• Jednostki certyfikujące mają za zadanie kontrolę i nadzór nad producentami oraz sam proces przeprowadzenia certyfikacji.
  • Okres ważności certyfikatu zgodności produkcji ekologicznej wynosi 12 miesięcy od daty wydania, może być dłuższy, lecz nie więcej niż 18 miesięcy od daty wydania.
  • Gospodarstwa, które rozpoczynają produkcję ekologiczną objęte są okresem konwersji (przestawienia).

Wraz ze wzrostem świadomości konsumentów o walorach ekologicznej produkcji rolnej i wartości pokarmowej, zwiększa się zapotrzebowanie na te artykuły. Producentów ekologicznych obowiązują jednak restrykcyjne zasady co do samej produkcji czy uprawy, które są kontrolowane przez jednostki certyfikujące.

Rola jednostki certyfikującej gospodarstwa ekologiczne

W naszym kraju zarejestrowanych jest 13 firm certyfikujących. Na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znajduje się rejestr jednostek certyfikujących w rolnictwie ekologicznym (Lista upoważnionych jednostek certyfikujących w Polsce), wraz z zakresem upoważnienia każdej z jednostek.

Jednostki certyfikujące mają za zadanie kontrolę i nadzór nad producentami oraz sam proces przeprowadzenia certyfikacji. Aby móc wykonywać swoje funkcje, muszą one posiadać akredytację nadaną przez Polskie Centrum Akredytacji oraz stosowne upoważnienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zakres upoważnienia jednostek uprawnia je do kontroli i certyfikacji z zakresu: ekologiczna uprawa roślin i utrzymanie zwierząt, zbiór ze stanu naturalnego, pszczelarstwo, produkty akwakultury i wodorosty morskie, przetwórstwo produktów ekologicznych oraz produkcja pasz i drożdży, wprowadzanie na rynek produktów ekologicznych, w tym importowanych z państw trzecich.

Jakie wymagania musi spełniać gospodarstwo ekologiczne, w celu uzyskania certyfikatu?

Odpowiedzi na to pytanie udzielili nam przedstawiciele Krajowego Centrum Badań i Certyfikacji „Gwarantowana Jakość”, dr inż. Eugeniusz Wencek oraz dr inż. Marta Pałyszka.

- W przypadku podmiotów, które rozpoczynają produkcję ekologiczną konieczne jest przejście okresu konwersji (przestawienie). Podczas jego trwania, działalność prowadzona jest zgodnie z zasadami ekologicznymi, ale bez możliwości wprowadzania tego produktu do obrotu, jego znakowania logiem ekologicznym oraz reklamowania tego produktu jako ekologicznego. W szczególnych przypadkach można skrócić okres konwersji za zgodą właściwych organów. Dopiero po zakończeniu lub skróceniu okresu konwersji, Podmiot ten lub Grupa podmiotów uzyskuje status Ekologiczny. - podają specjaliści.

Będąc na okresie przestawienia, produkty rolne są sprzedawane jako konwencjonalne, do upływu 12 miesięcy. Później, po tym czasie, można sprzedawać je z oznaczeniem „produkt w trakcie konwersji na rolnictwo ekologiczne”.

Proces uzyskania certyfikatu dla gospodarstwa ekologicznego

Ich zdaniem, uzyskanie certyfikatu nie jest skomplikowane w zakresie procedury jego wydania. - Pierwszym warunkiem jest chęć przystąpienia do produkcji ekologicznej, a co za tym idzie należy zgłosić się do jednej z 13. jednostek certyfikujących. Producent, rozpoczynający działalność w rolnictwie ekologicznym powinien zgłosić wypełniony formularz "Zgłoszenia działalności w rolnictwie ekologicznym" do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Podstawowym wyznacznikiem otrzymania certyfikatu jest spełnienie wymogów rolnictwa ekologicznego, a czas jego otrzymania jest uzależniony wprost od stwierdzenia zgodności prowadzonej produkcji z tymi wymogami - przekonują przedstawiciele KCBiC.

Kolejno po rozpatrzeniu wniosku MRiRW rejestruje producenta lub grupę producentów w systemie kontroli i przesyła do jednostki oraz do producenta informację o dacie objęcia systemem kontroli.

Po uzyskaniu certyfikatu, przeprowadzana jest kontrola w celu potwierdzenia zgodności stosowanych w gospodarstwie metod produkcji. Kontrole przeprowadzane są rokrocznie (zapowiedziane i niezapowiedziane). Sprawdzany jest wówczas sposób gospodarowania (np. stosowanie odpowiedniego dla kondycji gleby płodozmianu), jak również prowadzone są badania pod kątem zanieczyszczenia upraw i plonów środkami chemicznymi.

Okres ważności certyfikatu zgodności produkcji ekologicznej wynosi 12 miesięcy od daty wydania, może być dłuższy, lecz nie więcej niż 18 miesięcy od daty wydania.

Co powinny zawierać wniosek i zgłoszenie?

Jak wynika z danych Krajowego Centrum Badań i Certyfikacji „Gwarantowana Jakość” są to:

- podstawę prawną, normy i/lub inne dokumenty normatywne, na zgodność z którymi Producent zwraca się o certyfikację;

- nazwę i/lub imię i nazwisko Producenta, dane osobowe i kontaktowe, adres fizycznej lokalizacji; znaczące aspekty jego procesu i działań oraz wszystkie właściwe prawne zobowiązania;

- oświadczenie Producenta, że informacje zawarte we wniosku i zgłoszeniu zostały wypełnione po uprzednim zapoznaniu się z zasadami produkcji ekologicznej wraz z deklaracją stosowania się do wymienionych zasad;

- wyrób, który ma zostać poddany procesowi certyfikacji;

- ogólne informacje dotyczące Producenta, takie jak działalność Producenta, jego zasoby ludzkie i techniczne;

- informacje dotyczące wszystkich podzlecanych procesów wykorzystywanych przez Producenta, które będą oddziaływać na zgodność z wymaganiami;

- informacje dotyczące przeprowadzenia oceny i działań związanych z nadzorem, takie jak gdzie certyfikowany produkt jest produkowany oraz osoby do kontaktu w tych lokalizacjach.