Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Światło determinuje plon

Autor:

Dodano:

Młoda kukurydza walczy z chwastami głównie o światło – stwierdził prof. Clarence Swanton z Uniwersytetu Guelph w Kanadzie podczas swojego wykładu na sesji IOR w Poznaniu. Czy zaobserwowaliście jak młoda kukurydza układa liście przy występującym zachwaszczeniu? Jakie konsekwencje powoduje ta reakcja? Czy jej długofalowym skutkiem jest spadek plonu nasion? Takimi pytaniami skierowanymi do słuchaczy rozpoczął swój wykład gość z Kanady.

Czy zaobserwowaliście jak młoda kukurydza układa liście przy występującym zachwaszczeniu? Jakie konsekwencje powoduje ta reakcja? Czy jej długofalowym skutkiem jest spadek plonu nasion? Takimi pytaniami skierowanymi do słuchaczy rozpoczął swój wykład gość z Kanady.

Kukurydza nie toleruje sąsiedztwa innych roślin. Już we wczesnym stadium „widzi” je, analizując widmo świetlne, jakie dociera do niej po odbiciu od otoczenia. Światło słoneczne odbite od gleby różni się od tego, które trafiło na zieloną część rośliny. Odebrany w ten sposób sygnał z otoczenia determinuje wzrost i rozwój kukurydzy.

Pierwszą reakcją młodych roślin jest zmiana ułożenia liści. Nie wyrastają one w kierunku międzyrzędzia – tam zidentyfikowano obecność chwastów, lecz układają się wzdłuż rzędu. Stwierdzone zagrożenie jest też sygnałem do wcześniejszego rozpoczęcia szybkiego wzrostu pędu, by uprzedzić konkurencję w wyścigu do światła. Odbywa się to jednak kosztem późniejszego wytwarzania liści wyższych pięter i mniejszej ich powierzchni. Z kanadyjskich wyliczeń wynika, że powierzchnia asymilacyjna jest przez to mniejsza o 11 proc.

Przeciągający się okres silnej konkurencji z chwastami o światło, znajduje swoje konsekwencje także w rozwoju generatywnym kukurydzy, który rozpoczyna się już w fazie 8. liścia. Zaburzenia dotyczą mniejszej liczby rzędów w kolbie, a tym samym liczby ziarniaków (plonu) z pojedynczej rośliny. Analiza struktury plonu wskazuje także na znacznie większy rozrzut masy pojedynczego ziarniaka, udział tych mniejszych znacznie rośnie. Ponieważ plon ziarna z ha = ilość ziaren x ich masa, dlatego odłożenie w czasie oprysku herbicydowego sprawia, że już we wczesnej fazie rozwojowej dochodzi do dużych strat. Według kanadyjskich wyliczeń, każdy dzień opóźnienia w eliminacji chwastów kosztuje rolnika utratę do 60 kg ziarna, licząc od momentu skrzyżowania się linii na poniższym wykresie. Obszar objęty ramką, prelegent uznał za fazę krytyczną w rozwoju kukurydzy, poza którą nie wolno wychodzić z odchwaszczaniem, o ile nie chce się ponosić wysokich strat w plonie ziarna.

Ślady późnego odchwaszczania można obserwować jeszcze w okresie kwitnienia kukurydzy. Na plantacjach wolnych od chwastów już we wczesnych fazach wzrostu i rozwoju tej rośliny kwitnienie łanu przebiega u wszystkich roślin równocześnie i znacznie krócej. Natomiast tam, gdzie opóźniono termin oprysku, jest ono znacznie rozciągnięte w czasie, dlatego zarówno zawiązywanie kolb jak i ich dojrzewanie jest bardziej nierównomierne. Trudniej wówczas określić optymalny moment rozpoczęcia żniw, a i wymłacalność kolb jest niższa.

Konsekwencją występującego zachwaszczenia są także zaburzenia rozwoju części podziemnej. Konkurencja między rośliną uprawną, a chwastami toczy się również pod powierzchnią pola. Kukurydza wytwarza dwa typy korzeni. Pierwszy z nich to korzenie odnasienne (korzeń główny i korzenie boczne) powstające w okresie kiełkowania i wschodów. Po wytworzeniu przez kukurydzę 4. liści, ich udział w zaopatrzeniu rośliny w wodę i sole mineralne słabnie. Zastępują je w tej roli – wypełniając również coraz bardziej istotną funkcję podporową, korzenie odłodygowe. Tworzą je wyrastające z pierwszego międzywęźla nad ziemią korzenie przybyszowe i ukryte pod powierzchnią gleby korzenie koronowe. Te ostatnie stanowią zasadniczą część systemu korzeniowego kukurydzy. Im silniej są rozwinięte, tym ich penetracja obejmuje większą objętość gleby. Zatem, mniej lub bardziej rozbudowane korzenie koronowe decydują zarówno o wystąpieniu, jak i skali ewentualnego stresu letniego, wywołanego niedoborem wody i składników pokarmowych. Mają zatem kolosalny wpływ na plon.

Według kanadyjskich doświadczeń, masa systemu korzeniowego kukurydzy narażonej na chwasty we wczesnym okresie wzrostu jest z tego powodu o 8 proc. mniejsza. Korzenie koronowe bardzo słabo rozrastają się wszerz (w poziomie), kierując się głównie w dół. Roślina wytwarza ich mniej, a jednocześnie zmniejsza się ich grubość, co jest równoznaczne z istotnym ograniczeniem przepustowości. Transport wody i soli mineralnych jest więc znacznie mniejszy.

Konkluzja końcowa: wczesne zwalczanie chwastów w kukurydzy zapewnia roślinom więcej światła, co z kolei przyczynia się do harmonijnego wzrostu zarówno części nadziemnej jak i korzeni, a także powoduje wyższą odporność na stresy środowiskowe. W konsekwencji rośnie szansa na wysoki plon ziarna.

×