Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Energia z ziarna kukurydzy

Autor:

Dodano:

W ostatnich latach wyraźnie zwiększył się udział kukurydzy w ogólnej strukturze upraw. Poza kiszonką z całych roślin kukurydzy wykorzystuje się coraz częściej alternatywne formy jej zbioru i magazynowania.

Kiszonka z całych roślin kukurydzy od lat stanowi podstawę żywienia zarówno bydła mlecznego, jak i opasowego. Jednak pasza ta nie jest wolna od wad, a uwaga skupia się coraz częściej na samym ziarnie kukurydzy. Zbiór całych roślin na kiszonkę nie dostarcza tyle energii, ile kryje się w kolbach, szczególnie w przypadku roślin bardzo wysokich, gdzie ich udział jest stosunkowo niewielki. Dodatkowo w przypadku całych roślin, szczególnie przy niskim koszeniu, występuje dość wysokie porażenie grzybami, które są źródłem mikotoksyn niebezpiecznych dla zwierząt. Trudnością przy zbiorze kiszonki z całych roślin jest również trafienie w optymalny termin zbioru, co jest niekiedy uzależnione od pogody oraz terminów firmy usługowej, jeśli brakuje własnego sprzętu. Jeżeli zielonka jest zbierana przy zbyt wysokiej suchej masie, pojawiają się dodatkowo problemy z prawidłowym ubiciem, co skutkuje psuciem się paszy i wysokimi stratami, które niekiedy zniechęcają do korzystania z tej paszy. Uzupełnieniem bądź alternatywą dla kiszonki z całych roślin może być zatem wykorzystanie samego ziarna kukurydzy.

Pełne ziarno 

Jedną z postaci, w jakiej może być wykorzystywana kukurydza, jest pełne, suszone ziarno, którego adresatem może być tylko jedna grupa zwierząt w stadzie – cielęta. Pierwsze miesiące życia są jedynym okresem, kiedy bydło jest w stanie strawić całe ziarno kukurydzy, najczęściej jest to czas do ok. 3. miesiąca życia. W praktyce to moment, gdy w kale pojawia się niestrawione ziarno. Cielętom już w pierwszym tygodniu życia można podawać mieszankę treściwą składającą się z całego ziarna kukurydzy, prestartera białkowego (najczęściej w postaci gotowej mieszanki granulowanej typu CJ) oraz opcjonalnie całego ziarna owsa. Przykładowy skład takiej mieszanki może wyglądać następująco: prestarter, pełne ziarno kukurydzy oraz ziarno owsa w stosunku 2:1:1. Skomponowana w ten sposób mieszanka stymuluje rozwój żwacza i przygotowuje cielęta do roli przeżuwacza. Taki sposób żywienia skraca również okres pojenia preparatami mlekozastępczymi, które są dość drogim pokarmem. Preparaty mlekozastępcze możemy odstawić, jeśli cielę pobiera ok. 1,5 kg paszy stałej. Mieszankę taką należy wycofać z żywienia, jeżeli zauważymy w kale niestrawione, całe ziarno kukurydzy. Ważne jest, aby mieszanka była zadawana częściej w mniejszych ilościach. Duża porcja podana jednorazowo może zostać przez cielęta zamoczona i zapleśnieć, co może stać się przyczyną wystąpienia biegunek w przypadku pobrania takiej paszy. Należy również zabezpieczyć pokarm przed zanieczyszczeniem odchodami. Poza wartością pokarmową, dodatkową zaletą zastosowania pełnego ziarna w żywieniu cieląt jest pozytywny wpływ na rozwój mięśni żuchwy poprzez próby gryzienia i rozcierania ziaren.

Ziarno suche rozdrobnione

Suche rozdrobnione ziarno kukurydzy jest nieco mniej popularne w żywieniu bydła, głównie z uwagi na wysokie koszty dosuszania ziarna lub dość wysoką cenę przy zakupie suchego ziarna. Jednak należy zwrócić uwagę, że udział skrobi by-pass, czyli trawionej w jelicie cienkim, o którą tak zabiegamy, wynosi w przypadku suchego ziarna kukurydzy ok. 50 proc. skrobi całkowitej, co stanowi najwyższy wynik spośród różnych rodzajów pasz uzyskiwanych z kukurydzy. Suche ziarno kukurydzy, z uwagi na wysoki poziom energii, jest doskonałą paszą dla wysokoprodukcyjnych krów w pierwszej fazie laktacji. Wówczas ze względu na ograniczone pobieranie suchej masy krowy wymagają wyższej koncentracji składników pokarmowych w paszy. 

Kiszone ziarno

W ostatnim czasie coraz popularniejszą paszą w żywieniu bydła staje się kiszone ziarno kukurydzy, które niekiedy jest uzupełnieniem kiszonki z całych roślin, a czasem całkowicie ją zastępuje. Wówczas podstawą pasz objętościowych staje się sianokiszonka, która niekiedy wymaga dodatku w dawce np. słomy, aby zapewnić dostateczny poziom włókna w paszy. 

W żywieniu bydła ziarno kukurydzy stanowi lepsze źródło energii niż ziarna zbóż, ze względu na fakt wyższego udziału skrobi by-pass, czyli trawionej w jelicie cienkim. Kluczową rolę w tej materii odgrywa również typ ziarna w wybieranych do uprawy odmianach. Jak wskazują badania, w kiszonym ziarnie kukurydzy typu flint zawartość skrobi jest niemal 50 proc. wyższa niż w przypadku kiszonego ziarna typu dent. Przeznaczając wilgotne ziarno kukurydzy do zakiszania, ważnym etapem jest jego dokładne rozdrobnienie. Dla bydła zaleca się poddawanie ziarna procesowi gniecenia, jednak w praktyce najczęściej ziarno do zakiszania jest śrutowane. Zaletą ziarna śrutowanego jest efektywniejsze jego wykorzystanie, ale jego udział w dawce powinien być mniejszy niż ziarna gniecionego ze względu na większe ryzyko zakwaszenia.

Wilgotne ziarno kukurydzy ze względu za wysoką zawartość skrobi kisi się dobrze, nawet bez udziału inokulantów. Jednak dla przyspieszenia procesu fermentacji, szczególnie jeśli zależy nam na szybszym skarmianiu paszy, można zastosować preparaty mikrobiologiczne, które dzięki obecności bakterii kwasu mlekowego przyspieszają obniżenie pH, a więc i cały proces zakiszania. Niekiedy w celu ograniczenia strat przy późniejszym skarmianiu kiszonego ziarna praktykuje się również jego konserwację przy wykorzystaniu kwasów organicznych. Ziarno można zakiszać na pryzmie (tu ryzyko większych strat), w rękawie foliowym bądź w workach typu big-bag zawierających wkład foliowy pozwalający zapewnić warunki beztlenowe. Ostatni sposób magazynowania jest najczęściej wybierany przez mniejsze gospodarstwa, ze względu na ograniczenie ryzyka strat przy wolniejszym skarmianiu. Taka forma pozwala również na łatwy transport w przypadku sprzedaży nadmiaru sporządzonej paszy.

×