W Polsce z biegiem lat wachlarz środków ochrony roślin możliwych do zastosowania w rolnictwie ekologicznym wzrasta. Jednak w porównaniu z innymi krajami UE, liczba ta nadal nie jest zadowalająca. Obecnie w naszym kraju istnieje 76 środków zarejestrowanych do stosowania w ekologii, które zawierają w swoim składzie wyłącznie substancje zawarte w wykazie „Załącznik II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008.”

Jakie środki można stosować w ekologii?

Jak podaje Art.16 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007

„Komisja zezwala, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 37 ust. 2, na stosowanie w produkcji ekologicznej produktów i substancji – i włączenie ich do zamkniętego wykazu, które mogą być stosowane w rolnictwie ekologicznym do następujących celów: a) jako środki ochrony roślin […]”

Rodzaje środków ochrony roślin dostępne w rolnictwie ekologicznym:

Rodzaj środka  Charakterystyka
Insektycyd Środek owadobójczy
Akarycyd  Środek do zwalczania roztoczy, pajęczaków
Fungicyd Środek grzybobójczy
Regulator wzrostu Środek regulujący wzrost
Bakteriocyd Środek bakteriobójczy
Atraktant Substancja wabiąca
Akaracyd Środek roztoczobójczy
Stymulator odporności Substancje stymulujące odporność
Moluskocyd Środek ślimakobójczy
Induktor odporności Substancje działające na zasadzie szczepionki
Repelent Środek odstraszający

Źródło: W-M ODR

W Polsce, zgodnie z przepisami prawa, w rolnictwie ekologicznym nie można stosować środków ochrony do zwalczania chwastów (herbicydów), tym samym nie występują one w żadnym wykazie.

Zgodnie z Załącznikiem II rozporządzenia 889/2008 dopuszczone są do użytku pestycydy oparte na trzech grupach:

-substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego,

-mikroorganizmy lub substancje produkowane przez mikroorganizmy,

- Substancje inne:

krzemian glinu (kaolin), wodorotlenek wapnia, dwutlenek węgla, związki miedzi, etylen, kwasy tłuszczowe, ortofosforan żelaza (III), siarczan wapnia, diatomit, olej parafinowy, wodorowęglan potasu, piasek kwarcowy, siarka.

Rejestr środków ochrony roślin

Wykaz zakwalifikowanych środków ochrony roślin możliwych do stosowania w produkcji ekologicznej znajduje się na stronie Instytutu Ochrony Roślin - PIB w Poznaniu. Uwzględnia on nazwę środka, producenta oraz numer pozwolenia MRiRW. W wykazie wystepują fungicydy, insektycydy, akarycydy, moluskocydy oraz atraktanty, repelenty, stymulatory odporności.

https://www.ior.poznan.pl/1631,srodki-ochrony-roslin-do-upraw-ekologicznych

Wykaz zakwalifikowanych środków ochrony roślin, źródło IOR-PIB
Wykaz zakwalifikowanych środków ochrony roślin, źródło IOR-PIB

Do zadań Instytutu Ochrony Roślin należy prowadzenie wykazu tych środków i ich bieżąca aktualizacja, jak również ocena i potwierdzanie zgodności w zakresie wymagań określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego, dla środków ochrony roślin.

Produkty naturalne

W produkcji ekologicznej możliwe jest wykorzystanie substancji naturalnych, tj. środki zwalczające szkodniki roślin, stymulatory wzrostu, w tym preparaty zawierające pożyteczne bakterie i grzyby. Wykaz takich produktów dostępny jest na stronie Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach.

Co więcej, rolnicy często korzystają z preparatów roślinnych własnej produkcji. Przy ich użyciu należy pamiętać, że mimo, iż są to środki naturalne to niektóre z nich mogą mieć działanie fitotoksyczne.