Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Przytulia czepna do poprawki

Autor:

Dodano:

W rankingu na najbardziej szkodliwy chwast zbóż przytulia czepna bezdyskusyjnie klasyfi kuje się na wysokiej pozycji. Ten uciążliwy gatunek często sprawia trudności przy odchwaszczaniu, ma tendencję do odrastania po niewystarczająco skutecznym zabiegu, a wyrośnięty przyczynia się do wylegania upraw i utrudnia zbiór plonów.

Tekst: Marcin Bortniak, IUNG-PIB, Zakład Herbologii i Technik Uprawy Roli we Wrocławiu

Przytulia czepna jest rośliną łatwą do identyfikacji nawet w fazie siewki ze względu na charakterystyczne, pokryte drobnymi, haczykowatymi szczecinkami liście, które skupione są w okółki. Podczas wzrostu chwast ten „przytula się” do źdźbeł zbóż i wspinając po nich, sięga − długimi nawet na prawie 2 metry pędami − ponad łan. W rezultacie zboża uginają się pod ciężarem chwastów i wylegają, co utrudnia późniejszy ich zbiór. Dojrzałe egzemplarze przytulii wydają średnio 300-500 owoców, ale według niektórych źródeł liczba ta może nawet przekroczyć 1500. Owoce, którymi są kuliste rozłupki, tak jak i cała roślina, pokryte są drobnymi haczykami. Po opadnięciu do gleby najczęściej nie kiełkują od razu, ale przechodzą okres spoczynku. Bez utraty zdolności do kiełkowania mogą przetrwać w glebie 7-8 lat. Według różnych autorów potrafią kiełkować z głębokości sięgającej 8-9, a nawet 20 cm, przy czym optymalną jest 2-5 cm. Minimalna temperatura wystarczająca do pojawienia się siewek wynosi 1-2°C. Pod względem warunków siedliskowych przytulia jest chwastem o dość dużych wymaganiach. Preferuje gleby próchniczne, żyzne, odpowiednio wilgotne, najlepiej o odczynie obojętnym. Najczęściej spotykana jest na glebach ciężkich, gliniastych i ilastych, ale przy odpowiedniej zasobności w składniki pokarmowe może występować też na innych typach gleb.

Próg ekonomicznej szkodliwości

Przytulia czepna jest gatunkiem wybitnie konkurencyjnym dla zbóż. W badaniach przeprowadzonych w IUNG stwierdzono, że wystąpienie tego chwastu w liczbie 2-10 szt./m2 może spowodować spadek plonowania pszenicy ozimej o 4-12 proc. Przy masowym zachwaszczeniu wynoszącym 50 szt./m2 należy liczyć się ze stratą plonu na poziomie 30-50 proc. Ustalony doświadczalnie ekonomiczny próg szkodliwości dla pszenicy to 2-5 szt./m2. W metodyce integrowanej ochrony jęczmienia można znaleźć informację, że próg szkodliwości na poziomie 5 proc. to wystąpienie przytulii w liczbie zaledwie 0,1-1,8 roślin/m2.  

Zagrożenie, jakie niesie ze sobą ten chwast, powoduje, że pozostawienie go w łanie upraw zbóż nie wchodzi w grę. Co jednak zrobić, gdy przytulia czepna nie została zwalczona we wcześniejszym terminie lub została zniszczona w sposób niedostateczny, a zboża osiągnęły już wysoką fazę rozwojową? Okazuje się, że nawet po rozpoczęciu fazy strzelania w źdźbło, gdy zboża mają pierwsze kolanko (BBCH>31), istnieją możliwości walki z tym chwastem.

Czym zwalczać?

Przytulia czepna jest bardzo wrażliwa na działanie amidosulfuronu (np. Grodyl 75 WG). Substancja ta skutecznie zwalcza ten gatunek niezależnie od stadium rozwoju, w jakim się on znajduje. Niestety, amidosulfuron można stosować tylko do fazy drugiego kolanka (BBCH 32) zbóż ozimych (pszenicy, jęczmienia, żyta oraz pszenżyta), co ogranicza nieco możliwość wykonania zabiegu w późnych terminach.  

Kolejną substancją przeznaczoną do eliminacji przytulii jest fluroksypyr. Użyty w zalecanych dawkach także niszczy ją niezależnie od tego, w jakiej znajduje się fazie podczas zabiegu. W handlu dostępnych jest wiele preparatów zawierających tę substancję, ale różniących się jej stężeniem, terminami stosowania czy też możliwością użycia w różnych uprawach. Do fazy drugiego kolanka (BBCH 32) pszenicy, pszenżyta i żyta można użyć preparatów mających w składzie 200 g/l s.cz. (np. Herbistar 200 EC) oraz zawierających 250 g/l s.cz. (np. Tomigan 250 EC) lub 333 g/l s.cz. (Starane 333 EC), które dodatkowo można stosować też w jęczmieniu. Do fazy początku liścia flagowego (BBCH 37) w pszenicy i jęczmieniu dozwolone jest wykonanie zabiegu środkiem, np. Fluroxane 200 EC. Do tej fazy w pszenicy i pszenżycie rejestrację ma np. Starane 250 EC, natomiast w samej pszenicy np. Aloksypyr 250 EC. Do pełni wykształconego liścia flagowego (BBCH 39) pszenicy lub pszenżyta opryski można przeprowadzić, stosując np. Fluxyr Pro.

Fluroksypyr znajduje się też w herbicydach wieloskładnikowych. Jego mieszaninę z florasulamem (Flurostar Super SE, Tomigan Forte 102,5 SE) standardowo stosuje się do końca krzewienia zbóż, jednak w celu zwalczania przytulii czepnej w późnych fazach rozwojowych środki te można stosować do fazy liścia flagowego (BBCH do 39) pszenicy, pszenżyta i jęczmienia.

Mieszaniny

Kolejną substancją, na którą jest wrażliwa przytulia czepna, jest halauksyfen metylu – Arylex. Znajduje się ona m.in. w preparatach jednoskładnikowych (GF-2573) lub w mieszaninie z florasulamem (np. Mattera). Środki te w przypadku konieczności wykonania zabiegu interwencyjnego zwalczania przytulii czepnej można stosować w fazach powyżej drugiego kolanka do końcowej fazy nabrzmiewania pochwy liściowej liścia flagowego (BBCH 33-45). Zabiegi tą substancją stosowaną samodzielnie wykonuje się w pszenicy, pszenżycie, jęczmieniu lub życie, natomiast mieszaniny nie wolno użyć w jęczmieniu. Opryski należy przeprowadzić nie później niż do 30 czerwca oraz maksymalnie do 90 cm wysokości przytulii czepnej. Halauksyfen metylu – Arylex wraz z fluroksypyrem stanowią komponenty herbicydu Pixxaro, który najefektywniej zwalcza ten chwast do wysokości 40 cm. Oprysk tym preparatem można wykonać we wszystkich zbożach ozimych do końcowej fazy nabrzmiewania pochwy liściowej liścia flagowego (BBCH 45). Niektóre środki z tą substancją (np. Quelex) można stosować wyłącznie do fazy drugiego kolanka zbóż (BBCH 32).

Do wysokości 20 cm przytulia czepna jest dobrze niszczona przez mieszaniny 2,4-D + aminopyralid + florasulam (np. Kojot Forte 195 SE) lub 2,4-D + florasulam (np. Mustang 306 SE). Środki te można stosować do drugiego kolanka zbóż (BBCH 32). 

Więcej herbicydów zarejestrowanych do opryskiwania zbóż znajdujących się w wysokich fazach rozwojowych zawiera tabela. Według informacji zawartych w etykietach poszczególnych produktów przytulia czepna jest wrażliwa na ich działanie, jednak nie w każdym jej stadium rozwoju będą one wystarczająco skuteczne. Przykładowo: stosowany do początku liścia flagowego zbóż, tifensulfuron metylowy + tribenuron metylowy zwalcza ten gatunek tylko do fazy 3 okółków, a wiele innych herbicydów najefektywniej działa na chwasty w fazie 2-6 liści. Decyzję o wyborze konkretnego preparatu należy więc podjąć w oparciu o stopień rozwoju zarówno chronionych zbóż, jak i zwalczanego chwastu.

×