Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

MRiRW o "zakazie uboju rytualnego w UE"

Autor:

Dodano:

Czy ubój rytualny na pewno jest zakazany w UE?

Niedawna wypowiedź ministra Grzegorza Pudy na temat unijnych przepisów dotyczących konieczności ogłuszania przy uboju zachęciła nas do powrotu do tego tematu – choć wydawało się, że o tym już wszystko wiadomo.

Unijne rozporządzenie WE 1099/2009 z 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania stwierdza, że zwierzęta są uśmiercane wyłącznie po uprzednim ogłuszeniu ("Zwierzęta są uśmiercane wyłącznie po uprzednim ogłuszeniu zgodnie z metodami i szczegółowymi wymogami związanymi ze stosowaniem tych metod określonymi w załączniku I. Do chwili śmierci zwierzęta są utrzymywanie w stanie nieprzytomności i niewrażliwości na bodźce"), a  w przypadku zwierząt poddawanych ubojowi według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne wymóg ogłuszania nie ma zastosowania pod warunkiem, że ubój ma miejsce w rzeźni ("W przypadku zwierząt poddawanych ubojowi według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne wymogi ust. 1 nie mają zastosowania, pod warunkiem że ubój ma miejsce w rzeźni"). Państwa członkowskie mogą przyjąć przepisy krajowe, które służą zapewnieniu dalej idącej ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania w porównaniu z przepisami zawartymi w tym rozporządzeniu, ale powinny powiadomić o tym UE.

Więcej: Czy można zakazać uboju bez ogłuszania – czyli czy ustawę o ochronie zwierząt przyjęto na serio?

Dlaczego zatem minister Grzegorz Puda przekazał za pośrednictwem PAP, że będziemy dopiero dostosowywać przepisy do unijnych?

PAP donosiła: „Jak mówił Grzegorz Puda, tworząc ustawę <5 dla zwierząt> brano pod uwagę trzy aspekty: interes rolników i przedsiębiorców, uregulowania prawne krajowe i zagraniczne i wolność religijną. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem ubój rytualny jest zabroniony. Minister przypomniał, że Polska w 2012 r. notyfikowała zakaz uboju rytualnego, ustawa jest więc także dostawaniem do prawa unijnego."

Więcej: Puda: trwają prace nad nowym projektem ustawy o ochronie zwierząt

Prosiliśmy ministerstwo „o podanie <unijnego rozporządzeni>", zgodnie z którym <ubój rytualny jest zabroniony> i wyjaśnienie, na czym polegała notyfikacja przez Polskę zakazu uboju rytualnego z 2012 roku oraz do którego <prawa unijnego> przygotowywana ustawa ma nas dostosować.

Oto odpowiedź:

1 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania (Dz. Urz. UE L 303 z 18.11.2009, str. 1, z późn. zm.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 tego rozporządzenia państwa członkowskie mogły utrzymać przepisy krajowe, które służą zapewnieniu dalej idącej ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania, a które obowiązywały w momencie wejścia w życie tego rozporządzenia. W przypadku utrzymania takich przepisów, należało przed dniem 1 stycznia 2013 r. powiadomić Komisję Europejską o takich przepisach krajowych.

Trybunał Konstytucyjny w dniu 27 listopada 2012 r. wydał orzeczenie w sprawie U 4/12, zgodnie z którym uchylił z dniem 31 grudnia 2012 r. przepis § ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju zwierząt oraz warunków i metod uśmiercania zwierząt, który zezwalał na dokonywanie uboju zwierząt bez ogłuszenia w przypadku uboju zwierząt według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne. W związku z tym od dnia 1 stycznia 2013 r. zaczął obowiązywać  art. 34 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, zgodnie z którym zwierzę kręgowe w rzeźni może zostać uśmiercone tylko po uprzednim ogłuszeniu.

Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia 1099/2009 pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. Polska powiadomiła Komisję Europejską, że od dnia 1 stycznia 2013 r. w Polsce może być stosowany wyłącznie ubój zwierząt z ogłuszeniem.

Taki stan prawny istniał do czasu ogłoszenia w dniu 12 grudnia 2014 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r. w sprawie K 52/13 (Dz. U. poz. 1794). Zgodnie z uzasadnieniem do tego wyroku, od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw dozwolone jest poddawanie zwierząt ubojowi według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne w zatwierdzonej rzeźni na podstawie art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 1099/2009, zgodnie z którym „w przypadku zwierząt poddawanych ubojowi według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne wymogi ust. 1 nie mają zastosowania, pod warunkiem że ubój ma miejsce w rzeźni”. W ust. 1 art. 4 rozporządzenia nr 1099/2009 określono zaś, że „zwierzęta są uśmiercane wyłącznie po uprzednim ogłuszeniu zgodnie z metodami i szczegółowymi wymogami związanymi ze stosowaniem tych metod określonymi w załączniku I. Do chwili śmierci zwierzęta są utrzymywanie w stanie nieprzytomności i niewrażliwości na bodźce.”.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1099/2009, zakazane jest stosowanie uboju według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne poza zatwierdzoną rzeźnią.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że pkt 18 preambuły do rozporządzenia nr 1099/2009 stanowi, że „Odstępstwo od ogłuszania w przypadku odbywającego się w rzeźni uboju zgodnego z obrzędami religijnymi zostało przyznane przez dyrektywę 93/119/WE. Ponieważ przepisy wspólnotowe mające zastosowanie do uboju zgodnego z obrzędami religijnymi były transponowane w różny sposób, zależnie od kontekstu krajowego, oraz biorąc pod uwagę fakt, iż przepisy krajowe uwzględniają kwestie wychodzące poza cel niniejszego rozporządzenia, ważne jest utrzymanie odstępstwa od ogłuszania zwierząt przed ubojem, pozostawiając jednak każdemu państwu członkowskiemu pewien poziom swobody. W rezultacie niniejsze rozporządzenie respektuje wolność wyznania i prawo do uzewnętrzniania religii lub przekonań poprzez uprawianie kultu, nauczanie, praktykowanie i uczestniczenie w obrzędach, co zapisano w art. 10 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.”

Czy stwierdzenie, że „ubój rytualny jest zabroniony” w UE jest więc zgodne z prawdą? Z pewnością nie. A czy jest dopuszczalny? Z pewnością tak - w rzeźni i dla mniejszości religijnych, choć punktem wyjścia - metodą zasadniczą uśmiercania zwierząt - jest ubój z ogłuszaniem. Czy można zakazać uboju bez ogłuszania? Na potrzeby religijne musi być prowadzony - orzekł Trybunał Konstytucyjny w 2014 roku (Sygn. akt K 52/13). Rozstrzygnięcie, czy zmierzamy w dobrym kierunku podczas trwających prac nad nowelizacją ustawy o ochronie zwierząt, pozostawiamy czytelnikom.

Kwestia opłacalności produkcji mięsa w Polsce i wpływu na nią rodzaju uboju to kolejny, osobny problem, z pewnością wart analizy.

×