Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Dobry preparat mlekozastępczy, czyli jaki?

Autor:

Dodano:

Prawidłowe zaopatrzenie cieląt w niezbędne składniki pokarmowe warunkuje ich optymalny rozwój, sprzyja zwiększeniu wydajności mlecznej oraz długowieczności, dlatego warto dołożyć starań w tym zakresie i wybrać preparat mlekozastępczy najlepiej dostosowany do potrzeb cieląt w danym gospodarstwie.

Żywienie w okresie odchowu warunkuje przyszłą produkcyjność zwierząt. Szczególnie ważny w tej kwestii jest okres podawania pasz płynnych, ponieważ jak wskazują wieloletnie wyniki badań, istnieje zależność między wzrostem dziennych przyrostów masy ciała a wzrostem produkcji mleka. Zgodnie z rzeczonymi badaniami na każdy kilogram wzrostu masy ciała przed odsadzeniem krowa produkuje od 850 do 1550 kg mleka więcej w czasie pierwszej laktacji. Jest to związane z faktem dynamicznego rozwoju cielęcia w tym okresie. Zapewnienie optymalnego żywienia w pierwszych dwóch miesiącach życia sprzyja wzrostowi tkanki gruczołowej wymienia, prawidłowemu rozwojowi układu pokarmowego, odpornościowego i krwionośnego, co działa na korzyść nie tylko większej wydajności, ale i długowieczności zwierząt. Dlatego zaopatrzenie cieląt w niezbędne składniki pokarmowe jest kluczowe dla sukcesu hodowli. Aby to osiągnąć, należy pamiętać nie tylko o ilości, ale i jakości pasz, szczególnie preparatu mlekozastępczego, który stanowi podstawę żywienia w tym okresie. Czym więc powinien charakteryzować się dobry preparat mlekozastępczy?

Dostosowany do wieku

Okres pojenia paszami płynnymi zazwyczaj podzielony jest na dwa krótsze. Pierwszy trwa od zakończenia odpoju siarą do ukończenia 4. tygodnia życia. W tym czasie cielęta powinny dostawać preparat najwyższej jakości, charakteryzujący się wysoką zawartością białka pochodzenia mlecznego (na poziomie 20-22 proc.). Stosowanie preparatu zawierającego białka pochodzenia roślinnego w tym okresie może sprzyjać występowaniu biegunek pokarmowych, pogorszeniu strawności i obniżeniu przyrostów dobowych. Preparat dla najmłodszych cieląt powinien cechować się względnie wysoką zawartością tłuszczu (18-20 proc.). Warto również zwrócić uwagę na zawartość włókna, która powinna być możliwie najniższa (nie więcej niż 0,1-0,3 proc.), gdyż jego udział wskazuje na obecność białek pochodzenia roślinnego. Przy czym niska zawartość włókna nie gwarantuje braku białek roślinnych, czego dobrym przykładem jest izolat białka sojowego, który nie zawiera włókna. 

W drugim miesiącu życia wymagania cieląt względem jakości pójła są już nieco niższe, więc można stosować tańszy preparat z białkami pochodzenia zwierzęcego i roślinnego oraz niższą zawartością tłuszczu, która dodatkowo stymuluje cielę do pobierania pasz stałych. Niestosowanie podziału na dwa powyższe okresy nie wydaje się ekonomicznie uzasadnione. Wykorzystanie wyłącznie preparatu dla młodszych cieląt na cały okres odpoju jest dość kosztowne, z kolei stosowanie jedynie preparatu dla cieląt starszych może przyczynić się do większych strat niż oszczędności.  

Skład i strawność

Wybierając preparat, należy wziąć pod uwagę jego skład. Jednym z kluczowych elementów jest źródło białka. Cielęta poniżej 2. tygodnia życia mają ograniczoną zdolność trawienia białek niemlecznych, których udział skutkować może nie tylko ograniczonymi przyrostami, ale i wystąpieniem biegunek pokarmowych. W związku z tym w preparacie dla najmłodszych zwierząt najkorzystniejszym źródłem białka są: odtłuszczone mleko w proszku, kazeina w proszku, serwatka w proszku i koncentrat białek serwatkowych. W preparacie dla starszych cieląt akceptowalny jest udział białka niemlecznego (np. koncentrat białka sojowego lub białko pszenicy), choć nadal charakteryzuje się niższą strawnością. 

Przy ocenie preparatów mlekozastępczych znaczenie ma również zawartość tłuszczu stanowiącego źródło energii. Zawartość tego składnika powinna być dostosowana nie tylko do wieku, ale i systemu chowu. W przypadku zimnego wychowu w okresie niskich temperatur pójło powinno charakteryzować się wyższą zawartością energii. W pierwszej kolejności zabezpiecza ona potrzeby bytowe, w związku z czym utrzymanie optymalnej temperatury ciała nastąpi kosztem ograniczonych przyrostów. W takiej sytuacji zapotrzebowanie na energię można uzupełnić, zwiększając koncentrację pójła lub jego ilość. Z drugiej strony nadmierna zawartość tłuszczu jest równie niekorzystna, gdyż ogranicza pobranie pasz stałych, przez co wydłuża się okres odchowu i rosną koszty z nim związane. 

Dostępne na rynku preparaty mlekozastępcze zawierają szeroką gamę dodatków, dzięki którym możliwe stają się ograniczenie ryzyka wystąpienia biegunek, poprawa flory jelitowej czy wsparcie układu odpornościowego. Są to m.in. mikro- i makroelementy (cynk, miedź, żelazo, mangan), witaminy (C, A, D, E), probiotyki oraz syntetyczne aminokwasy, jak lizyna, metionina i treonina. Wybierając preparat, warto rozważyć, jakie komplikacje w odchowie są charakterystyczne dla danego gospodarstwa, i wybrać produkt wspomagający stosowaną profilaktykę.

Dobrze przygotowany i zadany

Nawet najlepsza jakość preparatu nie zapewni sukcesu w odchowie w przypadku błędów popełnionych w przygotowaniu pójła. Dozując preparat mlekozastępczy, należy pamiętać o jego koncentracji w litrze pójła, ponieważ nie jest ona tym samym, co ilość preparatu na litr wody (np. do osiągnięcia koncentracji 150 g w litrze pójła niezbędne jest 150 g preparatu i 850 ml wody). Uwagę należy zwrócić na temperaturę wody, gdyż zbyt niska może utrudnić rozpuszczenie preparatu. Ważna jest też higiena sprzętów wykorzystywanych do odpoju, ponieważ resztki pójła stanowią idealną pożywkę dla patogennych bakterii. Kolejnym istotnym czynnikiem zależnym od hodowcy jest temperatura zadawanego pójła, co szczególnie istotne jest zimą, gdy szybko się ono wychładza, a należy pamiętać, że podawanie cielęciu zbyt zimnego pójła skutkuje wyższym ryzykiem biegunek.

Higiena sprzętów wykorzystywanych do odpoju to podstawa
Higiena sprzętów wykorzystywanych do odpoju to podstawa

Preparaty mlekozastępcze nie należą do pasz tanich, jednak oszczędzanie na ich jakości w okresie odchowu może wiązać się ze stratami wynikającymi z chorób cieląt lub utraconymi dochodami w przyszłości. Warto też pamiętać o podstawowych zasadach prawidłowego odpoju, aby inwestycja w preparat dobrej jakości nie poszła na marne. 

×