Taką informację przekazał słuchaczom zorganizowanego przez CDR – Oddział w Radomiu webinarium pt. Rolnictwo ekologiczne - szansa dla rolników i konsumentów - Michał Rzytki, Dyrektor Departamentu Jakości Żywności i Bezpieczeństwa Produkcji Roślinnej w resorcie rolnictwa.

Przypomnijmy – Komisja Europejska zaproponowała w ww. dokumentach, aby do 2030 roku, 25% powierzchni użytków rolnych w Unii Europejskiej stanowiło rolnictwo ekologiczne. Początkowo – zapis ten zinterpretowano w ten sposób, że w każdym państwie UE trzeba będzie w ciągu najbliższych 10 lat wykazać 25% powierzchni ekologicznej, jednak w kolejnych wypowiedziach przedstawicieli KE pojawiła się informacja, że wskaźnik ten będzie ustalany jednak indywidualnie dla każdego z krajów.

Otwarte pozostaje wciąż jednak pytanie, kto i jak ten wskaźnik będzie ustalał.

W trakcie trwania webinarium redakcja farmer.pl zadała następujące pytanie Panu Dyrektorowi: Kto konkretnie będzie ustalał cel dla Polski, jeśli chodzi o procent powierzchni ekologicznej do osiągnięcia do 2030 r.?

- Na chwilę obecną KE zaproponowała ogółem te 25% i ma przygotować jakieś wytyczne dla krajów członkowskich, które mają się odnosić do tego zagadnienia. Tak naprawdę nie umiem powiedzieć jeszcze, czy oni przygotują materiał, który będzie zerojedynkowy czyli kraj plus wskaźnik, czy będzie to zbiór wskaźników lub zbiór rekomendacji do osiągnięcia. […] My na poziomie krajowym przygotowujemy plan działań 2021 -27 (Ramowy Plan Działań dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata 2021-27 – dop. redakcji), również podobna dyskusja prowadzona jest na poziomie KE, która również ma przygotować pewne propozycje działań w tym zakresie i zakładamy, że te dwa dokumenty powinny być ze sobą spójne i za miesiąc-półtora powinny być gotowe – odpowiedział na czacie Dyrektor Rzytki.

Zadaliśmy też pytanie dodatkowe: Czy Polska, jako kraj, chce zaproponować swój procent powierzchni ekologicznej, jaki chce osiągnąć do 2030 r.?

- To jest bardzo ciekawe pytanie… Niezależnie od tego, jaki będzie efekt działań KE to on i tak będzie dla nas bardzo dużym wyzwaniem, bo jeżeli będziemy mówić np. - strzelam - o 15% powierzchni ekologicznej w Polsce, czyli o te 10% mniej niż wskaźnik ogólny, to dla nas i tak to jest praktycznie czterokrotnie więcej powierzchni w systemie rolnictwa ekologicznego niż mamy obecnie, a jeżeli będziemy mieli wskaźnik 25% to możemy mówić o jakimś 8 krotnym powiększeniu produkcji ekologicznej w kraju, więc w tym obszarze jest bardzo dużo do zrobienia. Natomiast nie mamy jeszcze jakiegoś szczegółowego wyliczenia na tę chwilę, jesteśmy na etapie intensyfikacji działań zarówno po stronie podażowej (czyli uruchamiania nowych rozwiązań w celu dostarczenia wiedzy producentom i informacyjno-promocyjno-edukacyjnych), jak również intensyfikacji działań, które mają służyć wsparciu tego sektora – poinformował Dyrektor Rzytki.

Aktualnie powierzchnia UR w rolnictwie ekologicznym w Polsce to niecałe 4%. Siła spokoju resortu rolnictwa – w kontekście ewentualnego wypełniania nowych unijnych celów – jest więc imponująca.

liczba gospodarstw eko
liczba gospodarstw eko

Według danych przedstawionych w trakcie webinarium, liczba gospodarstw ekologicznych w kraju to 18,5 tys. (dane za 2019 r.). To jest mniej o ok. 600 w stosunku do 2018 r. Utrzymuje się zatem tendencja spadkowa, notowana od 2014 r.

powierzchnia rolnictwa eko
powierzchnia rolnictwa eko

Jeśli chodzi o przetwórstwo surowców ekologicznych to mamy 12% wzrost w 2019 r. w stosunku do danych z roku wcześniejszego, a jeśli chodzi o powierzchnię to także widać odbicie – 2019 r. był pierwszym, kiedy zeszliśmy z tendencji spadkowej i mamy wzrost do 507 tys. ha.

liczba przetwórni eko
liczba przetwórni eko

- Wypadają nam gospodarstwa, spada nam powierzchnia, ale produkcja jest zmieniana w niewielkim stopniu, czyli tak naprawdę w dużej części wypadają gospodarstwa nieprodukcyjne – podkreślał w czasie webinarium Michał Rzytki.

Według wyników badań o wartości rynku rolnictwa ekologicznego w Polsce, przeprowadzonych przez SGGW z dotacji do badań na rzecz rolnictwa ekologicznego udzielonej przez resort rolnictwa w 2019 r. pt. „Analiza wartości i struktury rynku produkcji ekologicznej w Polsce ze szczególnym określenie wartości jego poszczególnych branż” szacowana wartość rynku żywności ekologicznej wyrażonej w cenach detalicznych brutto wynosi 1,3 mld zł według danych za rok 2018. Z analizy raportów spółek notowanych na giełdzie papierów wartościowych wynika, że wartość polskiego rynku „bio” w 2018 r. wyniosła ok. 1,1 mld zł liczonych w cenach detalicznych brutto.

Najwyższą wartość miał w 2018 r. rynek produktów zbożowych (231 mln zł), przetworów owocowo-warzywnych (191 mln zł) i mleka i przetworów mlecznych (161 mln zł).

Dla porównania, opracowanie za 2012 r. IUNG w Puławach określiło wartość rynku żywności ekologicznej w Polsce na około 200 mln zł. Tak więc mamy prawie 6-cio krotny wzrost w przeciągu 8 lat – podkreśla Michał Rzytki.

W odniesieniu do sektora ekologicznej produkcji zwierzęcej wzrosło pogłowie drobiu ekologicznego z 292 tys. sztuk w 2017 r. do 484 tys. sztuk w 2019 r. Na znaczeniu zyskuje też produkcja ekologicznej akwakultury – 160 ton w 2019 r.

Ogólne pogłowie zwierząt w systemie rolnictwa ekologicznego w 2019 r. wyniosło blisko 550 tys. sztuk. W 2018 było ich 406 tys.