22 października br. zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych wnioskował do Ministra Rolnictwa o zniesienie lub przynajmniej obniżenie stawek, które rolnicy prowadzący rolniczy handel detaliczny muszą płacić za badania mikrobiologiczne wytwarzanej w gospodarstwach żywności. Z odpowiedzi przesłanej z resortu wynika jednak, że ulgowe potraktowanie rolników produkujących żywność na małą skalę nie będzie w tej kwestii możliwe, a dostępne instrumenty wsparcia w ramach RHD są w opinii ministra wystarczające.


KRIR argumentował we wniosku, że wysokie ceny wspomnianych badań, które muszą ponosić rolnicy wytwarzający na niewielką skalę żywność, zniechęcają do podejmowania tego typu działalności. „W niektórych przypadkach prowadzenia RHD (np. sery, wędliny) zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych, należy zapewnić zaawansowany system nadzoru właścicielskiego, który uwzględnia okresowe badania laboratoryjne finansowane przez producenta. Koszt takich badań jest wysoki, niekiedy przekracza wartość produktów wytworzonych w gospodarstwie.” – napisali we wniosku do ministra samorządowcy.

Zarząd KRIR sugeruje więc, że koszt takich badań powinien być rolnikom rekompensowany, całkowicie zniesiony lub przynajmniej dostosowany do wielkości i skali produkcji w danym gospodarstwie. „Trudno w obecnej sytuacji oczekiwać rozwoju RHD jako dodatkowego, alternatywnego źródła dochodu w rolnictwie.” – zauważa rolniczy samorząd.


W nadesłanej właśnie odpowiedzi z Ministerstwa Rolnictwa czytamy jednak: „W ramach instrumentu pomocy w zakresie wsparcia inwestycji w przetwórstwo i marketing produktów rolnych, wdrożonego na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój” objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 651 i 1880), możliwe jest dofinansowanie kosztów zakupu aparatury do wykonywania tego typu badań tj. zgodnie z treścią przepisów wykonawczych dla poddziałania 4.2 kosztów w zakresie: „aparatury pomiarowej, kontrolnej oraz sprzętu do sterowania procesem produkcji lub magazynowania”. Natomiast w przypadku „Wsparcia na przystępowanie do systemów jakości”, w ramach PROW 2014-2020, do kosztów kwalifikowalnych operacji zalicza się m.in. koszty kontroli (w tym badań specjalistycznych i analiz).”


Ministerstwo zauważa również, że co do zasady to producenci żywności zgodnie z obowiązującymi w UE przepisami muszą ponosić koszty badań mikrobiologicznych, i oni decydują o częstotliwości ich przeprowadzania „a częstotliwość ta powinna być dostosowana do rodzaju i wielkości przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że nie stworzy to zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności”. Resort nie widzi możliwości wprowadzenia innych form pomocy, poza tymi które przewidują unijne instrumenty wsparcia.