PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Dobry smak pod ochroną

Jak chronić i promować oryginalne produkty spożywcze na rynku Unii Europejskiej, pytają nas rolnicy. Przedstawiamy zatem europejski system rejestracji nazw produktów tradycyjnych i regionalnych.



Z myślą o promocji i ochronie oryginalnych produktów wytwarzanych za pomocą tradycyjnych metod 13 lat temu powstał europejski rejestr i specjalne oznakowanie takich wyrobów. Polska została objęta tym systemem dwa lata temu.

Trzy orginalne znaki
Komisja Europejska przygotowała specjalne symbole umieszczane na etykiecie, które wyróżniają produkty regionalne spośród innych wyrobów. Mają one podkreślać ich wyjątkowość,  tradycyjne pochodzenie i najwyższą jakość, a także chronić przed bezprawnym używaniem zarejestrowanej nazwy. Ochronie podlegają wyroby pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz piwo (nie obejmuje ona natomiast wina i napoi spirytusowych). Produkty można oznaczyć jednym z trzech symboli:

Chroniona Nazwa Pochodzenia (ang. Protected Designation of Origin – PDO) – oznaczenie to stosuje się, gdy nazwa produktu bezpośrednio nawiązuje do regionu czy konkretnego miejsca, w którym dany wybór jest produkowany. Wymaga się też, by cały proces technologiczny (wytwarzanie, produkcja i przygotowanie do sprzedaży) odbywał się na obszarze, do którego odnosi się nazwa produktu, a cechy charakterystyczne wyrobu oraz jego jakość wiązały się jednoznacznie ze specyfiką obszaru geograficznego (np. mikroklimat, nasłonecznienie), gdzie następuje produkcja. Oznaczenie PDO ma 430 produktów, np. włoska szynka Prosciutto di Parma.

Chronione Oznaczenie Geograficzne (ang. Protected Geographical Indication – PGI) – określa produkt, który wykorzystuje nazwę regionu czy konkretnego miejsca, gdzie dany wyrób jest produkowany. Musi on posiadać specyficzne cechy (lub jakość) wynikające lub przypisywane pochodzeniu geograficznemu (np. związane z występującym na tym obszarze: klimatem, glebą). W odróżnieniu od chronionej nazwy nie trzeba wykazywać ścisłego związku między produktem a regionem, z którego on pochodzi, a także tylko jeden z trzech etapów wytwarzania musi odbywać się w regionie geograficznym. Oznaczenie PGI mają 273 produkty, np. czeskie piwo z Budejowic – Budejovicke Pivo.

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (ang. Traditional Speciality Guaranteed – TSG) – wymaga, aby nazwa sama w sobie była specyficzna (np. włoska mozzarella) lub też wyrażała specyficzny charakter produktu (np. belgijskie piwo Lambic produkowane przy udziale drożdży Lambicus). Specyficzny charakter ma wynikać m.in. z tradycyjnych receptur i tradycyjnego sposobu wytwarzania, a nie z jakościowego czy ilościowego składu produktu. Oznaczenie TSG ma 15 produktów, np. fiński chleb Kalakukko.

Warto wiedzieć. Wpisanie do rejestru produktów tradycyjnych pozwala na odstępstwa od wymogów weterynaryjnych i sanitarnych (gwarantują to przepisy unijne i polskie). To niezwykle istotne, często bowiem niemożliwym jest wytwarzanie wyrobów tradycyjną metodą (np. sera, który musi leżakować w jaskini ze względu na specyficzny mikroklimat decydujący o jego charakterystycznym smaku i zapachu) przy zachowaniu przepisów.

Waźna rejestracja
Unia wymaga, aby wniosek o rejestrację był zgłoszony przez jak największą grupę osób z danego regionu lub jak największą grupę wytwarzającą dany produkt. Tylko wyjątkowo i wyłącznie w wypadku ubiegania się o nazwę pochodzenia i oznaczenie geograficzne może to zrobić jedna osoba (musi przy tym wykazać, że jest jedynym producentem). 

We wniosku (znajduje się na stronie: www.minrol.gov.pl) należy szczegółowo opisać produkt, surowce i proces produkcji, a także uzasadnić przyznanie jednego z trzech oznaczeń. Trzeba też określić procedury kontrolne i wskazać jednostki, które będą sprawdzały zgodność produkcji ze specyfikacją, co ma duże znaczenie dla wiarygodności całego systemu i tworzenia zaufania u konsumentów. Wniosek wraz z załącznikami (ekspertyzy, badania laboratoryjne) i jednorazową opłatą (300 zł) należy przesłać do MRiRW. Tutaj jest sprawdzany pod względem formalnym, a następnie publikowany na stronie internetowej ministerstwa oraz w dzienniku urzędowym ministra, aby każdy kto ,,ma uzasadniony interes ekonomiczny”, mógł zgłosić zastrzeżenia (np. przeciwko producentowi, który ograniczył obszar wytwarzania, aby wyeliminować konkurencję).

Jeśli w okresie 30 dni nie wpłyną żadne zastrzeżenia, wniosek zostaje oceniony pod względem merytorycznym przez radę ds. regionalnych i tradycyjnych produktów rolnych, a następnie jest przekazany (lub odrzucony) do KE. Komisja jeszcze raz sprawdza dokument pod względem zgodności z rozporządzeniem (ma na to sześć miesięcy), a następnie publikuje go w dzienniku urzędowym wspólnot. Jeżeli przez pół roku podmioty z innych państw nie zgłoszą żadnych sprzeciwów, następuje wpis do rejestru i objęcie produktu ochroną.

Wyjatkowe grono
Obecnie w UE zarejestrowano 718 takich unikalnych produktów, najbogatszą kategorią branżową są wśród nich sery. Na europejskiej liście brak jeszcze polskich wyrobów, ale już wkrótce to się zmieni. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazało bowiem do Komisji Europejskiej 7 wniosków produktów regionalnych i tradycyjnych. Są to: oscypek i bryndza podhalańska – (ubiegają się o symbol PDO), miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich (symbol PGI) oraz staropolskie miody: półtorak, dwójniak, trójniak i czwórniak (symbol TSG). W ministerstwie rozpatruje się kolejne trzy wnioski dotyczące: kiełbasy lisieckej, andrutów kaliskich i sera smażonego z Nowego Tomyśla.

Zdaniem eksperta
Dariusz Goszczyński, Dyrektor Wydziału Oznaczeń Geograficznych i Promocji w MRiRW
Wspólnotowy system ochrony produktów regionalnych i tradycyjnych ma na celu zachowanie dziedzictwa kulturowego i kulinarnego danego kraju. Ma chronić tradycyjne i regionalne nazwy przed ich nieuczciwym wykorzystywaniem i zapobiegać wprowadzaniu konsumentów w błąd. System ten umożliwia też rozwój obszarów wiejskich i tworzenie pozarolniczych miejsc pracy. W Polsce wiedza o tym systemie jest stosunkowo niewielka. Dlatego Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi  rozpoczęło w październiku 2005 r. dwuletnią kampanię informacyjną ,,Oryginalność pod ochroną” adresowaną zarówno do producentów, jak i konsumentów. Producenci, którzy zdecydują się wystąpić z wnioskiem o rejestrację, mogą ubiegać się o granty na przygotowanie specyfikacji w ramach programu Agrosmak. W planach jest także możliwość refundowania poniesionych kosztów przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W wypadku ubiegania się o chronioną nazwę czy oznaczenie geograficzne należy wykazać związek produktu z regionem, przedstawić rys historyczny, a przy tradycyjnej specjalności – specyficzny i tradycyjny charakter nazwy lub produktu (np. tradycyjne receptury).

Badania potwierdzają, że uzyskanie ochny nazwy i umieszczenie loga, podnosi sprzedaż danego produktu wielokrotnie, np. producenci portugalskiego sera w krótkim czasie zanotowali wzrost sprzedaży o 130 procent.

Źródło: "Farmer" 01/2006



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.230.119.106
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.