Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Jaki będzie wskaźnik redukcji zużycia pestycydów w Polsce?

Autor:

Dodano:

W trzeciej wersji projektu Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, który niedawno został opublikowany, pojawiły się liczby mówiące o redukcji stosowania pestycydów w Polsce. Ile one mogą wynieść?

Przypominamy, że zgodnie z unijnymi strategiami „od pola do stołu” i „na rzecz bioróżnorodności”, w ramach założeń Europejskiego Zielonego Ładu, dąży się do „zmniejszenia ogólnego stosowania i ryzyka dotyczącego pestycydów chemicznych o 50 proc. oraz stosowania bardziej niebezpiecznych pestycydów o 50 proc. do 2030 r.” Cele te, jak zapowiadano, w maju 2020 r., kiedy je ogłoszono, zostały ustalone jako cele ambicjonalne, odpowiadające oczekiwaniom społecznym w zakresie bezpieczeństwa żywności oraz ochrony środowiska.

Jak wynika z trzeciej wersji KPS do oceny realizacji ww. celów Komisja Europejska (KE) przewidziała następujące wskaźniki:

1. zmodyfikowany zharmonizowany wskaźnik ryzyka HRI-1 – wskaźnik ten bazuje na danych statystycznych dotyczących sprzedaży środków ochrony roślin, gdzie poszczególnym kategoriom tych preparatów przypisano różne wagi;
2. ograniczenie stosowania środków ochrony roślin zawierających substancje czynne kwalifikujące się do zastąpienia.

Okresem bazowym dla wyliczania ww. wskaźników są lata 2015-2017.

O ile trzeba będzie zredukować stosowanie środków ochrony roślin w ramach EZŁ?

Czy o rzeczone wcześniej 50 proc.? Przypominając, że w Polsce średnio zużywa się ok. 2,5 kg substancji czynnej na ha, kiedy średnia unijna to ok. 3,5 kg.

Pytaliśmy o to podczas konferencji „Narodowe Wyzwania w Rolnictwie”, jeszcze przed ukazaniem się trzeciej wersji projektu PS.

- Według szacunków Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB (IERiGŻ) interwencje Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR) mogą przyczynić się do ograniczenia stosowania środków ochrony roślin w Polsce o od 3 do 7,5 proc. Ocena ta została oparta na wytypowaniu gmin, w których uwarunkowania organizacyjne i przyrodnicze w największym stopniu sprzyjają realizacji interwencji ukierunkowanych na ograniczanie stosowania środków ochrony roślin. Przyjęto założenie, że gospodarstwa, które będą z dużym prawdopodobieństwem realizowały praktyki korzystne dla środowiska i klimatu związane z niestosowaniem środków ochrony roślin to gospodarstwa położone na obszarach o słabym potencjale rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Ponadto udział TUZ w powierzchni tych gospodarstw jest relatywnie wysoki – czytamy w projekcie.

Trzeba wziąć pod uwagę, że prace nad finalnym kształtek Planu trwają i są to na razie wstępne ramy.

Jak poinformowano, ocenę możliwości redukcji stosowania środków ochrony roślin przy zachowaniu produkcyjności rolnictwa przeprowadziły także wspólnie Instytut Ochrony Roślin - PIB i Instytut Ogrodnictwa - PIB. Ocena ta opierała się na analizie możliwości ograniczenia poszczególnych zabiegów ochronnych poprzez stosowanie alternatywnych metod ochrony roślin oraz racjonalizowanie stosowania chemicznych środków ochrony roślin.

- Według tych szacunków, maksymalny poziom redukcji stosowania środków ochrony roślin może wynieść od 3,11 do 7,48 proc. Wymagałoby to jednak przestrzegania przez wszystkich rolników zasad integrowanej ochrony roślin (co w praktyce oznacza przystąpienie do ekoschematu dedykowanego integrowanej produkcji roślin). Na potrzeby tego dokumentu proponuje się przyjąć wartość 5 proc. redukcji – czytamy w III wersji projektu KPS.

Wykluczenie ze stosowania środków ochrony roślin

Na podstawie analogicznych założeń, z uwzględnieniem oceny możliwości wykluczenia ze stosowania środków ochrony roślin zawierających substancje czynne kwalifikujące się do zastąpienia, Instytut Ochrony Roślin - PIB i Instytut Ogrodnictwa - PIB podjęły się także dokonania ceny możliwość realizacji wskaźników wskazanych przez KE.

- Wg dotychczasowych, niepełnych jeszcze wyliczeń możliwości maksymalnej redukcji wskaźnika HRI-1 określono na 16,46 proc. Jednocześnie jednak Instytuty przewidują pogorszenie tego wskaźnika. Pomimo możliwości redukcyjnych w użyciu tych substancji w kolejnych latach, obserwowany jest znaczny wzrost sprzedaży preparatów zawierających substancje kwalifikujące się do zastąpienia w roku 2020 i możliwe poziomy redukcji nie równoważą tego wzrostu. Obecnie oba omawiane wskaźniki są nadal przeliczane i prezentowane wartości mogą ulec zmianom. Proponuje się, aby wyjściowa wartość tego składnika opiewała również na 5 proc. Prezentowane wartości stanowią maksymalny poziom redukcji, niemający wpływu na produkcyjność rolnictwa – podano w projekcie KPS.

Jak poinformowano, osiągnięcie takich wartości wymagałoby przystąpienia wszystkich rolników do ekoschematu dedykowanego systemowi integrowana produkcja roślin. Jednocześnie dla wartości wskaźników przyjętych do monitorowania osiągania celów strategii „Od pola do stołu” duże znaczenie będzie miało wycofywanie zatwierdzenia dla substancji czynnych stosowanych w środkach ochrony roślin.

Co ciekawe z projektu Planu wynika, że cele redukcyjne będą realizowane głównie poprzez ekoschematy odnoszące się do integrowanej produkcji roślin oraz ochrony biologicznej, skierowane są do rolników prowadzących i chcących kontynuować intensywną produkcję roślin.

Co myślicie o takich limitach w stosowaniu pestycydów dla Polski?

×