Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Jak zwalczać plamistość siatkową jęczmienia?

Autor:

Dodano:

Plamistość siatkowa jęczmienia to choroba powszechnie występująca zarówno na formie ozimej, jak i jarej tego zboża. Straty przez nią powodowane mogą sięgać 25 proc. spodziewanego plonu.

Chorobę powoduje grzyb Pyrenophora Teres, stadium konidialne Drechslera teres. Typowe objawy plamistości siatkowej to siateczkowate plamy na powierzchni blaszki liściowej. Siateczkę tworzą nekrozy liniowe biegnące wzdłuż i w poprzek liścia. Następnym etapem rozwoju choroby jest żółknięcie tkanek w okolicy siatkowej plamy i zamieranie powierzchni blaszki liściowej w miejscu plamy. Niekiedy spotykane są objawy w postaci długich nekrotycznych plam i wtedy takie objawy są mylone z pasiastością liści jęczmienia (Pyrenophora graminea).

Na podstawie wyglądu obserwowanych plam wyodrębniono dwa typy i przypisano do nich odpowiednio podgatunki grzybów: typ net – siatkę wywołuje grzyb Pyrenophora teres ssp. teres, a typ spot – brunatne plamy powoduje grzyb Pyrephora teres ssp. maculata. W jęczmieniu jarym częściej obserwuje się typowe plamy „net – siatka” na liściach w przeciwieństwie do odmian ozimych, na których dominują plamy typu „spot – brunatne owalne plamy”. Cykl życiowy sprawcy plamistości siatkowej w jęczmieniu jest praktycznie taki sam jak Pyrenophora tritici-repentis – sprawcy brunatnej plamistości liści (DTR).

Cykl rozwojowy grzyba

Sprawca plamistości siatkowej jęczmienia przechodzi przerwę w rozwoju jako grzybnia w ziarnie jęczmienia, resztkach pożniwnych, ściernisku i samosiewach. Na resztkach pożniwnych powstają owocniki stadium doskonałego pseudotecja, które uwalniają zarodniki workowe, a jednocześnie powstające w tym czasie zarodniki konidialne zarażają zasiewy jęczmienia, padając na blaszki liściowe i powodując proces chorobowy. Przy optymalnym przebiegu pogody do rozwoju sprawcy plamistości siatkowej w czasie 7-10 dni pojedynczy grzyb może spowodować 100-500 nowych infekcji. Pierwsze infekcje mają miejsce, gdy gleba ma temperaturę od 3-10°C, następnie powstaje kolejne pokolenie zarodników konidialnych. Optymalna temperatura do zarodnikowania i rozwoju grzybni to 12-18°C, ale grzyb rozwijać się może w zakresie temperatur od 5-35°C przy obecności wilgoci. Rozwojowi zarodników sprzyjają nasłonecznienie i stabilna temperatura, a największe  uwalnianie się konidiów obserwuje się w południe w czasie ciepłych dni przy prędkości wiatru 3 m/s.

Zwalczanie sprawcy choroby

Zwalczanie sprawców powodujących plamistość siatkową w jęczmieniu powinno mieć charakter wielostronny. Obecność choroby nie jest łatwa do likwidacji przy posługiwaniu się tylko metodą chemiczną. Pierwszym ogniwem walki ze sprawcą choroby jest przykrycie resztek pożniwnych i likwidacja samosiewów jęczmienia. Stosowanie uproszczeń agrotechnicznych sprzyja rozwojowi grzyba. Ważny też jest termin siewu. Przy wcześniejszym terminie siewu choroba częściej jest obserwowana na plantacjach jęczmienia. Siew jęczmienia w mieszankach pozwala na zmniejszenie porażenia przez grzyb. Wprawdzie brakuje odmian całkowicie i bardzo odpornych na porażanie przez P. teres, ale można znaleźć odmiany tolerancyjne i o podwyższonej odporności.

Do walki ze sprawcą choroby można użyć metody chemicznej. Pierwszym etapem tej walki jest zastosowanie metody chemicznego zaprawiania. W czasie wegetacji sprawców plamistości siatkowej zwalcza się, stosując fungicydy. Próg ekonomicznej szkodliwości wynosi 10-15 proc.  liści z objawami choroby, od końca fazy krzewienia do fazy strzelania w źdźbło. W zaleceniach podane są dwa terminy opryskiwania.

Pierwszy i jednocześnie zasadniczy to okres pomiędzy fazą krzewienia a pojawieniem się pierwszego bądź niekiedy drugiego kolanka (BBCH 29-31(32)). W tabelach podano fungicydy, które można stosować do walki ze sprawcą plamistości siatkowej. Zawierają one zarówno s.cz. z grupy triazoli i strobiluryn, jak również anilinopirymidyn i karboksyamidów. Zastosowanie fungicydów najczęściej skuteczne jest na poziomie 75-80 proc. Przy stosowaniu s.cz. należy zwracać uwagę na ich przemienne użycie w sezonie (gdy wykonuje się 2 zabiegi) i latach. W ten sposób unika się pojawienia się form grzybów odpornych na stosowane substancje czynne. Jest to ważne ze względu na doniesienia o pojawieniu się w Niemczech form odpornych na s. cz. z grupy karboksyamidów i strobiluryn.

Drugim terminem niekiedy zalecanym do walki ze sprawcą choroby jest okres od początku grubienia pochwy liściowej liścia flagowego do początku kłoszenia (BBCH 41-51). Wydaje się, że ten termin jest przydatny tylko w latach epidemicznego występowania patogenu.

×