Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) opublikował wstępnie wyniki plonowania soi w 2016 r. w doświadczeniach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO). W ubiegłym sezonie w badaniach wzięło udział 6 odmian zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze: Abelina (średnio wczesna), Aldana (wczesna), Aligator (bardzo późna), Augusta (bardzo wczesna), Madlen (późna), Mavka (średnio późna) i 2 odmiany pochodzące z Wspólnotowego Katalogu Odmian Roślin Rolniczych (CCA): Protina oraz Sultana. Dane pochodzą z 18 lokalizacji. W nawiasach podano wyniki z doświadczeń rejestrowych.

Na podstawie wstępnych wyników można stwierdzić, że w ubiegłym sezonie soja plonowała najwyżej od trzech lat (tab. 1). Ustalony dla wszystkich badanych odmian wzorzec (średnia z odmian zarejestrowanych z wyłączeniem Augusty) osiągnął plon na poziomie 31,8 dt/ha. Dla porównania: w wyjątkowo suchym roku 2015 wzorzec wynosił 20,1 dt/ha. Natomiast w 2014 r. było to 30,9 dt/ha (wzorcem był wówczas średni plon z dwóch odmian - Aldana i Mavka).

064586.jpg
064586.jpg

Z zestawienia wynika, że w 2016 r. najwyżej plonowała sklasyfikowana jako bardzo późna odmiana Aligator (117 proc. wzorca). Do osiągnięcia dojrzałości żniwnej potrzebowała ona 136 dni wegetacji. Przypomnijmy jednak sobie warunki, jakie panowały na przełomie sierpnia oraz września 2016 r. Ciepły sierpień i upalny wrzesień pozwoliły na dojrzewanie także późniejszych odmian, które genetycznie mają większy potencjał plonowania. W związku z tym na osiągnięcie dojrzałości żniwnej miały także szanse odmiany później dojrzewające, takie jak chociażby 2 nowe sprawdzane w ramach PDO odmiany figurujące na liście CCA: Protina - 103 proc. wzorca (137 dni od siewu do dojrzałości żniwnej ) i Sulatana - 110 proc. wzorca (138 dni).

Na wyróżnienie zasługuje także średnio wczesna odmiana Abelina. W 2016 r. osiągnęła ona poziom 114 proc. wzorca, a dojrzałość żniwną osiągnęła po 135 dniach wegetacji. Najszybciej, bo już po 125 dniach od zasiania, do zbioru gotowe były dwie odmiany: bardzo wczesna Augusta oraz wczesna Aldana. Plonowały one jednak dużo słabiej, odpowiednio: 86 proc. oraz 82 proc. wzorca.

Utworzono LOZ dla soi, na razie tylko dla czterech województw:

Listy odmian zalecanych (LOZ) do uprawy na obszarze województwa ustalane są przez Centralny Ośrodek Badania Odmian na podstawie wyników doświadczeń prowadzonych w ramach systemu Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO). Warunkiem utworzenia listy jest coroczne prowadzenie na terenie danego województwa lub regionu badań i stosownych doświadczeń. W roku 2016 po raz pierwszy stworzono LOZ dla soi. Z podpowiedzi mogli korzystać jedynie producenci z woj. opolskiego oraz woj. podkarpackiego. Na sezon 2017 utworzono listy dla kolejnych dwóch województw: wielkopolskiego oraz śląskiego.

Zalecanymi do uprawy odmianami są:

- w województwie opolskim: Aldana, Abelina, Aligator, Mavka, Lisabon, Sultana (wstępnie rekomendowana);
- w województwie podkarpackim: Aldana, Aligator oraz Mavka;
- w województwie śląskim: Abelina (wstępnie rekomendowana), Aldana, Aligator, Mavka;
- w województwie wielkopolskim: Abelina, Aligator, Augusta, Sultana (wszystkie odmiany wstępnie rekomendowane);


Krótka charakterystyka opisowa przebadanych w ramach PDO odmian soi zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze:

Abelina – średnio wczesna odmiana, która dojrzałość żniwną osiąga po ok. 130 dniach od siewu. Rośliny dość wysokie, ok. 89 cm, osadzające najniższy strąk na wysokości mniej więcej 12 cm. MTN wynosi ok. 159 g. Kwitnie na fioletowo.

Aldana – jest odmianą wczesną, której długość okresu wegetacji wynosi ok. 120 dni. Równomiernie dojrzewa oraz rzadko wylega przed zbiorem. Rośliny dość niskie, ok. 73 cm, osadzające strąk na wysokości ok. 9 cm. MTN wynosi mniej więcej 173 g.

Aligator – bardzo późna odmiana o typie oleistym, która w Polsce potrzebuje od siewu do osiągnięcia dojrzałości żniwnej od 130 do 140 dni. Rośliny średnio wysokie, ok. 81 cm, osadzające najniższy strąk na wysokości ok. 11,5 cm. Rośliny są dość odporne na wyleganie. MTN wynosi ok. 183 g.

Augusta – jest odmianą wczesną, dojrzewającą po ok. 120 dniach wegetacji. Rośliny odmiany mają mniej więcej 80 cm, najniższy strąk osadzają na wysokości ok. 10 cm. Kwitnie na fioletowo. Augusta równomiernie dojrzewa, niestety, nie jest bardzo odporna na wyleganie. MTN wynosi ok. 135 g.

Madlen – dość późna odmiana równomiernie dojrzewająca po ok. 135 dniach wegetacji. Jest odporna na pękanie strąków, ale mniej odporna na wyleganie. Rośliny są dość niskie, ok. 73 cm, osadzające najniższy strąk na wysokości mniej więcej 11 cm. MTN wynosi ok. 166 g.

Mavka – odmiana średnio późna, dojrzewająca po ok. 130 dniach wegetacji. Rośliny wysokie, 90-95 cm, dzięki czemu dość wysoko osadzają najniższy strąk (osadzenie dolnego strąka na wysokości ok. 12-15 cm), dość odporne na wyleganie. MTN wynosi ok. 178 g.

Artykuł ukazał się w wydaniu 3/2017 miesięcznika Farmer