PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Obowiązki spadkobierców

Autor: Iwona Pijanowska

Dodano: 30-11-2006 09:53

Tagi:

W tym roku minęło 130-lecie utworzenia pierwszego na ziemiach polskich muzeum rolnictwa. Muzeum Narodowe Rolnictwa w Szreniawie, które jest jego spadkobiercą i kontynuatorem, zorganizowało z tej okazji sesję naukową -



Krakowskie przedmieście
66 Muzeum Przemysłu i Rolnictwa zaczęło działać w trudnym okresie apuchtinowskiej nocy, kiedy zaborca starał się zniszczyć polską oświatę. Wiele prac oświatowych prowadzono więc nielegalnie. Muzeum stanowiło część nielegalnego Uniwersytetu Latającego.

Inicjatorem i współorganizatorem Muzeum Przemysłu i Rolnictwa był książę Jan Tadeusz Lubomirski - postać niezwykła. Członek władz narodowych w roku 1863, za co zapłacił zesłaniem. Działacz oświatowy, ekonomiczny i społeczny, historyk zafascynowany dziejami świata, własnego kraju i małej ojczyzny – Mazowsza. Filantrop. W swoim majątku w Małej Wsi pod Grójcem założył cztery ochronki. Był współzałożycielem Towarzystwa Osad Rolnych i Przytułków Rzemieślniczych. Bardzo żywo interesował się rolnictwem. Był redaktorem i wydawcą pięciotomowej „Encyklopedii rolnictwa i nauk z nią związek mających” oraz  redaktorem jedenastotomowej „Encyklopedii Rolniczej”.

Jan Tadeusz Lubomirski inicjując utworzenie muzeum miał wsparcie arystokracji, co było ważne z powodów finansowych. Szybko przybywało eksponatów i ciekawych przedsięwzięć. Przy muzeum utworzono jedyne na ziemiach zaboru rosyjskiego pracownie: chemiczną i fizyczną. Korzystała z nich Maria Skłodowska, zanim wyjechała na dalsze studia do Paryża. Działały też pracownie: geologiczna i gleboznawstwa, stacje: ochrony roślin i meteorologiczna, a od roku 1903 - stacja oceny maszyn. Odbywały się wystawy rolnicze: nawozów sztucznych, nasion, wyrobów gospodarskich. Od roku 1881 muzeum miało siedzibę w odkupionych od rządu pobernardyńskich budynkach przy Krakowskim Przedmieściu 66, gdzie mieści się dziś Centralna Biblioteka Rolnicza.

W pierwszych latach XX wieku prowadzono przy muzeum naukę w klasach rzemieślniczo-przemysłowych, kursy cukrownictwa, gorzelnictwa, rachunkowości rolnej i prawa. Ponieważ władze zaborcze nie wydały zgody na otwarcie wyższej szkoły rolniczej, zorganizowano Wyższe Kursy Rolnicze. Oficjalnie były one na poziomie szkoły średniej, ale w rzeczywistości była to wyższa uczelnia. Dzięki tym kursom mogła powstać, już w wolnym kraju, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego. 

W służbie kultury i nauki
Muzeum Przemysłu i Rolnictwa przestało istnieć w roku 1939. Bezpowrotnie zginęło 10 tysięcy eksponatów. Dzieje tej niezwykłej placówki przypominali wielokrotnie uczestnicy  sesji „Muzea rolnicze w służbie nauki i kultury”, którą zorganizowało podczas targów Polagra-Farm Muzeum Narodowe Rolnictwa w Szreniawie. Główny nacisk położono jednak nie na historię, lecz na powinności i zadania głównego spadkobiercy i kontynuatora warszawskiego muzeum – Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie niedaleko Poznania. Choć po wojnie przez 20 lat nie było centralnej placówki muzealnej zajmującej się rolnictwem (Muzeum Narodowe Rolnictwa powołano do życia dopiero w roku 1964), to już wcześniej działały podobne muzea (np. Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu pod patronatem SGGW), czy też skanseny, których mamy dziś w Polsce ponad 30. Także one wiele zawdzięczają Muzeum Przemysłu i Rolnictwa, dlatego w sesji wzięli udział muzealnicy z całego kraju oraz ich koledzy z zagranicy, którzy mają podobne problemy i zadania.

Muzea rolnictwa powstają dzięki zainteresowaniu tym, co lokalne. Ich zadanie to ukazywanie związku między przeszłością i teraźniejszością. Takie muzea często budzą w zwiedzających spore emocje – przypominają im młodość, środowisko, które opuścili. Muzealnicy dążą do tego, by zwiedzający ich placówki robili to aktywnie. Dlatego starają się je ożywić. Inscenizują dawne obrzędy, przeprowadzają pokazy dawnych czynności gospodarskich. Publiczność może w nich uczestniczyć. Takie imprezy edukacyjno-rekreacyjne to tylko jedna z form upowszechniania wiedzy o dawnej wsi. Organizowane są także wystawy, lekcje muzealne (nawet dla przedszkolaków), plenery i warsztaty. W muzeum w Szreniawie planuje się – mówił jego dyrektor, dr Jan Maćkowiak - pokazy zbioru roślin i dawnej techniki omłotów. Ma powstać wioska edukacyjna. Na terenie ekspozycji gorzelnictwa i winiarstwa będzie można degustować różne gatunki piwa, a tereny muzealne będzie można objechać kolejką. Pojawi się więcej zwierząt gospodarskich, bo zwiedzający ich oczekują. 

Muzealnicy wszytskich krajów
Grażyna Szelągowska z Muzeum Etnograficznego w Toruniu mówiła, iż nieprawdziwe jest przekonanie, że dziś bardzo trudno jest pozyskać do muzeum coś ciekawego. Jej muzeum zdobyło niedawno drewniany siewnik. Elżbieta Oficjalska z Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu przypomniała, że w latach 90. rolnicy pozbywali się starych maszyn rolniczych. Trafiały się wśród nich nawet maszyny sprzed II wojny światowej, dlatego warto jest prowadzić ich poszukiwania. Zwiedzającym jej muzeum skansen kojarzył się z prostym, prymitywnym życiem. Są zaskoczeni, kiedy widzą, że na Śląsku Opolskim już u schyłku XIX wieku używano maszyn zaawansowanych technicznie. Na tych terenach popularne były amerykańskie maszyny do sprzętu zboża, np. firmy McCormick. Jedna kosiarka zastępowała ośmiu kosiarzy! Podobne wrażenie odnosi się zwiedzając muzeum w Szreniawie, słynące ze wspaniałego zbioru potężnych lokomobil. Najstarsza z nich, angielskiej firmy Robey&Com, pochodzi z roku 1895. 

Ciekawe wystąpienie miała amerykańska uczestniczka sesji, Debra Reid z uniwersytetu w Illinois. Mówiła o sposobach eksponowania i metodach współpracy z kolekcjonerami w muzeach amerykańskich. Sporym kłopotem jest stosunek zbieraczy do eksponatów. Za mało szanują ich autentyczność, starając się je uruchomić za wszelką cenę. 

Ramki  Muzea Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie uzyskało status muzeum narodowego w roku 1975. Powierzchnia ekspozycyjna – 5 tys. m kw. Zbiory są cennym źródłem wiedzy dla historyków. W Szreniawie są bowiem m.in. sztandary organizacji związanych ze wsią, insygnia władzy: sołtysów, wójtów i ławników. Zbiory archiwalne liczą 5 tysięcy jednostek, w tym akta kupna-sprzedaży gruntów, mapy wsi, plany dóbr ziemskich. W sumie – 20 tysięcy obiektów muzealnych, dokumentujących dorobek materialny i duchowy kilku pokoleń mieszkańców polskiej wsi.

Oddziały terenowe Muzeum Narodowego Rolnictwa:

  • Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego w Jaraczu,
  • Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu,
  • Skansen i Muzeum Pszczelarstwa im. Prof. Ryszarda Kosteckiego w Swarzędzu,
  • Muzeum Środowiska Przyrodniczego i Łowiectwa Wielkopolskiego w Uzarzewie,
  • Muzeum Gospodarki Mięsnej w Sielinku.                                                 

Źródło: "Farmer" 21/2005



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 75.101.220.230
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.