Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Aminochelaty w nawożeniu dolistnym – co to takiego?

Autor:

Dodano:

Na rynku są dostępne nowe formulacje nawozów mikroelementowych do nawożenia dolistnego roślin rolniczych, które są alternatywą dla syntetycznych chelatów. Sprawdzamy co, kryje się pod pojęciem aminochelat.

W ostatnich latach obserwujemy istotne zmiany w technologiach produkcji roślinnej zmierzające przede wszystkim do zwiększania efektywności uprawy roślin. Służy temu między innymi wprowadzanie do uprawy nowych odmian – często odpornych na niesprzyjające warunki uprawowe i pogodowe – oraz innowacyjnych technologii uprawy gleb, ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami, a także mineralnego dokarmiania roślin i ich biostymulacji. Oczekiwania producentów rolnych względem tych technologii wychodzą obecnie znacznie dalej niż tylko uzyskanie wysokiego plonu masy zielonej roślin, ziarna, nasion czy korzeni lub bulw. Dużo uwagi przywiązuje się do metod pozwalających nie tylko na podniesienie jakości plonu, lecz także utrzymanie gleby na odpowiednio wysokim poziomie żyzności, gwarantującym odnawialność jej potencjału uprawowego. Ponadto odbiorcy i konsumenci produktów rolnych oczekują żywności o wysokich walorach smakowych, odżywczych oraz produkowanej z zachowaniem procedur bezpieczeństwa, w tym również dla środowiska naturalnego.

Spośród wielu elementów nowoczesnych technologii w produkcji roślinnej szczególną uwagę zwraca pozakorzeniowe (dolistne) dokarmianie roślin mikroelementami. Podstawowym powodem jest ograniczenie możliwości efektywnego pobierania tych składników z gleby ze względu na właściwości gleb (np. wysoką lub niską kwasowość) lub warunki uprawowe (np. susza lub niska temperatura gleby). Ponadto rośliny uprawne mają wysokie zapotrzebowanie na różne mikroelementy w poszczególnych fazach rozwojowych. Dokarmianie dolistne jest zatem najskuteczniejszym sposobem precyzyjnego dostarczania niezbędnych roślinom składników pokarmowych w odpowiednim czasie. Jest również – co nie jest obecnie bez znaczenia - jednym z najbardziej obiecujących sposobów na wyeliminowanie wpływu szkodliwych warunków środowiskowych i uprawowych na rośliny rolnicze.

Rola poszczególnych mikroelementów w procesach życiowych roślin rolniczych jest zazwyczaj dobrze poznana – podobnie, jak ich znaczenie dla produktywności roślin i jakości plonu – zwłaszcza mikroskładników metalicznych (żelazo, mangan, cynk i miedź).

Od czego zależy skuteczność nawożenia mirkoelementami?

Skuteczność nawożenia dolistnego mikroelementami zależy od wielu czynników środowiskowych (np. warunków pogodowych), uprawowych (np. zasobności gleb w mikroelementy) oraz biologicznych (np. fazy rozwojowej roślin). Ale niezależnie od wpływu tych czynników ogromną rolę w przyswajalności mikroelementów podawanych roślinom dolistnie odgrywa rodzaj zastosowanego nawozu, a zwłaszcza jego forma. Zdecydowanie najlepsze są nawozy, w skład których wchodzą związki chemiczne będące połączeniami mikroelementów z komponentem organicznym- chelaty lub związki kompleksowe. Powodem jest niestabilność chemiczna kationów (wolnych jonów Fe, Mn, Zn lub Cu w roztworze pożywki nawozowej), które bardzo łatwo wchodzą w reakcje chemiczne z innymi składnikami pożywki stając się w ten sposób niedostępne dla roślin. Skutecznym zabezpieczeniem przed tymi zmianami jest związanie tych mikroskładników z komponentami organicznymi – czynnikami chelatującymi (np. EDTA, DTPA) lub kompleksującymi – kwasami organicznymi (np. cytrynowym) lub aminokwasami.

Aminochelaty – co kryje się pod tym pojęciem?

Nawozy mikroelementowe w postaci chelatów, w których zastosowano syntetycznne środki chelatujące, takie jak EDTA lub DTPA używane są powszechnie w rolnictwie od ponad 40 lat. Ich skuteczność oraz jakość jest niekwestionowana. Niemniej jednak obecnie coraz większą popularność zdobywają nawozy mikroelementowe, w których zamiast syntetycznych środków chelatujących wykorzystuje się komponenty organiczne pochodzenia naturalnego – aminokwasy. W wielu informacjach rynkowych, a nawet naukowych, zwane są „aminochelatami” , choć aminokwasy nie mają typowych właściwości chelatujących. worzą jednak na tyle stabilne i trwałe połaczenia z Fe, Zn, Mn, i Cu, że zabezpieczają te składniki przed niepożądanymi zmianami w roztworach pożywek i sprawiają, że są one w pełni dostępne dla roślin. Najczęściej wykorzystywanym do tego celu aminokwasem jest glicyna, której specyficzne właściwości doskonale nadają się do „konstrukcji” połączeń z mikroskładnikami.

Jakie zalety mają aminochelaty?

Co zatem wyróżnia „aminochelaty” spośród innych nawozów mikroelementowych, w których wykorzystuje się zdolność komponentów organicznych (w tym syntetycznych, jak EDTA) do wiązania się z mikroskładnikami metalicznymi takimi jak Fe, Mn, Zn i Cu.

1. Właściwości budowy cząsteczki związku wykorzystywanego do produkcji nawozu

a. Aminochelaty zawierają średnio ok. 20-30% więcej mikroskładnika w porównaniu do ich odpowiedników EDTA. Zatem dawki tych preparatów na 1 ha mogą być pomniejszone w porównaniu do standardowych dawek nawozów EDTA

b. Glicyna jest aminokwasem o najmniejszej wielkości cząsteczki - tworzy zatem równie małe cząsteczki produktu końcowego, który łatwiej, niż inne większe cząsteczki standardowych syntetycznych chelatów, przechodzi przez pory liści (szparki i ektodesmy), poprawiając w ten sposób efektywność pobierania mikroskładników przez liście.

2. Wysoka efektywność i szybkość działania

a. W nawożeniu dolistnym chelatami i kompleksami cała cząsteczka pobierana jest do wnętrza rośliny. Aminokwasy są umiarkowanie silnymi czynnikami kompleksującymi – słabszymi, niż EDTA, co sprawia, że składnik pokarmowy jest szybciej uwalniany i wykorzystywany w roślinach. Po wejściu do rośliny mikroskładnik jest uwalniany, a uwolniony aminokwas jest wykorzystywany przez rośliny jako źródło dostępnego azotu.

b. Uwolniona wewnątrz rośliny glicyna jest również wykorzystywana jako element budulcowy dla roślin -w przeciwieństwie do standardowych syntetycznych czynników chelatujących, których obecność w roślinach jest zbędnym balastem – nie pełnią one żadnej roli w funkcjonowaniu roślin.

c. Przemieszczanie się aminokwasów ma charakter systemiczny - zachodzi równolegle zarówno w łyku, jak i ksylemie, co wspomaga nie tylko transport azotu w roślinach, ale również przyspiesza dystrybucję innych składników odżywczych w roślinach.

d. Glicyna jest naturalnym „nośnikiem” mikroskładników metalicznych w roślinach zabezpieczając je przed ewentualna toksycznością - zwłaszcza manganu (Mn), miedzi (Cu) i cynku (Zn). W naturalny sposób przyspiesza zatem transport tych składników w roślinach i ich wykorzystanie w funkcjach życiowych roślin.

e. Nawozy wykorzystujące połączenia kompleksowe aminokwasów (głównie glicyny) z mikroskładnikami pokarmowymi są bezpieczne dla roślin – nie powodują fitotoksyczności.

Zatem specyficzna budowa cząsteczek „aminochelatów” oraz ich współdziałanie z roślinami sprawia, że stanowią one ciekawą alternatywę dla nawozów dolistnych, w których wykorzystuje się syntetyczne czynniki chelatujące.

×
Array