Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Aklimatyzacja cieląt w nowym środowisku

Autor:

Dodano:

Zakup cieląt wiąże się z dość dużym ryzykiem. W związku z powyższym, aby je zminimalizować, ważne jest, aby zapewnić odpowiednie zaplecze, by skutecznie i bezpiecznie przyjąć cielęta w nowym miejscu.

Przed przybyciem cieląt należy zapewnić dla nich odpowiednie wyposażenie, aby mogły zostać bezzwłocznie rozładowane i zaaklimatyzować się w nowym środowisku. Cielęta należy wyładować z pojazdu do odpowiednich pomieszczeń jak najszybciej po przybyciu do miejsca docelowego. Należy dopilnować, aby rozładunek przebiegał spokojnie i bez zbędnego hałasu, nękania i użycia zbyt dużej siły. Do tego zadania najlepsza jest rampa załadowcza z solidnymi bokami.

Obiekty, do których trafiają zwierzęta po przybyciu, powinny zapewniać wszystkim cielętom odpowiedni komfort, przestrzeń i wentylację oraz dostęp do wody i schronienie przed ekstremalnymi warunkami pogodowymi. Zwierzę, które zachorowało, zostało zranione lub stało się niepełnosprawne podczas podróży, powinno być odpowiednio leczone. Cielę powinno być rozładowywane w sposób, który powoduje jak najmniej cierpienia. Następnie należy je umieścić w osobnym kojcu z odpowiednim wyposażeniem, jak woda, czysta pościel itp.

Ryzyko zawleczenia choroby

Kupowanie cieląt zawsze wiąże się z ryzykiem zawleczenia do stada czynników zakaźnych. Najgorszym przypadkiem są infekcje, których wcześniej nie było w gospodarstwie. Sztandarowym przykładem jest Mycoplasma bovis, która jest powszechnym problemem w przypadku skupowanych cieląt i może powodować bardzo ciężką i trudną do leczenia formę zapalenia płuc. Cielęta nabywane bezpośrednio z farm mlecznych mają mniejsze problemy zdrowotne niż te nabywane na targowiskach. Poza tym takie osobniki są mniej wyeksponowane na działanie potencjalnie chorobotwórczych patogenów, nie miały kontaktu z osobnikami pochodzącymi z innych farm, są dostarczane bezpośrednio do miejsca docelowego i często były lepiej karmione. Idealnym rozwiązaniem byłoby, aby nabywać cielęta z gospodarstw, w których prowadzone są programy bioasekuracyjne przeciwko IBR i BVD czy szczepienia krów przeciwko biegunkom cieląt (rota- i koranawirusy). Nabywając cielęta, warto pozyskać tak dużo informacji o nich, jak to tylko możliwe. Nabywający najbardziej powinni być zainteresowani historią szczepień stada, jakie buhaje były wykorzystywane do inseminacji, jakie schorzenia występowały i jakie są obecne problemy w stadzie (kokcydioza, kryposporioza, paratuberkulaoza itd.). Oczywiście, najłatwiej takie informacje uzyskać, kupując cielęta bezpośrednio ze stada od hodowcy. Poza tym już sama wizyta w takim stadzie daje informację o ryzyku związanym z zakupem w tym konkretnym miejscu cieląt do dalszego odchowu. Dobrą praktyką jest nabywanie cieląt w grupach o zbliżonym wieku i z konkretnego miejsca. 

W jaki sposób ograniczać ryzyko zawleczenia chorób do stada:

Uważnie obserwuj cielęta dwa razy dziennie podczas kwarantanny i przeprowadzaj wszelkie oceny i/lub badania zalecane przez weterynarza. Najważniejsze rzeczy, na które należy zwrócić uwagę, to:

Jak postępować z nowo zakupionymi cielętami?

Podczas transportu cielęta często tracą na wadze z powodu braku pożywienia i wody. Może to prowadzić do odwodnienia, utraty elektrolitów i niskiego poziomu cukru we krwi. Aby temu przeciwdziałać, po 2-3 godzinach odpoczynku po transporcie cielętom należy podać dwa litry elektrolitów. Pomoże to zmniejszyć odwodnienie i zwiększyć apetyt lub zainteresowanie jedzeniem. Zastrzyk multiwitaminowy można również podać w ciągu pierwszych dwóch dni od przybycia i ponownie 10 dni później.

Antypoślizgowa rampa rozładunkowa pomoże zapobiec urazom cieląt
Antypoślizgowa rampa rozładunkowa pomoże zapobiec urazom cieląt

Prawidłowe odpajanie cieląt

Istotnym elementem adaptacji cieląt jest przyzwyczajenie ich do właściwej techniki odpajania. W praktyce dużo łatwiej przyuczać do odpajania osobniki młodsze, które jeszcze nie mają wpojonych złych nawyków, niż cielęta starsze. Pojenie cieląt zgodnie z naturą może wyeliminować wiele problemów związanych z ich zdrowiem. Aby przybliżyć ten problem, należałoby podpatrzeć, w jaki sposób cielęta pobierają pokarm z wymienia. Główną rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę, jest to, że cielęta piją mleko matki stosunkowo wolno, wkładając w proces ssania nie lada wysiłek.  W trakcie ssania krowy cielę musi przyjąć właściwą pozycję, wyciągając charakterystycznie szyję. W ten sposób powstaje tzw. odruch rynienkowy. Pod wypływem odruchu ssania następuje drażnienie receptorów w gardle i zamyka się dojście do żwacza, dzięki czemu mleko trafia bezpośrednio do ostatniej komory żołądka, tj. trawieńca, i omija żwacz. W trawieńcu dzięki enzymom trawiennym, tj. podpuszczce, mleko ulega ścięciu. Ścięte mleko jest rozkładane przez enzymy i trafia do jelit, gdzie wchłaniane są substancje odżywcze. W zawiązku z powyższym cielę powinno być odpajane za pomocą smoczków, które jak najbardziej imitują naturalny proces ssania. Dobrym testem sprawdzającym ich jakość jest ucisk smoczka między dwoma palcami po zalaniu pojemnika mlekiem. Jeśli po naciśnięciu smoczka wypływa mleko, oznacza to, że nie jest on odpowiedni dla cielęcia. Aby wydoić krowę lub aby cielę mogło pozyskać mleko z wymienia, na strzyk muszą zadziałać jednocześnie dwie siły, tj. ucisk ograniczający cofanie mleka ze strzyka do zatoki wymienia oraz podciśnienie, dzięki któremu mleko wypływa przez kanał strzykowy. Podobne działanie powinny zapewniać również smoczki do odpajania cieląt. Dzięki temu cielęta pobierają pójło powoli, wydzielając przy tym dużo śliny. Ślina, która wraz z pokarmem trafia do układu pokarmowego cielęcia, powoduje stabilizację pH żołądka, dostarcza dodatkowych enzymów trawiennych (np. lipazy), poprawia wykorzystanie składników pokarmowych z pójła i wykazuje działanie przeciwbakteryjne. 

Cielęta muszą mieć swobodny dostęp do karmideł, aby wyeliminować konieczność konkurowania o paszę
Cielęta muszą mieć swobodny dostęp do karmideł, aby wyeliminować konieczność konkurowania o paszę

Cielęta, które są prawidłowo odpajane, mają zaspokojone potrzeby ssania, co w rezultacie przejawia się zmniejszeniem problemu obsysania się cieląt. Jednak szybkie podawanie mleka może mieć bardziej negatywne skutki. Zbyt szybkie pobieranie pójła powoduje przelewanie się płynu w rynience przełykowej, prowadząc do przedostania się go do żwacza. To z kolei prowadzi do biegunek na tle pokarmowym spowodowanych fermentacją pójła w przedżołądkach. Dodatkowo takie postępowanie może prowadzić do przedostania się płynu do układu oddechowego i w konsekwencji do zachłystowego zapalenia płuc. W praktyce częstym objawem tego zjawiska jest „chrząkanie” w trakcie lub bezpośrednio po odpoju cieląt. Sekcje trawieńca cieląt odkarmianych smoczkami o wolnym przepływie wykazały, że pod wpływem enzymów trawiennych oraz śliny pójło uległo równomiernemu ścinaniu, przyjmując formę „ryżu na mleku”. Analizy wykazały również niższą zawartość laktozy w takim płynie, co wskazuje na lepsze wykorzystanie składników pokarmowych w porównaniu z przypadkami cieląt odchowywanych na smoczkach o szybkim przepływie. Treść trawieńca tych cieląt znacznie się różniła, przybierając formę rzadkiego płynu z zawieszonymi w nim skrzepami kazeinowymi. Oczywiście, wolniejsze tempo odpoju cieląt przełożyło się na ok. 100 g szybsze przyrosty cieląt w pierwszych 2 tyg. ich życia. 

Konieczne czyste i suche legowiska

Od początku cielęta powinny być utrzymywane w suchym i wolnym od przeciągów środowisku. Za przeciąg uważa się prędkość wiatru przekraczającą 0,5 m/s w którymkolwiek z kojców dla cieląt. Przeciągi uderzające w cielęta powodują, że tracą one energię cieplną. Straty energii podwoją się, gdy prędkość wiatru wzrośnie powyżej 0,5 m/s. W pierwszym tygodniu życia należy zapewnić w pomieszczeniach da cieląt temperaturę >20°C.

W praktyce wloty powietrza powinny znajdować się powyżej wysokości cieląt, a kojce należy rozplanować tak, aby napływające z zewnątrz powietrze nie było kierowane bezpośrednio na obszar, gdzie cielęta leżą. Przeciągi są szczególnie trudne do uniknięcia w budynkach o otwartych ścianach, w których nie można kontrolować wiatru. W takich budynkach zaleca się budowę tymczasowych ścian/schronisk, aby uniknąć niekontrolowanego wpływu wiatru na młode cielęta. W długich pomieszczeniach konieczne jest zainstalowanie przegród ograniczających przeciągi. 

Kluczowe znaczenie dla zmniejszenia ilości ciepła traconego przez przewodzenie z leżących cieląt ma jakość materiału ściółkowego. Ściółka w postaci słomy przewyższa inne materiały ściółkowe pod względem skuteczności jako izolator. Suche legowiska zapobiegają chorobom układu oddechowego cieląt w naturalnie wentylowanych pomieszczeniach. Ściółka ze słomy powinna mieć co najmniej 15 cm głębokości i być przez cały czas sucha. Do zapewnienia cielętom właściwych warunków do leżenia na sucho można również użyć wiórów drewnianych i zrębków z kory. Aby sprawdzić, czy legowiska dla cieląt są odpowiednio wyścielone i suche, najlepiej uklęknąć całym ciężarem na ściółce. Jeśli kolana spodni są mokre, oznacza to, że legowisko nie jest dostatecznie suche. Ważne są również czyszczenie, mycie i dezynfekcja pomieszczeń dla cieląt – zabiegi te powinny odbywać się regularnie i są niezbędne między kolejnymi partiami cieląt. 

Zasady czyszczenia pomieszczeń:

×