Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Rośliny wysokobiałkowe jako uprawy ekologiczne

Autor:

Dodano:

Na spotkaniu Rady ds. Rolnictwa delegacja austriacka zaproponowała nową Europejską Strategię dot. Roślin Wysokobiałkowych oraz możliwe włączenie uprawy tych roślin do obszaru zorientowanego ekologicznie – EFA (Ecological Focus Area). Miało by się tak stać w kontekście polityki zazieleniania, która powinna być wprowadzona od 2014 r. Z zebranych danych wynika, że powierzchnia EFA powinna obejmować 5-7 proc. gospodarstwa rolnego.

- Obecnie Unia jest tylko w jednej trzeciej samowystarczalna w produkcji pasz wysokobiałkowych, a większość ich wolumenu pochodzi z państw Meroscur z Ameryki Południowej. Rośliny strączkowe pełnią ważną rolę w procesie polepszania jakości gleby poprzez wiązanie azotu. Propozycję poparło 12 innych państw - podła FAMMU/FAPA. Jakie jest stanowisko Polski w tej sprawie?

- Odnosząc się do Europejskiej Strategii dotyczącej Roślin Wysokobiałkowych uprzejmie informuję, że tzw. ,,Dunajska Inicjatywa Sojowa" powołana przez szereg państw Europy Środkowo - Wschodniej ma na celu wykreowanie obszernej, nowej polityki białkowej w dziedzinie rolnictwa i produkcji żywności, która lepiej wykorzysta rodzime zasoby i będzie przeciwdziałać wysokiemu uzależnieniu od importu soi przeznaczanej na cele żywnościowe i na pasze w Europie. Polska popiera tę inicjatywę, gdyż dla Polski każde działanie mające na celu zwiększenie upraw roślin wysokobiałkowych, w tym soi, będących alternatywą dla importowanych pasz spoza Europy jest ważne dla zrównoważonego i efektywnego rolnictwa Unii Europejskiej - poinformowała portal farmer.pl Iwona Chromiak z biura prasowego Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Niniejsza propozycja wpisuje się w już podjęte przez Polskę działania mające na celu promocję roślin białkowych non GMO.

- W przypadku działań Polski jest to m.in. wsparcie specjalne wynikające z płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, dopłaty do kwalifikowanego materiału siewnego oraz prowadzenie programu badań naukowych mających na celu zwiększenie wykorzystania rodzimych surowców białkowych w produkcji pasz - informuje Chromiak.

Zaproponowana inicjatywa, poza aspektami mówiącymi głównie o zaopatrzeniu unijnego rolnictwa w pasze białkowe pochodzące z rodzimej produkcji, podkreśla też szczególny wpływ tej grupy roślin na środowisko. - Rośliny strączkowe są tą grupą roślin, która ma szczególne znaczenie w wypełnieniu tej roli. Odgrywają one jednocześnie istotną rolę w produkcji roślinnej. Bardzo ważną cechą tej grupy roślin jest zdolność do wiązania azotu atmosferycznego, co ma znaczenie zarówno ekonomiczne, jak i ekologiczne. Rośliny te charakteryzuje dodatni bilans reprodukcji materii organicznej, dlatego stanowią bardzo dobry przedplon dla wielu roślin uprawnych. Ponadto, rośliny te nie wymagają nawożenia azotowego, a jednocześnie zapewniają wyższy plon roślin następczych - dodaje ministerstwo.

- Wszystkie wymienione wyżej aspekty wpisują się w element zazieleniania przyszłej WPR na lata 2014 - 2020. W dyskusji podczas posiedzenia Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniach 25-26 lutego 2013 r. podkreślono, że w całej UE należy stworzyć warunki do uprawy roślin wysokobiałkowych, aby lepiej wykorzystać rodzime zasoby i przeciwdziałać wysokiemu uzależnieniu od importu - dodaje Iwona Chromiak.

Na posiedzeniu Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniach 18 - 19 marca 2013 r. przyjęte zostało stanowisko państw członkowskich w sprawie WPR na lata 2014 - 2020. Z przyjętych ustaleń wynika, że zazielenienie systemu płatności bezpośrednich ma być realizowane poprzez:
a) trzy praktyki zazielenienia: dywersyfikację upraw, utrzymanie Trwałych Użytków Zielonych (TUZ), utrzymanie obszarów proekologicznych (EFA), lub b) praktyki równoważne przynoszące korzyści dla klimatu i środowiska równoważne lub wyższe niż ww. praktyki zazielenienia obejmujące programy rolnośrodowiskowo - klimatyczne lub krajowe lub regionalne mechanizmy certyfikacji środowiskowej.

- Rada proponuje, by gospodarstwa ekologiczne były automatycznie objęte płatnością zieloną, natomiast rolnicy gospodarujący na obszarach Natura 2000 oraz objętych Ramową Dyrektywą Wodną (RDW) otrzymywaliby płatność zieloną pod warunkiem realizacji praktyk zazielenienia zgodnie z celami dyrektyw: ptasiej, siedliskowej oraz RDW - poinformowała Chromiak.

W odniesieniu do praktyki dywersyfikacji upraw Rada zajęła stanowisko ws. ustanowienia progu zwalniającego gospodarstwo z realizacji dywersyfikacji upraw na poziomie 10 ha oraz wprowadziła dwustopniowy system jej realizacji:
1) w gospodarstwach posiadających od 10 do 30 ha gruntów ornych - obowiązek posiadania 2 różnych upraw na gruntach ornych, przy czym uprawa główna nie powinna zajmować więcej niż 75 proc. gruntów ornych;
2)w gospodarstwach powyżej 30 ha gruntów ornych - obowiązek posiadania minimum 3 upraw na gruntach ornych, przy czym uprawa główna nie może pokrywać więcej niż 75 proc. gruntów ornych, a dwie uprawy główne łącznie nie mogą pokrywać więcej niż 95 proc. gruntów ornych.

Jak poinformowała, wyłączone z obowiązku dywersyfikacji upraw mają być m.in. gospodarstwa, w których ponad 75 proc. gruntu ornego w gospodarstwie jest w całości wykorzystywane do produkcji trawy lub innych pasz zielnych, jest odłogowane, jest w całości objęte uprawami strączkowymi lub objęte jest kilkoma z wymienionych sposobów użytkowania gruntu.

- Rada utrzymała zaproponowaną przez Komisję Europejską (KE) praktykę utrzymania Trwałych Użytków Zielonych (TUZ) na poziomie gospodarstwa na podstawie roku referencyjnego 2014 (rolnik mógłby przekształcić maksymalnie 5 proc. TUZ). Niemniej w celu uproszczenia przepisów oraz w odpowiedzi na sugestie państw członkowskich wprowadzono zapisy umożliwiające państwu członkowskiemu ustanowienie tego wymogu także na poziomie regionalnym lub krajowym. W gospodarstwach o powierzchni większej niż 15 ha kwalifikowalnych gruntów rolnych (z wyłączeniem TUZ) ma zostać wprowadzony obowiązek przeznaczenia odpowiedniego procentu powierzchni na obszary proekologiczne (EFA). Od dnia 1 stycznia 2014 r. procent ten powinien wynosić 5 proc., natomiast od roku 2018, po przedstawieniu raportu ewaluacyjnego przez KE, możliwe będzie jego podwyższenie do 7 proc. - podkreśliła Chromiak.

Z realizacji praktyki obszary proekologiczne wyłączone mają być m.in. gospodarstwa, w których ponad 75 proc. gruntu ornego w gospodarstwie jest w całości wykorzystywane do produkcji trawy lub innych pasz zielnych, jest odłogowane, jest w całości objęte uprawami strączkowymi lub objęte jest kilkoma z wymienionych sposobów użytkowania gruntu.

- Odnosząc się do kwestii włączenia roślin białkowych do zazielenienia należy podkreślić, że na obecnym etapie prac nie można jednoznacznie stwierdzić, czy rośliny tego typu będą mogły być uwzględniane jako obszary proekologiczne EFA, niemniej jednak warto zauważyć, że wiele państw członkowskich, jak również Parlament Europejski (PE) opowiadają się za uwzględnieniem tego typu upraw w zazielenieniu. Propozycje te znalazły odzwierciedlenie zarówno w stanowisku przyjętym przez Parlament Europejski, jak również w opisanym powyżej stanowisku Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa. Obie instytucje proponują, aby obszary na których prowadzone są uprawy wiążące azot mogły być uwzględniane jako obszary proekologiczne (EFA). Rada proponuje zwolnienie z obowiązku realizacji praktyki dywersyfikacji upraw oraz utrzymywania obszarów proekologicznych (EFA) gospodarstw, w których na ponad 75proc. gruntów ornych uprawiane są rośliny strączkowe - dodaje.

- Polska, podobnie jak większość państw członkowskich, w pełni popiera powyżej opisane stanowisko Rady. Ostateczny kształt przyszłej Wspólnej Polityki Rolnej znany będzie dopiero po przyjęciu aktów prawnych zarówno przez Radę UE, jak i Parlament Europejski, co zgodnie z planem Irlandii sprawującej obecnie przewodnictwo w Radzie UE powinno nastąpić w 2013 r. - dodaje Iwona Chromiak.

×