System kategoryzacji w Polsce stworzony został w ramach programu TOURIN II. Jest to system dobrowolny. Kategoryzację agroturystycznej bazy noclegowej prowadzi Polska Federacja Turystyki Wiejskiej „Gospodarstwa Gościnne”. Obejmuje wszystkie obiekty na terenach wiejskich, których prowadzenie nie wymaga decyzji administracyjnych i które nie podlegają ustawowemu obowiązkowi standaryzacji. Dopuszcza się również kategoryzację obiektów podlegających obowiązkowi standaryzacji, ale jest to jedynie dodatkowa forma oceny jakości. Gospodarstwa zyskują prawo do umieszczenia oferty w materiałach promocyjnych federacji.

Kategoryzacji podlegają zarówno całe obiekty, jak i poszczególne pomieszczenia noclegowe. Na wniosek zainteresowanych gospodarstw oraz po uiszczeniu odpowiedniej opłaty inspektorzy PFTW sprawdzają stan i wyposażenie obiektu według specjalnych formularzy.

Kategoryzacji podlegają:

  • pokoje gościnne (pomieszczenie urządzone i wyposażone w taki sposób, by mogło pełnić rolę sypialni dla maksimum 4 osób z dostępem do łazienki, WC oraz pomieszczeń wspólnych. Wyróżnia się w ramach tej formy zakwaterowania, pokoje 1-osobowe, 2-osobowe, 3– i 4-osobowe);
  • pokoje grupowe (pomieszczenia sypialne przeznaczone dla więcej niż 4 osób, z dostępem do łazienki, WC i pomieszczeń wspólnych);
  • samodzielne jednostki mieszkalne (obiekt wynajmowany w całości jednej rodzinie lub grupie osób. Jednostka taka obejmuje: mieszkania wakacyjne oraz domy wolno stojące. Mieszkanie wakacyjne obejmuje nie więcej niż 3 sypialnie, kuchnię, kącik wypoczynkowy oraz łazienkę).

Każda kwatera, która otrzymała określona kategorię, ma prawo posługiwać się znakiem PFTW „Gospodarstwa Gościnne” przez 2 lata. Potem konieczne jest ponowne wystąpienie do federacji i poddanie obiektu inspekcji.

Kwatery mogą uzyskać kategorię:

  • standard
  • kategoria *
  • kategoria **
  • kategoria ***
Pokoje grupowe i przyzagrodowe pola namiotowe mogą uzyskać tylko jedna kategorię – standard.

Kategoria standard

Pokoje gościnne
Wyposażenie tak jak w minimalnych wymaganiach, czyli
  • łóżka jednoosobowe 80 x 190 cm
  • łóżka dwuosobowe 120 x 190 cm
  • nocny stolik lub połka dla każdej osoby
  • stół lub stolik
  • krzesło lub taboret
  • wieszak na odzież
  • lustro umożliwiające obejrzenie połowy sylwetki
  • pościel zgodna z liczba miejsc noclegowych
  • oświetlenie – minimum 1 punkt świetlny
  • zasłony okienne zaciemniające
  • kosz na śmieci
  • drzwi pełne zamykane na klucz
  • lampka nocna zgodna z liczba miejsc noclegowych
Dodatkowo:
  • pokój 1-os. min. 6 m kw.
  • pokój 2-os. min. 10 m kw.
  • pokój 3-os. min. 14 m kw.
  • pokój 4-os min. 16 m kw.
Dodatkowo:
  • min. powierzchnia dla 4 osób – 30 m kw. (na każda kolejna osobę dodatkowe 2 m kw.)
  • co najmniej jedna sypialnia z aneksem wypoczynkowym i kuchennym oraz WHS
  • klucz dla gości
  • sprawna wentylacja w aneksie kuchennym
  • kuchenka jednopalnikowa
  • jednolita zastawa stołowa zgodna z liczba miejsc
  • garnki
  • patelnie
  • kosz na odpadki
  • deska do krojenia
  • otwieracze do butelek
  • ściereczki
  • szafka na naczynia
  • stół lub blat przygotowawczy
  • środki czyszczące
  • stół i krzesła zgodne z liczba miejsc
  • łazienki: wyposażone tak jak przy pokojach gościnnych
Wymagania ogólne
Minimalne wymagania, czyli:
  • ogrzewanie w całym obiekcie od października do kwietnia temp.18 st.C
  • zimna i ciepła woda dostępna przez cała dobę
Dodatkowo:
  • oznakowanie na budynku
  • oznakowanie pokoi
  • urządzenia rekreacyjne
  • oświetlenie dostosowane do wielkości pomieszczeń
  • dostęp do informacji turystycznej
  • apteczka dostępna u gospodarza
  • instrukcja przeciwpożarowa w widocznym miejscu
  • budzenie na życzenie
Koszty kategoryzacji
Skategoryzowanie kwatery agroturystycznej wymaga odpowiedniej opłaty za przeprowadzenie inspekcji i nadanie kategorii, zgodnie z regulaminem kategoryzacji wiejskiej bazy noclegowej. Wiele kwater decyduje się na skategoryzowanie jednego pokoju, co upoważnia do wszelkich przywilejów wynikających z tego tytułu.

Wysokość opłat:
  • dla osób zrzeszonych – 350 zł – do 5 pokoi lub 2 SJM
  • dla osób niezrzeszonych – 700 zł – do 5 pokoi lub 2 SJM
  • powyżej 5 pokoi dopłata za każdy następny pokój lub samodzielna jednostkę wynosi 20 zł.

Źródło: "Za miastem" 05/2006