Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Jesienne nawożenie pod uprawy jare

Autor:

Dodano:

Jest ono często odkładane na okres wiosenny. Zazwyczaj wynika to z obawy o wymycie składników z gleby lub ze względów ekonomicznych. Niemniej szereg argumentów przemawia za wykonaniem go właśnie jesienią.

Fosfor i potas stosuje się pod zboża jare nie tylko na glebach o niskiej zasobności w ten składnik, ale także przy klasach zasobności średniej i wysokiej. Składniki powinny być dostarczane na stanowiska zasobne, ponieważ pomocne są dla roślin w przetrwaniu warunków stresowych powodowanych suszą. Stosowanie fosforu i potasu wpływa na efektywność wykorzystania azotu.

Fosfor
Nawożenie fosforem należy wykonywać jesienią. Powinien on być dokładnie wymieszany z glebą. Wiosną wierzchnia warstwa gleby szybko wysycha, przez co rośliny nie mogą z niej efektywnie pobierać składników pokarmowych, w tym m.in. fosforu. Obecność w glebie łatwo dostępnych związków fosforowych decyduje o rozbudowie systemu korzeniowego. Składnik ten wręcz stymuluje wzrost korzeni w początkowym okresie wzrostu zbóż. Drugą krytyczną fazą rozwoju roślin ze względu na fosfor jest okres wypełniania ziarniaków, czyli tzw. faza nalewania.

Potas
Krytycznym składnikiem w warunkach Polski jest potas. Składnik ten jest niezbędny roślinie od początku wegetacji, bo decyduje o szybkości wzrostu organów wegetatywnych. Niedobór potasu pociąga za sobą przede wszystkim zmniejszenie zawartości białka w roślinie, a w konsekwencji spadek plonu. Szczególna rola potasu w fizjologii roślin wynika nie tylko z jego dużej zawartości w tkankach, ale również z ważnej funkcji fizjologicznej i biochemicznej, a także zwiększenia ich odporności na choroby. Rośliny dobrze odżywione potasem zużywają mniej wody do wyprodukowania związków organicznych. Fakt ten ma ogromne znaczenie, bo w naszym kraju dość często występują kilkutygodniowe susze.
Niedobór potasu w glebie w wielu przypadkach jest na tyle duży, że nie gwarantuje efektywnego przetworzenia stosowanego azotu w plon i jednocześnie nie zapewnia jego odpowiedniej jakości. Zawartość potasu w glebie jest tym niższa, im gleba jest lżejsza. Ponadto małe ilości potasu zawierają gleby organiczne, w tym głównie torfowe. Mimo że zawartość potasu ogólnego w glebach ciężkich jest często duża, to występuje on w formach nieprzyswajalnych dla roślin, bo wietrzenie minerałów mogących spowodować jego uwolnienie jest procesem bardzo powolnym.

Nie tylko fosfor i potas
Dostateczna zasobność gleby w fosfor i potas nie wystarczy, aby uzyskać zadawalające plony. Aby osiągnąć powyższy cel, należy już jesienią konsekwentnie eliminować wszystkie czynniki ograniczające wzrost roślin. Działania te dotyczą zarówno kontroli odczynu poprzez wapnowanie, jak i likwidacji zagęszczonych warstw gleby poprzez głęboszowanie (mechaniczne, biologiczne). Zboża jare dobrze plonują w różnych przedziałach odczynu. Za wartość krytyczną należy uznać pH 5,4-5,5. Tolerancja tej grupy roślin na niski odczyn gleby zmniejsza się w kolejności: owies > pszenżyto > pszenica > jęczmień. Poniżej pH 5,5 gwałtownie rośnie ryzyko uprawy również owsa czy pszenżyta, które zaliczane są do zbóż mało wrażliwych na odczyn gleby.

Magnez
Jesienią warto również zadbać o nawożenie pól magnezem. Jest to ważny plonotwórczo składnik wszystkich roślin uprawnych, ale często niedoceniany, niezależnie od rośliny i kierunku jej produkcji. Efektywność nawożenia magnezem, czyli uzyskiwana dzięki niemu zwyżka plonów, zależy od całokształtu warunków glebowo-klimatycznych i agrotechnicznych, w jakich stosowano nawozy. W przeciwieństwie do działania azotu, który w określonych dawkach na większości gleb wywołuje przeważnie proporcjonalny wzrost plonu, działanie magnezu jest specyficzne. To sprawia, że w zbliżonych warunkach glebowych efektywność nawożenia nim może być bardzo wysoka bądź zupełnie znikoma. Generalnie gleby piaszczyste i kwaśne wymagają wyższego poziomu nawożenia magnezem i wynika to z ryzyka wymycia składnika oraz konkurencji między nim a glinem. Optymalny termin nawożenia kizerytem na glebach o niskiej zawartości przypada pod jesienne zabiegi uprawowe. Alternatywnym rozwiązaniem są nawozy wieloskładnikowe NPKMg lub potasowe Korn-Kali, które zawierają magnez. Jednocześnie zastosowanie całości potasu i magnezu wiosną może przyczynić się do pogorszenia wschodów roślin (zbyt silne zasolenie gleby).

Siarka
W przypadku jesiennego nawożenia siarką najbardziej zalecana jest siarka w formie elementarnej. Warto pamiętać, że aby rośliny mogły skorzystać z tej formy najpierw, musi ona ulec utlenieniu do formy siarczanowej. W praktyce lepiej jest zastosować mniejszą dawkę jesienią, a następnie uzupełnić składnik nalistnie siarczanem magnezu.

Czytaj więcej w najnowszym numerze Farmera!

×