Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Handel produktami rolno-spożywczymi przenosi się na giełdę

Autor:

Dodano:

Rynek Towarów Rolno-Spożywczych został uruchomiony na początku 2020 roku w ramach projektu „Platforma Żywnościowa”. Jest to wspólne przedsięwzięcie Konsorcjum Grupy Kapitałowej GPW oraz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR). Dzięki platformie powstały nowe możliwości handlu dla uczestników sektora rolnego. Produkty spełniające standardy jakościowe, określone przez Towarową Giełdę Energii, stanowią wyodrębniony segment obrotu towarami dedykowanymi obecnie dla polskiego rynku rolno-spożywczego.

Pszenica i żyto na Giełdzie

Działalność Towarowej Giełdy Energii dotychczas koncentrowała się na prowadzeniu hurtowego obrotu energią i gazem. Od marca br. TGE udostępniła platformę do handlu produktami rolnymi. W pierwszej kolejności na Giełdzie pojawiła się pszenica, a następnie żyto. Uczestnicy rynku mogą zawierać transakcje w formule rynku kasowego w dwóch równolegle prowadzonych systemach, tj. systemie kursu jednolitego oraz systemie aukcji. Oznacza to, że zawarte transakcje podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

W najbliższym czasie TGE planuje rozszerzyć ofertę na rynku rolnym o kolejne produkty, takie jak kukurydza oraz rzepak, a w dalszej perspektywie zagęszczony sok jabłkowy, odtłuszczone mleko w proszku, cukier i półtusze wieprzowe.

Bezpieczeństwo obrotu oraz gwarancja rozliczeń

Giełda, która posiada 20-letnie doświadczenie rynkowe, ustala warunki uczestnictwa, warunki zawierania transakcji oraz sposób ich realizacji. Rozliczenia finansowe prowadzone są przez Izbę Rozliczeniową Giełd Towarowych, która jest spółką zależną TGE. Giełda wraz z Izbą zapewniają bezpieczeństwo zawierania transakcji, gwarancję rozliczeń oraz transparentne i jednakowe zasady dla wszystkich uczestników.

System kursu jednolitego polega na prowadzeniu przez Giełdę regularnych, cotygodniowych notowań (w środę) wystandaryzowanych kontraktów na towar przechowywany przez uczestników rynku w autoryzowanych magazynach. Wszystkie transakcje na danej sesji, w danym magazynie, zawierane są po jednym kursie. Z kolei system aukcyjny polega na organizacji i prowadzeniu przez TGE doraźnych aukcji sprzedaży towaru bezpośrednio od jego właściciela dysponującego własnym magazynem autoryzowanym. Na etapie autoryzacji każdy magazyn wskazuje rodzaj towaru, jaki będzie przechowywał, tj. pszenicę i/lub żyto.

Magazyny autoryzowane i domy maklerskie

Podstawą działania Giełdowego Rynku Rolnego jest System Magazynów Autoryzowanych (SMA). Obecnie funkcjonują 34 autoryzowane magazyny. Liczba tych ostatnich stale rośnie na skutek przyłączania się do projektu kolejnych uczestników polskiego rynku handlu zbożem. Takie rozwiązanie zapewnia wysoką jakość przechowywanego towaru.

Na Giełdzie można zawierać transakcje bezpośrednio jako Członek Giełdy lub za pośrednictwem domu maklerskiego. W pierwszym przypadku – należy spełniać warunki uzyskania członkostwa wynikające z ustawy o giełdach towarowych, w drugim – należy zawrzeć z domem maklerskim umowę o prowadzenie rachunku towarów giełdowych.

Do działania na Giełdzie dopuszczone zostały 3 domy maklerskie, tj. Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska S.A., PGE Dom Maklerski S.A., Noble Securities S.A.

Jak zostać uczestnikiem obrotu giełdowego

Aby zostać uczestnikiem obrotu giełdowego, niezbędne jest uzyskanie w pierwszej kolejności dostępu do rynku poprzez otwarcie rachunku w domu maklerskim. Następnie należy uzyskać unikalny numer identyfikujący każdego uczestnika obrotu, tzw. kod e-RTRS, nadawany przez TGE za pośrednictwem domu maklerskiego. Kod zapewnia dostęp do systemu e-RTRS.

Sesja czy aukcja – co wybrać

Aukcje sprzedaży organizowane są dla mniejszych magazynów sprzedających zboże we własnym imieniu, a które nie świadczą usług przechowywania. Kupować na aukcji może każdy uczestnik obrotu giełdowego. Sprzedaż zboża w systemie aukcyjnym wiąże się ze złożeniem wniosku o przeprowadzenie aukcji oraz wpłatą wadium, którego wysokość i termin wpłaty określa Izba Rozliczeniowa.

Podczas notowań w systemie kursu jednolitego uczestnicy obrotu mogą kupować i sprzedawać towar przechowywany w magazynach świadczących odpłatnie usługi przechowywania zbóż. W przypadku gdy sprzedający chce skorzystać z systemu notowań, które odbywają się w każdą środę, powinien dokonać wyboru magazynu autoryzowanego, dostarczyć do niego zboże, a następnie za pośrednictwem domu maklerskiego złożyć zlecenie sprzedaży.

Zasady kupna zboża są takie same dla obydwu systemów. Kupujący musi wykonać następujące kroki: wybrać instrumenty (jeden instrument to 25 ton towaru, w jednej klasie, w danym magazynie), wpłacić depozyt transakcyjny w wysokości pokrywającej pełną wartość brutto planowanych zleceń. Ostatni krok to złożenie zlecenia kupna w wybranym domu maklerskim.

Korzyści płynące z handlu na giełdowym rynku rolnym

Uczestnictwo w obrocie na giełdzie jest proste i przynosi wiele korzyści, do których można zaliczyć: koncentrację podaży krajowych towarów rolno-spożywczych, wystandaryzowanie warunków zawierania transakcji, bezpieczeństwo rozliczeń, ograniczenie kosztów transakcyjnych czy ryzyka handlowego i cenowego.

Dzięki transparentnym zasadom funkcjonowania giełdowego rynku rolnego zostały wyeliminowane zagrożenia związane z nieterminowym dostarczeniem towaru, pogorszeniem jego jakości, a także opóźnieniem w zapłacie.

Giełdowy Rynek Rolny został uruchomiony w ramach projektu „Platforma Żywnościowa” finansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu Gospostrateg. Projekt realizowany był przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w konsorcjum z Instytutem Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego i Instytutem Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB.

×