- Proszę o zainteresowanie się absurdalną sytuacją, która ma miejsce przy sprzedaży ratalnej przy zakupie od ANR w przetargach ograniczonych przez rolników indywidualnych gruntów rolnych w latach 2010-2012 przy oprocentowaniu preferencyjnym wynoszącym wówczas 4% - mówi czytelnik. - W połowie roku 2012 obniżono oprocentowanie preferencyjne do 2%, a w wyniku zmniejszającej się inflacji oprocentowanie bez preferencji za grunty nabyte w nieograniczonych przetargach spadło do ok. 3,1%. Obecnie mamy więc taką sytuację, że niektórzy rolnicy korzystający z preferencyjnego oprocentowania płacą roczne raty wynoszące stale 4%, ale gdyby stracili tę  "preferencję" np. opóźniając się z płatnościami, wówczas oprocentowanie zostałoby im obniżone do 3,1%. Czy nie należałoby ujednolicić stawki oprocentowania preferencyjnego na wszystkie grunty zakupione od ANR w przetargach ograniczonych przez rolników indywidualnych bez względu na datę zakupu?

Czy rzeczywiście taka sytuacja ma miejsce? Z czego wynika? Czy jest możliwe, aby rolnik zawierający wcześniej umowę z takim "preferencyjnym" oprocentowaniem teraz mógł mieć je obniżone? – zapytaliśmy w ANR. ANR najpierw przypomniała warunki, na jakich sprzedawała ziemię:

„Agencja Nieruchomości Rolnych sprzedaje nieruchomości wchodzące w skład  Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na podstawie ustawy z 19.10.1991  r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Cena  nabycia podlega zapłacie nie później niż w dniu zawarcia umowy  sprzedaży. Ponadto Agencja może na wniosek nabywcy rozłożyć spłatę  należności na roczne bądź półroczne raty, na okres nie dłuższy niż 15  lat, jeżeli przed zawarciem umowy sprzedaży nieruchomości nabywca  wpłacił co najmniej 10% jej ceny i przedłożył zabezpieczenia spłaty  kwoty należności, a jego sytuacja finansowa pozwala na spłatę tej  należności. W tym miejscu należy podkreślić, że wyboru sposobu zapłaty  dokonuje nabywca.

Szczegółowe warunki rozkładania spłaty należności na raty, jak również  wysokość oprocentowania należności, której spłata została rozłożona na  raty określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia  16.02.2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rozkładania na raty  należności z tytułu sprzedaży nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej  Skarbu Państwa oraz wysokości oprocentowania rozłożonej na raty  należności (Dz. U. z 2012 r. poz. 208).

Zgodnie z w/w przepisami, oprocentowanie pozostałej do spłaty  należności rozłożonej na raty nie może być w stosunku rocznym niższe niż  stopa dyskontowa stanowiąca stopę bazową ogłaszaną w komunikacie Komisji  Europejskiej, powiększona o 1 p.p. Ponadto rozporządzenie określa, że do  31.12.2013 r. rozłożona na raty należność z tytułu sprzedaży  nieruchomości z Zasobu, które są nieruchomościami rolnymi w rozumieniu  Kodeksu cywilnego oraz nieruchomości przeznaczonych w miejscowych  planach zagospodarowania przestrzennego na cele związane z prowadzeniem  gospodarki rolnej i leśnej wraz z częściami składowymi lub  przynależnościami podlega oprocentowaniu do dnia zapłaty w wysokości 2%  w stosunku rocznym, jeżeli sprzedaż następuje na utworzenie lub  powiększenie gospodarstwa rodzinnego oraz jeżeli są spełnione przesłanki  przyznania nadzwyczajnej pomocy. Ponadto zgodnie z par. 5.4  rozporządzenia w razie niedotrzymania terminów płatności należności, o  której mowa w ust. 1 do dnia wymagalności niezapłaconej raty należności  stosuje się oprocentowanie w wysokości stopy dyskontowej stanowiącej  stopę bazową ogłoszoną w komunikacie KE powiększoną o 1 p.p.

W/w rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 05.02.2010 r. w sprawie wysokości oprocentowania odroczonej lub rozłożonej na raty należności z tytułu sprzedaży mienia z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz ustalenia innych niż pieniądz mierników wartości należności pieniężnej (Dz. U. Nr 23, poz. 118). Zgodnie z powyższym przepisem należność z tytułu sprzedaży nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz nieruchomości  przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na  cele związane z prowadzeniem gospodarki rolnej i leśnej wraz z częściami  składowymi lub przynależnościami podległa oprocentowaniu do dnia jej  zapłaty w wysokości 4 % w stosunku rocznym, jeżeli sprzedaż następowała  na utworzenie lub powiększenie gospodarstwa rodzinnego oraz jeżeli były  spełnione przesłanki przyznania nadzwyczajnej pomocy.”

Więcej: Jakie raty za ziemię od ANR?

Wreszcie agencja przyznała:

„Opisana przez Rolnika sytuacja może mieć miejsce, co wynika z powyższych kwestii - oprocentowanie pozostałej do spłaty należności rozłożonej na raty jest uzależnione od wysokości stopy bazowej, zaś oprocentowanie preferencyjne było ustalane na stałym poziomie - do 23.02.2012 r. w wysokości 4%, zaś po wejściu w życie nowego  rozporządzenia do 31.12.2013 r. - w wysokości 2%.”

Jednocześnie agencja zastrzegła, że oprocentowanie preferencyjne nie może zostać obniżone.

Jak tłumaczy, powodem jest to, że stanowi ono „pomoc publiczną zgodnie  z Decyzją Rady UE z dnia 20.11.2009 r. w  sprawie przyznania przez władze RP pomocy państwa na zakup nieruchomości  rolnych w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.  i jego wysokość wynika z rozporządzenia.”

Jak się więc okazuje, „preferencyjne oprocentowanie” to wcale nie to samo, co „korzystne”.

A nasz czytelnik zastanawia się, jak przeskoczyć z tej "preferencji" 4 proc. na 2 proc. Czy nie lepiej opóźnić płatności -  i wtedy zawrzeć nową umowę na 2, albo chociaż 3,1 proc.? Ale to taki niezbyt elegancki sposób, czy nie można znaleźć lepszego wyjścia? Może Agencja zaproponuje coś lepszego?

Bo jasne jest ryzyko i korzyść płynąca z zawierania umowy ze stałym oprocentowaniem, ale chyba nawet wtedy, gdy była zawierana, te 4 proc. to było oprocentowanie przeciętne, więc agencja nie straciłaby, obniżając teraz oprocentowanie? Czy to unijne przepisy nie pozwalają na takie uaktualnienie rozporządzenia określającego niegdysiejsze „preferencje” przy zakupie ziemi?

Czekamy na dalsze wyjaśnienia.