zwiększenia inwestycji i rozpowszechnienia najlepszych praktyk w europejskim rolnictwie. Grupa zadaniowa już określiła główne zagrożenia, dla jakości wody i jej dostępności w UE oraz, we współpracy z służbą Komisji ds. Nauki i wiedzy, tworzy obecnie centrum wiedzy na temat wody i rolnictwa. Centrum ma być w pełni sprawne do końca 2018 r. i będzie łączyć oraz integrować istniejące źródła informacji, jednocześnie generując nową wiedzę na temat każdego aspektu korzystania z wody. Centrum będzie dostępne za pośrednictwem portalu internetowego.


Komisja pracuje również, nad jakością wody i zrównoważonym rolnictwem poprzez wspólną inicjatywę służb odpowiedzialnych za rolnictwo, działania w dziedzinie klimatu oraz naukę i wiedzę, aby stworzyć ogólnounijną platformę do zarządzania składnikami odżywczymi w gospodarstwie. Narzędzie to będzie gromadzić informacje, takie jak dane satelitarne, pobieranie próbek gleby i informacje o działkach rolnych i będzie bezpośrednio dostępne dla rolników, aby pomóc im w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących wymagań składników odżywczych. Jest nadzieja, że platforma ostatecznie doprowadzi do dwukierunkowej wymiany danych między rolnikami a władzami publicznymi, wspierając realizację szeregu dalszych zobowiązań środowiskowych.


Wraz z rosnącą presją na dostępność i jakość wody Komisja Europejska będzie nadal zachęcać i inwestować w zrównoważone zużycie wody w rolnictwie. W komunikacie w sprawie przyszłości żywności i rolnictwa, opublikowanym 29 listopada 2017 r., KE zaproponowała nowy sposób współpracy z państwem członkowskim w celu zapewnienia finansowania w miejscach, w których jest on najbardziej potrzebny. Na przykład, chociaż cele zrównoważonej gospodarki wodnej mogą zostać ustalone na poziomie UE, to, w jaki sposób cele te zostaną osiągnięte, każdy organ krajowy podejmie decyzję w oparciu o własne priorytety. W kontekście wody i rolnictwa pozwoli to na lepsze finansowanie unijnych funduszy na lokalne potrzeby.


Aby osiągnąć bardziej ambitne wyniki, przyszła WPR będzie nadal inwestować w badania i innowacje w tym sektorze oraz wspierać je. Dzięki wdrożeniu technologii inteligentnego nawadniania i narzędzi do zarządzania składnikami odżywczymi zużycie wody już się poprawia. Przyszła polityka zapewni również, że cyfrowa rewolucja w rolnictwie dotrze do wszystkich gospodarstw w UE.