Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Wrogowie naturalni szkodników – cz. 1. Mikroorganizmy

Autor:

Dodano:

Wiedza na temat naturalnych wrogów szkodników jest niezmiernie przydatna nie tylko w obliczu obowiązującej od 2014 r. integrowanej ochrony roślin. Nabierze ona szczególnego znaczenia w momencie obowiązywania zasad tzw. Europejskiego Zielonego Ładu.

Wrogowie naturalni szkodników to bardzo zróżnicowana pod kątem systematycznym grupa organizmów zasiedlająca środowisko glebowe, a także nadziemne. Obejmuje zarówno mikro-, jak i makroorganizmy. Ich rola coraz częściej wykorzystywana jest w biologicznej walce ze szkodnikami.

WIRUSY

Do czynników ograniczających szkodniki w różnych uprawach zalicza się wirusy owadobójcze. Nie da się ich zobaczyć nieuzbrojonym okiem, choć objawy porażenia owadów już tak. Wirusy te występują naturalnie, ale często są głównym składnikiem biopreparatów. Tak jest chociażby w tych stosowanych w uprawach sadowniczych. Wśród nich szczególnie duże znaczenie mają bakulowirusy, np. poliedroza jądrowa czy też wirusy granulozy. Wtręty wirusa dostają się do ciała owada głównie wraz ze zjedzonym pokarmem (czyli drogą żołądkową). Tu się namnażają i atakują poszczególne organy. Wirus poliedrozy jądrowej poraża gąsienice motyli, w tym powszechnie uznane za szkodniki rolnice i piętnówki występujące w różnych uprawach. Zainfekowane gąsienice zaprzestają żerowania, spada ich aktywność ruchowa i pojawia się zbielenie ciała. Ciekawym zjawiskiem jest tu pojaw zaburzeń neurologicznych przejawiających się tzw. geotropizmem ujemnym, czyli gąsienica migruje w kierunku światła, np. wspina się na czubek rośliny. Taki objaw można choćby zobaczyć u brudnicy mniszki. Po porażeniu szkodnik ginie, a jego ciało staje się miękkie, wewnątrz następuje rozpad narządów, które mogą wypływać. Podobne objawy mogą występować w przypadku wirusów granulozy, które stosuje się chociażby do biologicznego zwalczania owocówki jabłkóweczki w sadach. W przypadku jednak granulozy nie zawsze ciało szkodnika ulega rozpadowi i wypływa z niego zawartość.

BAKTERIE

Do mikroorganizmów pożytecznych zalicza się również bakterie owadobójcze. W wielu rzędach i rodzinach tych organizmów można znaleźć takie, które wykazują działanie ograniczające owady, ale najbardziej znaną i wykorzystywaną w praktyce bakterią jest Bacillus thuringiensis. Zwykle wykorzystuje się trzy podgatunki tej bakterii: kurstaki, tenebrionis i israelensis. Pierwszego używa się do biologicznego zwalczania niektórych gąsienic motyli, np. bielinków, piętnówki kapustnicy, omacnicy prosowianki. Drugi podgatunek wykorzystuje się do zwalczania larw chrząszczy, np. stonki ziemniaczanej, a trzeci do zwalczania larw szkodliwych muchówek, np. ziemiórek czy też komarów. Warto w tym miejscu dodać, że podgatunek kurstaki odkrył Polak, były pracownik Instytutu Ochrony Roślin, prof. Edward Kurstak (...).

 Cały artykuł ukazał się w najnowszym wydaniu miesięcznika "Farmer"

×