Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Będą zmiany w przeciwdziałaniu wykorzystywania przewagi kontraktowej

Autor:

Dodano:

Będzie nowa ustawa o przeciwdziałaniu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.

Wdrożenie do krajowego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych – to powód przygotowania nowego brzmienia ustawy  o przeciwdziałaniu wykorzystywania przewagi kontraktowej.

Unijne minimalne ramy w stosowaniu jednolitego podejścia w odniesieniu do nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw żywności to nie wszystko – dyrektywa pozwala państwom członkowskim utrzymać lub wprowadzić zasady, które są bardziej rygorystyczne niż te ustanowione w dyrektywie, w tym rozszerzyć zakres podmiotowy czy listę nieuczciwych praktyk.

W Polsce 12 lipca 2017 r. weszły w życie przepisy ustawy z 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczym, ponieważ dyrektywa 2019/633 wprowadza przepisy wychodzące poza zakres obowiązującej ustawy, zaproponowano uchwalenie nowej ustawy, ale o takim samym tytule.

Zastrzeżono: „Projekt przedmiotowej ustawy implementuje przepisy dyrektywy 2019/633 w celu ochrony przed stosowaniem nieuczciwych praktyk handlowych przez większe podmioty wobec, kontrahentów mających mniejszą siłę przetargową, wykorzystując jednocześnie regulacje, które obowiązują w Polsce od 12 lipca 2017 r.”

Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r.  zakazują nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy – i w projektowanej ustawie utrzymano taki zakres. Dotychczas przepisy obejmowały produkty przeznaczone do spożycia przez ludzi, teraz obejmują również m.in. pasze, zwierzęta żywe, nasiona i owoce oleiste będące przedmiotem produkcji rolników.

Inaczej zdefiniowano nabywcę – teraz nabywca to przedsiębiorca lub organ publiczny, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, który bezpośrednio lub pośrednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spożywcze.

Zakazano nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej. Projektowana ustawa zakazuje nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy - a wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes.

„Dla określenia przewagi kontaktowej podstawą jest stosunek wielkości ekonomicznej dostawcy i nabywcy” – podano i określono przedziały, kiedy występuje znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym. Te „progi” są zgodne z zawartymi w art. 1 ust. 2 dyrektywy 2019/633. Takie podejście zapewni lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami handlowymi tych podmiotów, które najbardziej jej potrzebują, tj. małych i średnich przedsiębiorstw w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych – zapewniono.

Zakazane praktyki wykorzystujące przewagę kontraktową polegają na:

1) opóźnionych płatnościach za dostarczone produkty (płatność po upływnie więcej niż30 dni);

2) anulowaniu przez nabywcę zamówienia przed upływem 30 dni przed przewidywanym terminem dostarczenia produktów, które ze względu na swoją naturę lub właściwości są produktami łatwo psującymi się i nie nadają się do spożycia lub przetworzenia przed upływem 30 dni od ich zebrania, wyprodukowania lub przetworzenia;

3) jednostronnej zmianie przez nabywcę warunków umowy;

4) obniżaniu należności z tytułu dostarczenia produktów po jego przyjęciu przez nabywcę w całości albo umówionej części, w szczególności na skutek żądania udzielenia rabatu;

5) ustalaniu terminów zapłaty za dostarczone produkty rolne lub spożywcze z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U z 2019 r. poz. 118 i 1649);

6) żądaniu przez nabywcę od dostawcy płatności niezwiązanych ze sprzedażą produktów;

7) żądaniu przez nabywcę od dostawcy zapłaty za pogorszenie się stanu lub utratę produktów, lub za oba te zdarzenia, do których doszło w obiektach nabywcy lub po przejściu własności produktów na nabywcę, z przyczyny innej niż zaniedbanie lub wina dostawcy;

8) odmowie przez nabywcę pisemnego potwierdzenia warunków umowy obowiązujących między nabywcą a dostawcą, o których pisemne potwierdzenie zwrócił się dostawca,

9) bezprawnym pozyskiwaniu, wykorzystywaniu lub ujawnianiu przez nabywcę tajemnic przedsiębiorstwa,

10) grożeniu podjęcia handlowych działań odwetowych lub podejmowaniu takich działań przeciwko dostawcy, jeżeli ten korzysta z praw przysługujących mu na mocy umowy lub przepisów prawa;

11) żądaniu od dostawcy rekompensaty za koszty rozpatrzenia skarg konsumentów związanych ze sprzedażą produktów dostawcy mimo braku zaniedbania lub winy ze strony dostawcy;

12) zwrocie przez nabywcę dostawcy niesprzedanych produktów, bez zapłaty lub za ich unieszkodliwianie;

13) pobieraniu od dostawcy opłaty stanowiącej warunek przechowywania, prezentowania lub oferowania sprzedaży jego produktów lub udostępniania takich produktów na rynku;

14) żądaniu przez nabywcę od dostawcy ponoszenia całości lub części kosztów obniżek cen produktów sprzedawanych przez nabywcę w ramach organizowanej przez nabywcę promocji;

15) wymaganiu przez nabywcę od dostawcy zapłaty za reklamowanie produktów przez nabywcę;

16) żądaniu przez nabywcę od dostawcy zapłaty za prowadzenie marketingu produktów prowadzony przez nabywcę;

17) żądaniu przez nabywcę od dostawcy ponoszenia opłat dotyczących czynności wykonywanych przez pracowników zajmujących się urządzeniem lokalu wykorzystywanego do sprzedaży produktów dostawcy.

Listę zakazanych praktyk wymienionych w art. 3 ust. 1 i 2 w dyrektywie 2019/633, rozszerzono o dwie praktyki, tj. polegającą na obniżaniu należności z tytułu dostawy produktów rolnych i spożywczych po jej przyjęciu przez nabywcę w całości lub umówionej części, w szczególności na skutek żądania udzielenia rabatu  oraz o praktykę polegającą na ustalaniu terminów zapłaty za dostarczone produkty z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz. U z 2019 r. poz. 118 i 1649).

Praktyki wymienione w art. 8 ust.1 pkt 1–11 są bezwzględnie zakazane. Natomiast praktyki wymienione w pkt 12–17 są dozwolone, pod warunkiem, że zostały wprost wymienione w umowie i uznane przez strony za dozwolone, a ich stosowanie nie będzie przez nich uznawane za nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej (art. 8 ust. 2).Jest to zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2019/633.

Nie zostały wymienione nieuczciwe praktyki handlowe, które mogą być stosowane przez dostawców produktów rolnych i spożywczych względem nabywców, ale praktyki te są również zakazane.

Organem właściwym w sprawach praktyk polegających na nieuczciwym wykorzystywaniu przewagi kontraktowej jest prezes UOKiK, który może zlecić Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli lub realizację innych zadań należących do zakresu jego działania w sprawach praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.

Wprowadzono procedury dobrowolnego poddania się karze pieniężnej. W przypadku wyrażenia zgody przez stronę do dobrowolnego poddana się karze, wysokość kary może być obniżona nie więcej niż o 50% w stosunku do kary, jaka zostałaby nałożona, gdyby strona nie poddała się dobrowolnie karze.

Czytaj też: 

Nieuczciwe praktyki handlowe wciąż niezagrożone?

×